Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सोमवारे विशेषेण यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । तस्यान्वयेऽपि देवेशि कुष्ठी कश्चिन्न जायते

Transliteration

somavāre viśeṣeṇa yastalliṃgaṃ prapūjayet | tasyānvaye'pi deveśi kuṣṭhī kaścinna jāyate

Translation

ឱ ព្រះនាង! អ្នកណាដែលបូជាលិង្គនោះ ជាពិសេសនៅថ្ងៃចន្ទ—សូម្បីតែនៅក្នុងវង្សត្រកូលរបស់គាត់ ក៏មិនមាននរណាម្នាក់កើតមកជាកុស្ឋរោគឡើយ។

Word by Word

• सोमवारे: on Monday
• सोमवारे: अधिकरण (Location/Time)
• Type: Noun
• Root: सोमवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• विशेषेण: especially, in particular
• विशेषेण: करण (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial instrumental)

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• तत्: that
• तत्: कर्म (Object)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (demonstrative)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• प्रपूजयेत्: should worship
• प्रपूजयेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• अन्वये: in (his) lineage
• अन्वये: अधिकरण (Location/Domain)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• अपि: even, also
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)

• देवेशि: O goddess (lady of the gods)
• देवेशि: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• कुष्ठी: a leper
• कुष्ठी: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: कुष्ठिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• कश्चित्: anyone, someone
• कश्चित्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)

• न: not
• न: सम्बन्ध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negative particle)

• जायते: is born/arises
• जायते: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

Speaker

Śiva (addressing Devī/Pārvatī as ‘deveśi’)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Guptēśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as Devēśi)

Visual Art Cues

Scene: Devotees on a Monday offer bilva leaves and water to Guptēśvara; a maternal Devī presence is implied by the address ‘Devēśi’; a family stands behind, symbolizing lineage protection.

Characters & Entities

• Guptēśvara Liṅga
• Śiva
• Devī (Pārvatī)
• Somavāra (Monday)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time-sanctified devotion (Somavāra worship) yields enduring blessings that extend beyond the individual to the family line.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Guptēśvara Liṅga in Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Special worship (pūjā) of the Liṅga on Mondays (Somavāra).