
ជំពូកនេះជាសន្ទនារវាងព្រះសិវៈ និងព្រះទេវី។ ដំបូងព្រះអង្គពណ៌នាទីតាំងកាពិលេស្វរ និងកាពិលក្សេត្រ តាមទិសដៅ និងទីរថៈជុំវិញ ដើម្បីបង្ហាញអធិការកិច្ចនៃទីសក្ការៈនេះ។ បន្ទាប់មកព្រះអង្គយោងទៅកាន់រឿងបុរាណ៖ ឥសីកាពិលបានធ្វើតបស្យាអស់កាលយូរ ហើយបានបង្កើតការស្ថាបនាព្រះមហេស្វរ នៅទីនោះ។ បន្ទាប់មកបានណែនាំ “កាពិលធារា” ជាចរន្តទឹកសក្ការៈភ្ជាប់នឹងសមុទ្រ ដែលអ្នកមានបុណ្យទើបអាចទទួលឃើញ និងទទួលផល។ ចំណុចសំខាន់គឺវិន័យវ្រត “កាពិលា-សស្ឋី” ដែលកំណត់ដោយការប្រសព្វប្រតិទិនដ៏កម្រមួយ។ ពិធីធ្វើតាមជំហាន៖ ងូតទឹក (ក្នុងក្សេត្រ ឬកន្លែងពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះអាទិត្យ), ធ្វើជប, ថ្វាយអរឃ្យដល់ព្រះសូរ្យជាមួយវត្ថុដែលបានកំណត់, ដើរប្រទក្សិណា និងបូជាជិតកាពិលេស្វរ។ ចុងក្រោយមានការបញ្ជាក់អំពីទានៈ៖ រៀបចំកុម្ភៈជាមួយនិមិត្តរូបព្រះអាទិត្យ ហើយប្រគេនដល់ព្រាហ្មណ៍អ្នកដឹងវេដ។ ផលស្រទីបញ្ចប់ថា វ្រតនេះអាចលាងបាបដែលសន្សំមកយូរ និងផ្តល់បុណ្យធំលើសលប់ ដោយប្រៀបធៀបនឹងយជ្ញធំៗ និងទានៈនៅទីសក្ការៈជាច្រើន។
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कपिलेश्वरमुत्तमम् । शीराभूषणपूर्वेण कोटितीर्थाच्च पश्चिमे
ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់មក ឱ មហាទេវី អ្នកគួរទៅកាន់ កបិលេឝ្វរ ដ៏ប្រសើរ។ វាស្ថិតទៅទិសលិចនៃ កោដិតីរថៈ ហើយទៅទិសកើតនៃ សីរាភូសណៈ»។
Verse 2
जरद्गवेशाद्दक्षिणे समुद्रोत्तरतस्तथा । एतद्वै कापिलं क्षेत्रं नापुण्यैः प्राप्यते नरैः
វាស្ថិតទៅទិសត្បូងនៃ ជរទ្គវេឝ ហើយដូចគ្នានោះ ទៅទិសជើងនៃសមុទ្រ។ ពិតប្រាកដណាស់ នេះជាក្សេត្រៈកាបិលៈ ដ៏មនុស្សគ្មានបុណ្យ មិនអាចឈានដល់បាន។
Verse 3
कपिलेन पुरा देवि यत्र तप्तं तपो महत् । वर्षाणामयुतं साग्रं प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम्
ឱ ព្រះនាងទេវី កាលបុរាណ កបិលៈ បានធ្វើតបៈដ៏មហិមា នៅទីនោះ; ហើយបន្ទាប់ពីបានប្រតិស្ឋាបនាព្រះមហេឝ្វរ គាត់បានបន្តតបៈអស់ដប់ពាន់ឆ្នាំ និងលើសពីនោះ។
Verse 4
समाहूता तत्र देवी कपिलधारा महानदी । समुद्रमध्ये साऽद्यापि पुण्यवद्भिः प्रदृश्यते
នៅទីនោះ បានអញ្ជើញព្រះនាង—ទន្លេធំឈ្មោះ កបិលធារា—ឲ្យមក។ សូម្បីតែសព្វថ្ងៃ នាងក៏ត្រូវបានឃើញនៅកណ្ដាលសមុទ្រ ដោយអ្នកមានបុណ្យ។
Verse 5
तत्र स्नात्वा महादेवि कपिलाषष्ठ्यां विशेषतः । कपिलां दापयेत्तत्र गोकोटिफलभाग्भवेत्
មហាទេវីអើយ នៅទីនោះ បន្ទាប់ពីងូតទឹក ជាពិសេសនៅថ្ងៃ កបិលា-សស្ឋី គួរធ្វើទានគោពណ៌ត្នោត (កបិលា) នៅទីនោះ; នោះនឹងបានចំណែកបុណ្យស្មើផលនៃការធ្វើទានគោដប់លានក្បាល។
Verse 6
सर्वेषां चैव पापानां प्रायश्चित्तमिदं स्मृतम् । कपिलेश्वरं तु संपूज्य कन्याकोटिफलं लभेत्
នេះត្រូវបានចងចាំថា ជាពិធីសងបាបសម្រាប់អំពើបាបទាំងអស់។ ដោយបូជាព្រះកបិលេស្វរ ឲ្យបានពេញលេញ នឹងទទួលបានបុណ្យស្មើផលនៃការរៀបការកូនស្រីដប់លាននាក់ជាទាន។
Verse 7
देव्युवाच । आश्चर्यं मम देवेश कपिलषष्ठ्या महेश्वर । विधानं श्रोतुमिच्छामि दानमन्त्रादि पूर्वकम्
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ឱ មហេស្វរ! កបិលា-សស្ឋីនេះ គួរឲ្យអស្ចារ្យចំពោះខ្ញុំ។ ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់វិធីវិន័យរបស់វា ចាប់ពីច្បាប់ទាន និងមន្ត្រាដើមៗ»។
Verse 8
ईश्वर उवाच । जन्मजीवितमध्ये तु यद्येका लभ्यते नरैः । संयोगयुक्ता सा षष्ठी तत्किं देवि ब्रवीम्यहम्
ព្រះអីស្វរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្នុងចន្លោះកំណើត និងជីវិតរបស់មនុស្ស បើបានសស្ឋីបែបនេះ សូម្បីតែមួយ ដែលប្រកបដោយសញ្ញាសម្រស់ល្អ—តើខ្ញុំអាចនិយាយអ្វីបន្ថែមទៀតបានទេ មហាទេវី?»
Verse 9
प्रौष्ठपद्यसिते पक्षे षष्ठ्यामंगारको यदि । व्यतीपातश्च रोहिण्यां सा षष्ठी कपिला स्मृता
នៅក្នុងពាក់កណ្តាលភ្លឺនៃខែប្រូឋ្ឍបដី បើថ្ងៃទី៦ត្រូវនឹងអង្គារក (ភពអង្គារ) ហើយមានយោគ វ្យតីបាត ជាមួយនក្ខត្រ រោហិណី នោះថ្ងៃសស្ឋីនោះត្រូវបានចងចាំថា «កបិលា»។
Verse 10
तत्र क्षेत्रे नरः स्नात्वा अथवार्कस्थले शुभे । मृदा शुक्ल तिलैश्चैव कपिलासंगमे शुभे
នៅទីក្សេត្រពិសិដ្ឋនោះ បុរសម្នាក់បានងូតទឹករួច ឬក៏នៅអរកស្ថលដ៏មង្គល គួរធ្វើពិធីដោយដីបរិសុទ្ធ និងគ្រាប់ល្ងស ដោយស នៅកន្លែងប្រសព្វដ៏មង្គលនៃកបិលា។
Verse 11
कृतस्नानजपः पश्चात्सूर्यायार्घ्यं निवेदयेत् । रक्तचंदनतोयेन करवीरयुतेन च । कृत्वार्घपात्रं शिरसि मंत्रेणानेन दापयेत्
បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការងូតទឹកពិធី និងជបៈ រួចគួរថ្វាយអឃ្យដល់ព្រះសូរ្យ ដោយទឹកលាយក្រអូបចន្ទនក្រហម និងផ្កាករវីរ។ ដាក់ភាជន៍អឃ្យលើក្បាលដោយក្តីគោរព ហើយថ្វាយដោយសូត្រមន្ត្រខាងក្រោម។
Verse 12
नमस्त्रैलोक्यनाथाय उद्भासितजगत्त्रय । वेदरश्मे नमस्तुभ्यं गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते
សូមនមស្ការដល់ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងបី អ្នកបំភ្លឺសកលលោកបីភាគ។ ឱ ពន្លឺនៃវេដៈ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ—សូមទទួលអឃ្យនេះ; សូមគោរពបូជាចំពោះព្រះអង្គ។
Verse 13
सूर्यं प्रदक्षिणीकृत्य संपूज्य कपिलेश्वरम् । उपलिप्ते शुभे देशे पुष्पाक्षतविभूषिते
បានធ្វើប្រទក្សិណាជុំវិញព្រះសូរ្យ ហើយបូជាព្រះកបិលេស្វរដោយគ្រប់គ្រាន់ រួចគួរទៅកាន់ទីកន្លែងមង្គលដែលបានលាបសម្អាតថ្មីៗ តុបតែងដោយផ្កា និងអក្សត (អង្ករមិនបែក)។
Verse 14
स्थापयेदव्रणं कुम्भं चन्दनोदकपूरितम् । पंचरत्नसमायुक्तं दूर्वापुष्पाक्षतान्वितम्
គួរតាំងកលសៈ (kalaśa) ដែលគ្មានស្នាមខូច បំពេញទឹកក្រអូបចន្ទន៍ ហើយប្រកបដោយរត្នៈប្រាំ រួមទាំងស្មៅទូರ್ವា ផ្កា និងអក្សត (អង្ករមិនបែក)។
Verse 15
रक्तवस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपात्रेण संयुतम् । रथो रुक्मफलस्यैव एकचित्रविचित्रितः
គួររៀបចំរថពិធី (ratha) មួយ ដោយគ្របដោយក្រណាត់ក្រហមពីរបន្ទះ ភ្ជាប់ជាមួយភាជនៈទង់ដែង ហើយតុបតែងដោយលំនាំតែមួយដ៏ពិសេស សម្រាប់ការបូជារុក្មផល (rukma-phala)។
Verse 16
सौवर्णपलसंयुक्तां मूर्तिं सूर्यस्य कारयेत् । कुंभस्योपरि संस्थाप्य गंधपुष्पैः समर्चयेत्
គួរឲ្យធ្វើព្រះមূર્તិសូរ្យ (Sūrya) ដោយមានមាសតាមមាត្រដ្ឋានបលសៈ (palasa)។ ដាក់ព្រះមূર્તិនោះលើកលសៈ ហើយបូជាឲ្យពេញលេញដោយក្លិនក្រអូប និងផ្កា។
Verse 17
कपिलेश्वरसान्निध्ये मण्डपे होमसंस्कृते । आदित्यं पूजयेद्देवं नामभिः स्वैर्यथोदितैः
នៅក្នុងមណ្ឌបដែលបានសំអាតបរិសុទ្ធសម្រាប់ហោម (homa) ហើយនៅជិតព្រះកបិលេស្វរ (Kapileśvara) គួរបូជាព្រះអាទិត្យ (Āditya) ដោយអញ្ជើញព្រះអង្គតាមព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គ ដូចដែលបានកំណត់។
Verse 18
आदित्यभास्कर रवे भानो स्वयं दिवाकर । प्रभाकर नमस्तुभ्यं ससारान्मां समुद्धर
ឱ អាទិត្យៈ ភាស្ករ រវិ ភានុ—ព្រះអង្គជាព្រះទិវាករ ពិតប្រាកដ—ឱ ប្រភាករ សូមនមស្ការ; សូមលើកខ្ញុំឲ្យរួចពីសង្សារនៃការវង្វេងវង្វាន់នេះ។
Verse 19
भुक्तिमुक्तिप्रदो यस्मात्तस्माच्छांतिं प्रयच्छ नः
ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទានទាំងសុខលោកិយ និងមោក្សៈ ដូច្នេះសូមប្រទានសន្តិភាពដល់យើងខ្ញុំ។
Verse 20
प्रार्थनामन्त्रः । नमोनमस्ते वरद ऋक्सामयजुषांपते । नमोऽस्तुविश्वरूपाय विश्वधाम्ने नमोऽस्तु ते
មន្ត្រអធិស្ឋាន៖ សូមគោរពបូជាដល់ព្រះអង្គម្តងហើយម្តងទៀត ឱ ព្រះប្រទានពរ ជាព្រះអម្ចាស់នៃឫគ សាម និងយជុស។ សូមនមស្ការដល់រូបសកល; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ជាទីស្ថាននៃសកលលោក។
Verse 21
अमृतं देवि ते क्षीरं पवित्रमिह पुष्टिदम् । त्वत्प्रसादात्प्रमुच्यंते मनुजाः सर्वपातकैः
ឱ ព្រះនាង ទឹកដោះរបស់ព្រះនាងជាអម្រឹត បរិសុទ្ធនៅក្នុងលោកនេះ និងជាអ្នកផ្តល់ចិញ្ចឹម។ ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះនាង មនុស្សទាំងឡាយត្រូវបានដោះលែងពីបាបទាំងអស់។
Verse 22
ब्रह्मणोत्पादिते देवि वह्निकुण्डान्महाप्रभे । नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वदेवनमस्कृते
ឱ ព្រះនាង ដែលព្រះព្រហ្មបានបង្កើត ព្រះនាងបានកើតពីគុណ្ឌភ្លើង ឱ ព្រះនាងមានពន្លឺដ៏មហិមា! សូមនមស្ការដល់ព្រះនាង កបិលា ដ៏បរិសុទ្ធ ដែលទេវទាំងអស់ក៏គោរព។
Verse 23
सर्वदेवमये देवि सर्वतीर्थमये शुभे । दातारं पूजयानं मां ब्रह्मलोकं नय स्वयम्
ឱ ព្រះនាងដ៏មង្គល ដែលរួមបញ្ចូលទាំងទេវទាំងអស់ និងទីរថទាំងអស់! សូមព្រះនាង ដោយអំណាចរបស់ព្រះនាងផ្ទាល់ នាំខ្ញុំ—អ្នកកំពុងបូជាព្រះនាងក្នុងនាមជាអ្នកប្រទានទាន—ទៅកាន់លោកព្រហ្ម។
Verse 24
पूजामंत्रः । एवं संपूज्य कपिलां कुम्भस्थं च दिवाकरम् । ब्राह्मणे वेदविदुष उभयं प्रतिपादयेत्
មន្ត្រពូជា៖ ដោយបានបូជាគោ កបិលា និងព្រះអាទិត្យ (ទិវាករ) ដែលបានដាក់ក្នុងកុម្ភទឹក ដោយពេញលេញហើយ គួរប្រគេនទាំងពីរនោះជាផ្លូវការ ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកចេះវេដ។
Verse 25
व्यासाय सूर्यभक्ताय मंत्रेणानेन दापयेत्
ដោយមន្ត្រនេះឯង គួរប្រគេនទាន (ការបូជាដង្វាយ) ដល់ព្រះវ្យាស អ្នកស្រឡាញ់បូជាព្រះអាទិត្យ។
Verse 26
दिव्यमूर्त्तिर्जगच्चक्षु र्द्वादशात्मा दिवाकरः । कपिलासहितो देवो मम मुक्तिं प्रयच्छतु
សូមព្រះទិវាករ—ព្រះអាទិត្យ—មានរូបដ៏ទេវីយ៍ ជាចក្ខុរបស់សកលលោក មានសភាពដប់ពីរប្រការ ហើយមានកបិលារួមជាមួយ សូមប្រទានមុខ្សៈ (ការរំដោះ) ដល់ខ្ញុំ។
Verse 27
यस्मात्त्वं कपिले पुण्या सर्वलोकस्य पावनी । प्रदत्ता सह सूर्येण मम मुक्तिप्रदा भव
ព្រោះអ្នក—ឱ កបិលាដ៏បរិសុទ្ធ—ជាអ្នកបរិសុទ្ធសកលលោកទាំងអស់ ដូច្នេះ នៅពេលដែលបានប្រគេនជាមួយព្រះអាទិត្យ សូមក្លាយជាអ្នកប្រទានមុខ្សៈដល់ខ្ញុំ។
Verse 28
पलेन दक्षिणा कार्या तदर्धार्धेन वा पुनः । शक्तितो दक्षिणायुक्तां तां धेनुं प्रतिपादयेत्
គួរផ្តល់ទក្ខិណា មួយបលៈ ឬក៏ពាក់កណ្តាលនោះវិញ។ តាមសមត្ថភាព ដោយភ្ជាប់ទក្ខិណា ហើយ គួរប្រគេនគោនោះជាទានដោយពិធីការ។
Verse 29
योऽनेन विधिना कुर्या त्षष्ठीं कपिलसंज्ञिताम् । सोऽश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः
អ្នកណាអនុវត្តពិធីវិន័យនេះ ដើម្បីធ្វើវ្រតៈ «សស្ឋី» ដែលហៅថា «កពិលា» នោះ មនុស្សនោះទទួលបានផលដូចការបូជាយញ្ញ «អស្វមេធ» មួយពាន់ដង។
Verse 30
यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वदानेषु यत्फलम् । तत्फलं सर्वमाप्नोति यः षष्ठीं कपिलां चरेत्
ផលបុណ្យណាដែលកើតពីទីរថៈទាំងអស់ និងផលបុណ្យណាដែលកើតពីទានទាំងអស់—អ្នកណាអនុវត្ត «កពិលា-សស្ឋី» នោះទទួលបានផលទាំងអស់នោះពេញលេញ។
Verse 31
कपिलाकोटिसहस्राणि कपिलाकोटिशतानि च । सूर्यपर्वणि यद्दत्त्वा तत्फलं कोटिशो भवेत्
បើនៅថ្ងៃបុណ្យបរិសុទ្ធនៃព្រះអាទិត្យ (សូរ្យ-បរវន) មានអ្នកធ្វើទានដែលពាក់ព័ន្ធនឹង «កពិលា» ជាច្រើនដល់កម្រិតកោដិ និងសហស្រ-កោដិ នោះបុណ្យផលពីកិច្ចនោះនឹងកើនឡើងជាលានៗដង។
Verse 32
कोटिगोरोम संख्यानि वर्षाणि वरवर्णिनि । तावत्स वसते स्वर्गे यः षष्ठीं कपिलां चरेत्
ឱ នារីស្រស់ស្អាតអើយ! ចំនួនឆ្នាំប៉ុន្មានដែលអាចរាប់បានដោយ «កោដិនៃរោមគោ»—យូរប៉ុណ្ណោះមនុស្សនោះស្នាក់នៅសួគ៌ អ្នកណាអនុវត្ត «កពិលា-សស្ឋី» ដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 33
ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि यत्पापं पूर्वसंचितम् । तत्सर्वं नाशमायाति इत्याह कपिलो मुनिः
បាបណាដែលបានសន្សំពីអតីតកាល មិនថាប្រព្រឹត្តដោយដឹងឬមិនដឹង—បាបទាំងអស់នោះរលាយបាត់ទៅ៖ ដូច្នេះបានប្រកាសដោយមុនី «កពិល»។
Verse 343
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कपि लधाराकपिलेश्वरमाहात्म्ये कपिलाषष्ठीव्रतविधानमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះបានបញ្ចប់ ក្នុង «ស្រី ស្កន្ទ មហាបុរាណ» ក្នុងសំហិតា៨១,០០០ គាថា ក្នុងប្រភាសខណ្ឌទី៧; ក្នុង «ប្រភាសក្សេត្រមាហាត្ម្យ» ផ្នែកទី១; ក្នុងមាហាត្ម្យនៃ កបិលធារា និង កបិលេស្វរ—ជំពូកមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាព្រះគុណនៃវិធីវត្ត កបិលា-សស្ឋី» ជាជំពូកទី៣៤៣។