Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

विश्रामार्थं क्षणं मुक्त्वा देव्या लिंगं प्रतिष्ठितम् । समभ्यर्च्य विधानेन गृहीत्वा वडवानलम् । समुद्रमध्ये चिक्षेप देवानां हितकाम्यया

viśrāmārthaṃ kṣaṇaṃ muktvā devyā liṃgaṃ pratiṣṭhitam | samabhyarcya vidhānena gṛhītvā vaḍavānalam | samudramadhye cikṣepa devānāṃ hitakāmyayā

ព្រះនាង (ទេវី) ចង់សម្រាកមួយភ្លែត ក៏បានប្រតិស្ឋានលិង្គមួយ; បន្ទាប់ពីបូជាដោយពិធីត្រឹមត្រូវ នាងបានយក វឌវានល ហើយបោះចូលកណ្ដាលសមុទ្រ ដោយប្រាថ្នាសុខសាន្តដល់ទេវតាទាំងឡាយ។

viśrāma-arthamfor the sake of rest
viśrāma-artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootviśrāma (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (viśrāmasya arthaḥ → viśrāmārthaḥ), क्रियाविशेषणार्थे (purpose)
kṣaṇama moment
kṣaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
muktvāhaving left (released)
muktvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकर्म/Adverbial participle)
TypeVerb
Root√muc (मुच्, धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘मुक्त्वा’ = having released/left
devyāby the Goddess
devyā:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
liṅgamthe liṅga
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
pratiṣṭhitam(was) established
pratiṣṭhitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootpra + √sthā (स्था, धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘स्थापितम्/प्रतिष्ठापितम्’
samabhyarcyahaving worshipped
samabhyarcya:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकर्म/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootsam + abhi + √arc (अर्च्, धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक; ‘समभ्यर्च्य’ = having duly worshipped
vidhānenaby the prescribed rite
vidhānena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
gṛhītvāhaving taken
gṛhītvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकर्म/Adverbial participle)
TypeVerb
Root√grah (ग्रह्, धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक; ‘गृहीत्वा’ = having taken
vaḍavānalamthe submarine fire (Vaḍavānala)
vaḍavānalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvaḍavā (प्रातिपदिक) + anala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (vaḍavāyāḥ analaḥ)
samudra-madhyein the middle of the ocean
samudra-madhye:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक) + madhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (samudrasya madhye)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
cikṣepashe cast/threw
cikṣepa:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṣip (क्षिप्, धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
hita-kāmyayāwith the desire for (their) welfare
hita-kāmyayā:
Hetu (Cause/Motive/हेतु)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक) + kāmya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (hitasya kāmyā)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Bhairaveśvara/Agnigocara coastal node (contextual) and Samudra-madhya repository

Type: kshetra

Scene: Devī pauses to rest, sets a liṅga on a pedestal, performs formal worship with offerings; then lifts the contained Vaḍavānala and casts it into the ocean’s center; gods watch from the sky.

D
Devī
L
Liṅga
V
Vaḍavānala
O
Ocean (Samudra)
D
Devas

FAQs

Ritual correctness joined with compassionate intent (lokahita) sanctifies action and anchors it in sacred geography.

A Prabhāsa coastal shrine established by Devī, connected with the Vaḍavānala episode and ocean setting.

Liṅga-pratiṣṭhā and vidhivat arcana (worship according to prescribed procedure).