Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

चिदानन्द नमस्तुभ्यं हिरण्यगर्भ ते नमः । हंसवाहन ते नित्यं पद्मासन नमोऽस्तुते

Transliteration

cidānanda namastubhyaṃ hiraṇyagarbha te namaḥ | haṃsavāhana te nityaṃ padmāsana namo'stute

Translation

ឱ ព្រះអង្គជាសភាពនៃចិត្តដឹង និងអានន្ទ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ; ឱ ហិរញ្ញគರ್ಭ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ។ ឱ ព្រះអង្គជិះហង្សជានិច្ច ឱ ព្រះអង្គអង្គុយលើផ្កាឈូក សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ។

Word by Word

• चिदानन्द: O consciousness-bliss (one)
• चिदानन्द: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: चित् (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle)

• त्वुभ्यम्: to you
• त्वुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• हिरण्यगर्भ: O Hiraṇyagarbha
• हिरण्यगर्भ: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक) + गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle)

• हंसवाहन: O one whose vehicle is a swan
• हंसवाहन: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)

• पद्मासन: O lotus-seated one
• पद्मासन: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

Speaker

Ṛṣis

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā radiates golden light as Hiraṇyagarbha, seated on a lotus with a swan nearby; sages chant with uplifted faces, the air shimmering with mantra-syllables over the Prabhāsa waters.

Characters & Entities

• Brahmā
• Hiraṇyagarbha
• Haṃsa-vāhana
• Padmāsana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The hymn links Brahmā’s iconography (swan, lotus) with metaphysical ideals (consciousness-bliss), uniting devotion and insight.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader chapter glorifies Prabhāsakṣetra; this verse remains a doctrinal praise within the celestial episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

Stuti (praise) through epithets is the implied practice.