
ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ព្រះទេវី ឲ្យស្គាល់ទីរម្យទេសដ៏ល្បីឈ្មោះមួយឈ្មោះ «ភល្លតីរថ» នៅជិតភល្លា-តីរថ ក្នុងទិសខាងលិច ក្បែរព្រៃមិត្រវនៈ។ ជំពូកនេះលើកតម្កើងទីនេះថាជា «អាទិ-ក្សេត្រ» វៃષ્ણវៈ ដែលព្រះវិષ્ણុស្ថិតនៅជានិច្ចគ្រប់យុគ ហើយព្រះគង្គាត្រូវបានពិពណ៌នាថាបង្ហាញខ្លួននៅទីនោះ ដើម្បីសុខសាន្តនៃសត្វលោក។ នៅថ្ងៃទ្វាទសី (ដោយគោរពវិន័យឯកាទសី) អ្នកធម្មយាត្រាគួរងូតទឹកតាមក្បួន បរិច្ចាគទានដល់ព្រាហ្មណ៍សមស្រប ធ្វើបិត្រឹ-តរពណ/ស្រាដ្ធាដោយសទ្ធា បូជាព្រះវិષ્ણុ យាមរាត្រី និងបូជាទៀន/ចង្កៀងជាទាន។ កិច្ចទាំងនេះត្រូវបានចាត់ថាជាការសម្អាតបាប និងបង្កើតបុណ្យផល។ បន្ទាប់មកមានរឿងកំណើតនាម: ក្រោយពេលយាទវៈត្រូវដកចេញ វាសុទេវៈសមាធិនៅឆ្នេរសមុទ្រ; អ្នកប្រមាញ់ឈ្មោះជរា យល់ច្រឡំជើងព្រះវិષ્ણុថាជាសត្វក្តាន់ ហើយបាញ់ព្រួញ «ភល្ល»។ ពេលដឹងថាជាព្រះទេវតា គាត់សុំអភ័យ; ព្រះវិષ્ણុប្រាប់ថាវាជាការបញ្ចប់បណ្តាសាចាស់ ហើយប្រទានឲ្យគាត់ឡើងទៅលោការបស់ព្រះ។ ព្រះអង្គសន្យាថា អ្នកណាមកឃើញ និងបម្រើដោយភក្តីនៅទីនេះ នឹងបានដល់ព្រះវិષ્ણុលោក; ដូច្នេះទីរម្យទេសបានឈ្មោះតាមព្រួញ ហើយត្រូវបានហៅថា «ហរិក្សេត្រ» ក្នុងវដ្តលោកមុនៗ។ ចុងក្រោយ ជំពូកកំណត់សីលធម៌៖ ការមិនគោរពវៃષ્ણវវត (ពិសេសការអត់ឯកាទសី) ត្រូវបានទោស; ការបូជាទ្វាទសីជិតភល្លតីរថត្រូវបានសរសើរ ថាបង្កើតបុណ្យការពារគ្រួសារ។ អ្នកចង់បានផលពេញលេញ គួរផ្តល់អំណោយដូចជា សម្លៀកបំពាក់ និងគោ ដល់ព្រាហ្មណ៍ជាន់ខ្ពស់។
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भल्लतीर्थमनुत्तमम् । तस्याश्च पश्चिमे भागे यत्र विष्णुश्चतुर्भुजः
ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់មក ឱ មហាទេវី អ្នកគួរទៅកាន់ភល្លតីរថៈដ៏អស្ចារ្យឥតប្រៀប។ នៅផ្នែកខាងលិចរបស់វា មានទីកន្លែងដែលព្រះវិષ્ણុមានបួនព្រះហស្តស្ថិតនៅ»។
Verse 2
यत्र त्यक्तं शरीरं तु विष्णुना प्रभविष्णुना । तस्मिन्मित्रवने रम्ये योजनार्द्धार्द्धविस्तृते
«នៅទីនោះឯង ព្រះវិષ્ણុ—ប្រភវិષ્ણុ—បានលះបង់ព្រះកាយ។ ក្នុងមិត្រវនៈដ៏រីករាយនោះ ដែលទូលាយប្រហែលកន្លះយោជនៈ»។
Verse 3
युगेयुगे महादेवि कल्पमन्वतरादिषु । तत्रैव संस्थितिर्विष्णोर्नान्यत्र च रतिर्भवेत्
ឱ មហាទេវី! ក្នុងយុគមួយៗ តាមកល្ប និងមន្វន្តរាទិទាំងឡាយ កន្លែងស្ថិតនៅរបស់ព្រះវិષ્ણុមានតែទីនោះប៉ុណ្ណោះ; នៅទីផ្សេងទៀត ព្រះអង្គមិនមានព្រះហឫទ័យរីករាយឡើយ។
Verse 4
क्षेत्राणामादिक्षेत्रं तु वैष्णवं तद्विदुर्बुधाः । तिस्रः कोट्यर्द्धकोटिश्च तीर्थानां प्रवराणि च
បណ្ឌិតទាំងឡាយដឹងថា ដែនវៃષ્ણវៈនេះ ជាគ្រឹះក្សេត្រដំបូងបំផុតក្នុងចំណោមក្សេត្រទាំងអស់។ នៅទីនេះមានទីរថៈអធិដ្ឋានដ៏ប្រសើរ—បីកោដិ និងកន្លះកោដិទៀត។
Verse 5
दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि तत्रैव भामिनि । तत्र मूर्तिमती गंगा स्वयमेव व्यवस्थिता
ឱ អ្នកភ្លឺរលោង! ទីរថៈដ៏ប្រសើរទាំងនោះ នៃស្ថានសួគ៌ នៃផែនដី និងនៃអន្តរិក្ស ក៏មាននៅទីនោះផ្ទាល់។ នៅទីនោះ ព្រះគង្គា ស្ថិតដោយខ្លួនឯង ជារូបកាយពិតប្រាកដ។
Verse 6
विष्णोः संप्लवनार्थाय प्राणिनां च हिताय वै । गंगा गया कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च
ដើម្បីការរក្សាលោករបស់ព្រះវិષ્ણុ និងដើម្បីសុខប្រយោជន៍នៃសត្វមានជីវិតទាំងឡាយ ព្រះគង្គា គយា កុរុក្សេត្រ នៃមិષ និងពុស្ករ ក៏ត្រូវបានបង្ហាញឲ្យមាននៅទីនោះដែរ។
Verse 7
पुरी द्वारवतीं त्यक्त्वा अत्रैव वसते हरिः । तस्यौर्ध्वदैहिकं देवि प्रकरोमि युगेयुगे
បោះបង់ទីក្រុងទ្វារវតី ព្រះហរិស្ថិតនៅទីនេះផ្ទាល់។ ឱ ទេវី! សម្រាប់ព្រះអង្គ ខ្ញុំធ្វើពិធីឧ៌ធ្វទៃហិក (ពិធីក្រោយបុណ្យសព) ក្នុងយុគមួយៗ។
Verse 8
नभस्ये द्वादशीयोगे तत्र गत्वा स्वयं प्रिये । करोमि तद्विधानेन तत्र ब्राह्मणपुंगवैः
ក្នុងខែ នភស្ស្យៈ នៅពេលសមយោគទ្វាទសីដ៏មង្គល ខ្ញុំទៅទីនោះដោយខ្លួនឯង ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់ ហើយអនុវត្តតាមវិធីប្បញ្ញត្តិ រួមជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម។
Verse 9
तत्र दत्त्वा तु दानानि विधिवद्वेदपारगे । तत्रैव द्वादशीयोगे स्नात्वा चैव विधानतः
នៅទីនោះ ខ្ញុំបានប្រគេនទានដោយត្រឹមត្រូវ ដល់អ្នកចេះវេទៈតាមពិធីប្បញ្ញត្តិ ហើយនៅទីនោះផ្ទាល់ ក្នុងសមយោគទ្វាទសី ខ្ញុំងូតទឹកតាមវិធីដែលបានកំណត់។
Verse 10
सन्तर्प्य च पितॄन्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः । तत्र विष्णुं तु संपूज्य कृत्वा जागरणं निशि
ដោយសេចក្តីភក្តី ខ្ញុំបានបំពេញបិត្ដរទាំងឡាយ (បុព្វបុរស) ហើយរួចផុតពីបាបទាំងអស់។ នៅទីនោះ បន្ទាប់ពីបូជាព្រះវិṣṇុយ៉ាងគ្រប់គ្រាន់ គួរតែធ្វើការយាមភ្ញាក់ពេញរាត្រី។
Verse 11
दीपादिदानं कृत्वा तु कृतकृत्योऽभिजायते
ហើយបន្ទាប់ពីធ្វើទានដូចជាការប្រគេនប្រទីបជាដើម នោះក្លាយជាអ្នកបានបំពេញកិច្ច—ជាអ្នកសម្រេចអ្វីដែលគួរធ្វើរួចហើយ។
Verse 12
अथ तस्य प्रवक्ष्यामि पुरावृत्त महं प्रिये । संहृत्य यादवान्सर्वान्वासुदेवः प्रतापवान्
ឥឡូវនេះ ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីរឿងបុរាណនោះ៖ ព្រះវាសុទេវៈដ៏មានអานุភាព បានបញ្ចប់យាទវៈទាំងអស់ ហើយបន្តទៅក្រោយមក។
Verse 13
दुर्वाससाऽनुलिप्तेन पायसेन पदस्तले । वज्रांगभूतदेहस्तु सर्वव्यापी जनार्द्दनः
នៅបាតជើងរបស់ព្រះអង្គ មានបាយាស (ទឹកដោះស្រូវ) ដែលទ្រង់ទទួលការលាបដោយទេវឥសី ទុರ್ವាសា។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះជនារទនៈ អ្នកសព្វវ្យាបី មានកាយរឹងមាំដូចវជ្រៈ។
Verse 14
गत्वा तीरे समुद्रस्य समाधिस्थो बभूव ह । सर्वस्रोतांसि संयम्य निवेश्यात्मानमात्मनि
ទ្រង់បានទៅដល់ឆ្នេរសមុទ្រ ហើយចូលសមាធិ។ ដោយទប់ស្កាត់ស្រមោលលំហូរទាំងអស់ (នៃអារម្មណ៍ និងព្រលឹងដង្ហើម) ទ្រង់បានដាក់អាត្មា នៅក្នុងអាត្មា។
Verse 15
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो बाणहस्तो जराभिधः । दाशपुत्रोऽतिकृष्णांगो मत्स्यघाती च पापकृत्
នៅចន្លោះនោះ មានមនុស្សម្នាក់ឈ្មោះ ជរា មកដល់ ដៃកាន់ធ្នូ។ គាត់ជាកូនអ្នកនេសាទ ស្បែកខ្មៅខ្លាំង ជាអ្នកសម្លាប់ត្រី និងជាអ្នកប្រព្រឹត្តបាប។
Verse 16
तेन दृष्टस्ततो दूरान्निषादात्मसमुद्भवः । विष्णोः पदं मृगं मत्वा शरं तस्य मुमोच ह
គាត់បានឃើញពីចម្ងាយ—ជាមនុស្សមានសភាពនិសាទ—ហើយយល់ច្រឡំថា បាតជើងព្រះវិṣṇុ ជាសត្វក្តាន់ ដូច្នេះបានបាញ់ព្រួញទៅលើទ្រង់។
Verse 17
ततोऽसौ पश्यते यावद्गत्वा तस्य च संनिधौ । चतुर्बाहुं महाकायं शंखचक्रगदाधरम्
បន្ទាប់មក គាត់មើលទៅ ហើយទៅជិតទ្រង់ ក៏ឃើញព្រះអម្ចាស់កាយធំ មហិមា មានបួនដៃ កាន់ស័ង្ខ ចក្រ និងគដា។
Verse 18
पुरुषं नीलमेघाभं पुडरीकनिभे क्षणम् । तं दृष्ट्वा भयभीतस्तु वेपमानः कृतांजलिः । अब्रवीन्न मया ज्ञातस्त्वं विभो दिव्यरूपधृक्
គាត់បានឃើញបុរសដ៏អស្ចារ្យមួយអង្គ ពណ៌ដូចពពកភ្លៀងខៀវ និងភ្លឺរលោងដូចផ្កាឈូក។ ពេលឃើញព្រះអង្គ គាត់ភ័យខ្លាច ញ័រខ្លួន ដាក់ដៃអញ្ជលី ហើយនិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មហិទ្ធិ ខ្ញុំមិនបានស្គាល់ព្រះអង្គទេ ព្រះអង្គជាអ្នកកាន់ទ្រង់ទ្រាយទេវរូប»
Verse 19
अज्ञानात्त्वं मया विद्धस्त्वत्पदाग्रे सुरोत्तम । क्षन्तुमर्हसि मे नाथ न त्वं क्रोद्धुमिहार्हसि
«ដោយអវិជ្ជា ខ្ញុំបានបាញ់ប៉ះព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ឱ ព្រះទេវតាដ៏ប្រសើរបំផុត។ សូមព្រះអម្ចាស់អត់ទោសឲ្យខ្ញុំ; នៅទីនេះ ព្រះអង្គមិនគួរខឹងឡើយ»
Verse 20
विष्णुरुवाच । शापस्यांतोद्य मे भद्र शरपातात्कृतस्त्वया । तस्मात्त्वं मत्प्रसादेन स्वर्गं गच्छ महाद्युते
ព្រះវិṣṇុមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ អ្នកមានគុណធម៌ ថ្ងៃនេះ អ្នកបានបញ្ចប់ចុងក្រោយនៃសាបរបស់ខ្ញុំ ដោយព្រួញរបស់អ្នកធ្លាក់មកប៉ះ។ ដូច្នេះ ដោយព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ ចូរអ្នកទៅសួគ៌ ឱ អ្នកមានពន្លឺដ៏មហា»
Verse 21
ये चान्ये मामिहागत्य द्रक्ष्यंति हि नरोत्तमाः । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः
«ហើយបុរសដ៏ប្រសើរផ្សេងទៀត ដែលមកទីនេះ ហើយបានឃើញខ្ញុំ នឹងទៅដល់ទីស្ថានដ៏លើសលប់ ដែលខ្ញុំស្ថិតនៅជានិច្ច»
Verse 22
भल्लेनाहं यतो विद्धस्त्वया पादतले शुभे । भल्लतीर्थमिति ख्यातं ततो ह्येतद्भविष्यति
«ព្រោះអ្នកបានបាញ់ខ្ញុំដោយព្រួញភல்ல (bhalla) លើបាតព្រះបាទដ៏មង្គល ដូច្នេះទីនេះនឹងល្បីឈ្មោះថា ‘ភல்ல-ទីរថ’ (Bhalla-tīrtha)»
Verse 23
हरिक्षेत्रमिति प्रोक्तं पूर्वं स्वायंभुवेऽन्तरे
កាលពីមុន ក្នុងមន្វន្តរៈ ស្វាយಂಭូវៈ បានប្រកាសថា ទីនេះហៅថា «ហរិក្សេត្រ»។
Verse 24
ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुर्लुब्धकोऽपि दिवं गतः । येऽत्र स्नानं करिष्यंति भक्त्या परमया युताः । विष्णुलोकं गमिष्यंति प्रीत्या ते मत्प्रसादतः
ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះវិષ્ણុបានលាក់អង្គទៅ ហើយអ្នកប្រមាញ់ក៏ឡើងទៅសួគ៌។ អ្នកណាដែលនឹងងូតទឹកនៅទីនេះ ដោយភក្តិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ នឹងទៅដល់លោកវិષ્ણុដោយសេចក្តីរីករាយ ដោយព្រះអនុគ្រោះរបស់យើង»។
Verse 25
येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पितृभक्तिपरायणाः । तृप्तिं तेषां गमिष्यंति पितरश्चैव तर्पिताः
អ្នកណាដែលនឹងធ្វើ «ស្រាទ្ធ» នៅទីនេះ ដោយស្មោះត្រង់ក្នុងការគោរពបូជាបិត្របុព្វបុរស នឹងធ្វើឲ្យបុព្វបុរសរបស់ពួកគេពេញចិត្ត; ពិតប្រាកដណាស់ ពិត្រទាំងឡាយនឹងបានទទួលការតർពណៈយ៉ាងសមគួរ។
Verse 26
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य तत्क्षेत्रमुत्तमम् । दृश्यो देवश्चतुर्बाहुः स्नात्वा तीर्थे तु भल्लके
ដូច្នេះ ដោយខិតខំប្រឹងប្រែងគ្រប់យ៉ាង គួរតែទៅដល់ក្សេត្រដ៏ឧត្តមនោះ។ ពេលងូតទឹកនៅទីរថ «ភល្ល-ទីរថ» នោះ ព្រះអម្ចាស់ចតុរបាហុ ក្លាយជាអង្គដែលអាចទទួលទស្សនៈមង្គលបាន។
Verse 27
मद्भक्तिबलदर्पिष्ठा मत्प्रियं न नमंति ये । वासुदेवं न ते ज्ञेया मद्भक्ताः पापिनो हि ते
អ្នកណាដែលអួតអាងដោយកម្លាំងនៃភក្តិចំពោះយើង ហើយមិនគោរពបង្គំអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់របស់យើងទេ—កុំចាត់ពួកគេថាជាភក្តនៃវាសុទេវ; ពួកគេជាមនុស្សមានបាប។
Verse 28
मद्भक्तोऽपि हि यो भूत्वा भुंक्त एकादशीदिने । मल्लिंगस्यार्चनं कार्यं न तेन पापबुद्धिना
ទោះបីជាអ្នកណាម្នាក់ជាភក្តិរបស់ខ្ញុំក៏ដោយ បើគាត់បរិភោគនៅថ្ងៃឯកាទសី គាត់មិនគួរធ្វើបូជាលិង្គរបស់ខ្ញុំទេ—មនុស្សនោះមានចិត្តគំនិតបាប។
Verse 29
या तिथिर्दयिता विष्णोः सा तिथिर्मम वल्लभा । न तां चोपोषयेद्यस्तु स पापिष्ठतराधिकः
តិថីណាដែលព្រះវិෂ្ណុស្រឡាញ់ នោះក៏ជាទិថីដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ដែរ។ ប៉ុន្តែអ្នកណាមិនអនុវត្តអុបោសថ (អត់អាហារ) នៅថ្ងៃនោះ គឺជាមនុស្សបាបយ៉ាងខ្លាំងជាងគេ។
Verse 30
तद्वत्स द्वादशीयोगे भल्लतीर्थस्य संनिधौ । यस्तु मां पूजयेद्भक्त्या नारी वाऽपि नरोऽपि वा । तस्य जन्मसहस्राणि गृहभंगो न जायते
ដូច្នេះហើយ កូនជាទីស្រឡាញ់ នៅពេលសម្ពន្ធនៃទ្វាទសី នៅជិតស្និទ្ធនៃភល្លតីរថៈ អ្នកណាបូជាខ្ញុំដោយភក្តិ មិនថាស្ត្រីឬបុរសទេ សម្រាប់គាត់ ក្នុងពាន់កំណើត ការបាក់បែកនិងវិនាសនៃគ្រួសារមិនកើតឡើងឡើយ។
Verse 31
इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । भल्लतीर्थस्य विष्णोस्तु सर्व पातकनाशनम्
ដូច្នេះហើយ ព្រះនាងទេវី អធិមហាត្ម្យនេះត្រូវបានពោល—ជាអ្នកបំផ្លាញបាប។ ពិតប្រាកដណាស់ ភល្លតីរថៈរបស់ព្រះវិෂ្ណុ គឺជាអ្នកបំផ្លាញអំពើបាបទាំងអស់។
Verse 32
तत्र विष्णोस्तु सांनिध्ये वायव्ये कुम्भमुत्तमम् । भल्लतीर्थं तु विख्यातं यत्र भल्लहतो हरिः
នៅទីនោះ ក្នុងសាន្និធ្យរបស់ព្រះវិෂ្ណុ ទិសពាយព្យមានកុಂಭដ៏ប្រសើរ។ កន្លែងនោះល្បីថា ភល្លតីរថៈ—ទីដែលព្រះហរិ (វិષ្ណុ) ត្រូវបានវាយដោយភល្ល (ព្រួញ/ចុងស្នៀត)។
Verse 33
तत्र देयानि वासांसि पदं गावो विधानतः । देयानि विप्रमुख्येभ्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
នៅទីនោះ គួរបរិច្ចាគសម្លៀកបំពាក់ ហើយថ្វាយបូជាប្រភេទ «បដ» និងគោ តាមវិធានត្រឹមត្រូវ។ អ្នកប្រាថ្នាផលពេញលេញនៃយាត្រាបុណ្យ គួរថ្វាយទានទាំងនេះដល់ព្រាហ្មណ៍ឧត្តម។
Verse 352
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भल्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ក្នុង «ស្រី ស្កន្ទ មហាបុរាណ» ក្នុង «ឯកាសីតិសាហស្រី សំហិតា» ក្នុងខណ្ឌទី៧ «ប្រភាសខណ្ឌ» និងក្នុងផ្នែកទី១ «ប្រភាសក្សេត្រមាហាត្ម្យ» ជំពូកមាននាម «ការពិពណ៌នាព្រះមហិមារបស់ ភល្លតីរថ» គឺជាជំពូកទី៣៥៣។