Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

Devanagari script

तेजोनिभं बालमृगांकमौलिं नमामि रुद्रं स्फुरदुग्रवक्त्रम् । कालेन्धनं कामदमस्तसंगं धर्मासनस्थं प्रकृतिद्वयस्थम्

Transliteration

tejonibhaṃ bālamṛgāṃkamauliṃ namāmi rudraṃ sphuradugravaktram | kālendhanaṃ kāmadamastasaṃgaṃ dharmāsanasthaṃ prakṛtidvayastham

Translation

ខ្ញុំសូមនមស្ការ ព្រះរុទ្រៈ ពន្លឺរលោងដូចអគ្គិភ្លើង, ពាក់មកុដព្រះចន្ទវ័យក្មេង; មុខដ៏កាចសាហាវរលត់ភ្លឺដោយអំណាច—ព្រះអង្គយកកាលៈជាឥន្ធនៈ, ប្រទានកាមប្រាថ្នាដែលត្រឹមត្រូវ, ឥតជាប់ពាក់ព័ន្ធ, អង្គុយលើសីហាសន៍ធម៌, លើសពីល្បែងទ្វេភាគនៃប្រក្រតិ។

Word by Word

• tejonibham: radiant like light
• tejonibham: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: tejas (प्रातिपदिक) + nibha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (तेजसा निभः)

• bālamṛgāṃkamaulim: whose crest bears the young moon
• bālamṛgāṃkamaulim: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: bāla (प्रातिपदिक) + mṛgāṅka (प्रातिपदिक) + mauli (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (मृगाङ्कः मौलौ यस्य; बालेन/नवेन मृगाङ्केन)

• namāmi: I bow (to)
• namāmi: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √nam (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• rudram: Rudra
• rudram: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: rudra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• sphurat: flashing, gleaming
• sphurat: Sambandha (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sphurat (कृदन्त; √sphur (धातु) शतृ)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; समासपूर्वपद (प्रकाशमान/स्फुरन्)

• ugravaktram: of fierce face
• ugravaktram: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ugra (प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (उग्रं वक्त्रं यस्य)

• kālendhanam: having Time as fuel (or fuel of Time)
• kālendhanam: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: kāla (प्रातिपदिक) + indhana (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (कालस्य इन्धनम्/कालं इन्धनं यस्य)

• kāmadam: granting desires
• kāmadam: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: kāmada (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• astasaṃgam: free from attachment
• astasaṃgam: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: asta (कृदन्त; √as (धातु) + त, ‘gone/ended’) + saṃga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (अस्तः संगः यस्य)

• dharmāsanastham: seated on the seat of dharma
• dharmāsanastham: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: dharma (प्रातिपदिक) + āsana (प्रातिपदिक) + stha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (धर्म-आसने स्थितः)

• prakṛtidvayastham: abiding in the two prakṛtis
• prakṛtidvayastham: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: prakṛti (प्रातिपदिक) + dvaya (प्रातिपदिक) + stha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (प्रकृत्योः द्वयोः स्थः/स्थितः)

Speaker

A devotee/narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya (hymnic praise; exact speaker not stated in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant Rudra with a young crescent moon on his matted locks, fierce flashing visage, seated upon a throne of Dharma; the aura suggests Time itself being consumed like fuel, while the deity stands untouched by prakṛti’s dualities.

Characters & Entities

• Rudra
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is both the transcendent conqueror of time and the dharmic bestower of boons, leading devotees from desire toward detachment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Rudra is praised as the supreme dharmic and liberating Lord.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the verse supports devotional recitation (stuti) as a practice aligned with Dharma and detachment.