Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

पिनाकपाशांकुशशूलहस्तं कपर्दिनं मेघसमानघोषम् । सकालकण्ठं स्फटिकावभासं नमामि शंभुं भुवनैकनाथम्

Transliteration

pinākapāśāṃkuśaśūlahastaṃ kapardinaṃ meghasamānaghoṣam | sakālakaṇṭhaṃ sphaṭikāvabhāsaṃ namāmi śaṃbhuṃ bhuvanaikanātham

Translation

ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំព្រះសម្ភុ ជាព្រះអម្ចាស់តែមួយនៃលោកទាំងអស់—ព្រះហស្តទ្រង់កាន់ធ្នូពិនាកៈ ខ្សែចង អង្គុស និងត្រីសូល; ទ្រង់មានសក់ជាចងជាតា មានសំឡេងគគ្រឹកដូចពពកផ្គរលាន់; កមានសញ្ញាកាលៈ និងពន្លឺភ្លឺថ្លាដូចស្ពតិក។

Word by Word

• पिनाकपाशांकुशशूलहस्तम्: whose hand holds the bow Pināka, noose, goad, and trident
• पिनाकपाशांकुशशूलहस्तम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पिनाक + पाश + अंकुश + शूल + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पिनाक-पाश-अंकुश-शूलानि हस्ते यस्य)

• कपर्दिनम्: the matted-haired one
• कपर्दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपर्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मेघसमानघोषम्: whose sound is like thunderclouds
• मेघसमानघोषम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मेघ + समान + घोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (मेघ-समानः घोषः यस्य)

• सकालकण्ठम्: with the dark/poisoned throat
• सकालकण्ठम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स + काल + कण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कालेन सहितः कण्ठः/कालः कण्ठे यस्य)

• स्फटिकावभासम्: shining like crystal
• स्फटिकावभासम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्फटिक + आभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्फटिकवत् आभासः यस्य)

• नमामि: I bow to
• नमामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन

• शंभुम्: Śambhu
• शंभुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भुवनैकनाथम्: the sole lord of the worlds
• भुवनैकनाथम्: Karma (Object apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुवन + एक + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (भुवनानां एकः नाथः)

Speaker

A devotee/narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya (hymnic praise to Śiva; exact speaker not stated in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somnātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Frame ṛṣis / tīrtha-seekers

Visual Art Cues

Scene: Śambhu stands or sits near the liṅga as a theophany: four arms holding Pināka, pāśa, aṅkuśa, and triśūla; matted hair; thundercloud-like roar suggested by dark monsoon clouds; throat marked by Kāla; body shining like crystal.

Characters & Entities

• Śiva
• Śambhu
• Pināka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion recognizes Śiva as the single sovereign of all worlds, both awe-inspiring in power and pure in radiance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), presented through a Śiva-stuti within its māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse functions as a namaskāra-mantra (salutatory hymn) suitable for japa and worship.