Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 278›Shloka 59
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

Devanagari script

विशाख उवाच । गृह्यतां द्विजशार्दूलाः प्रसन्ना गुरुदक्षिणाम् । येनाहमनृणो भूत्वा करोमि सुमहत्तपः

Transliteration

viśākha uvāca | gṛhyatāṃ dvijaśārdūlāḥ prasannā gurudakṣiṇām | yenāhamanṛṇo bhūtvā karomi sumahattapaḥ

Translation

វិសាខៈបានពោលថា៖ «ឱ ពួកទ្វិជៈដ៏ដូចខ្លាឃ្មុំ, សូមទទួលទក្ខិណាគ្រូនេះដោយចិត្តរីករាយ ដើម្បីឲ្យខ្ញុំក្លាយជាមិនជំពាក់បំណុល ហើយបន្ទាប់មកអនុវត្តតបៈដ៏មហិមា»។

Word by Word
विशाखःViśākha
विशाखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविशाख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
गृह्यताम्let (it) be accepted / please accept
गृह्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगे आज्ञार्थः (let it be accepted)
द्विजशार्दूलाःO tigers among the twice-born (brahmins)
द्विजशार्दूलाः:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां शार्दूलाः)
प्रसन्नाःpleased
प्रसन्नाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying द्विजशार्दूलाः)
गुरुदक्षिणाम्the teacher’s fee (guru-gift)
गुरुदक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गुरोः दक्षिणा)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सम्बन्धार्थे (by which/whereby)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनृणःfree from debt/obligation
अनृणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनृण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying अहम्)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having become)
करोमिI do / I perform
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
सुमहत्very great
सुमहत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying तपः)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Viśākha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija-śārdūlāḥ (the sages/brāhmaṇa teachers)

Visual Art Cues

Scene: Viśākha, with folded hands, addresses a circle of venerable brāhmaṇa-sages, offering guru-dakṣiṇā and expressing his wish to be free of obligation before undertaking great tapas.

Characters & Entities
V
Viśākha
Ṛ
Ṛṣis (implied recipients)
G
Guru-dakṣiṇā
T
Tapas

FAQs

Dharma begins with gratitude: one should honor one’s teachers and settle obligations before pursuing higher austerities.

The setting is within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya narrative; this verse focuses on dharmic conduct (guru-dakṣiṇā).

Offering guru-dakṣiṇā—respectful recompense to spiritual teachers—is emphasized as a prerequisite to major tapas.

←Previous Verse
Next Verse→