Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

एवं निवेद्य स मुनी राजपत्नीं वरानने । जगाम भवनं स्वं च आमंत्र्य वसुधाधिपम्

Transliteration

evaṃ nivedya sa munī rājapatnīṃ varānane | jagāma bhavanaṃ svaṃ ca āmaṃtrya vasudhādhipam

Translation

ព្រះមុនីបានជម្រាបដល់ភរិយារបស់ព្រះរាជា នារីមុខស្រស់ស្អាត ដូច្នេះហើយ; បន្ទាប់ពីសុំលាព្រះមហាក្សត្រ អធិរាជនៃដែនដី នោះទ្រង់បានចេញទៅកាន់លំនៅរបស់ខ្លួន។

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus)

• निवेद्य: having informed
• निवेद्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: नि-विद्/नि-वेद् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यबन्त-अव्यय (gerund/absolutive)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular)

• राजपत्नीम्: the king's wife
• राजपत्नीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज-पत्नी (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः पत्नी), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर-आनन (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: कर्मधारय (वरम् आननम् यस्याः), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद

• भवनम्: house
• भवनम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)

• स्वम्: his own
• स्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषणम् (भवनम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• आमंत्र्य: having taken leave of / having addressed
• आमंत्र्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-मन्त्र् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यबन्त-अव्यय (gerund/absolutive)

• वसुधाधिपम्: the lord of the earth (king)
• वसुधाधिपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वसुधा-अधिप (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (वसुधायाः अधिपः), पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)

Speaker

Ṛṣi (unnamed narrator within the Prabhāsakṣetra-māhātmya dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The sage, having instructed the queen, formally takes leave of the king and walks away toward his hermitage; the palace doorway frames the transition from court to ascetic path.

Characters & Entities

• Muni (sage)
• King (vasudhādhipa)
• Queen (rājapatnī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharmic instruction is delivered with decorum; spiritual authority and royal authority interact through respectful conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Contextually Prabhāsa-kṣetra, though this verse narrates the sage’s departure.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.