Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगमिंद्रप्रतिष्ठितम् । पापमोचननामाढ्यं दक्षिणे पुरुषोत्तमात्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi liṃgamiṃdrapratiṣṭhitam | pāpamocananāmāḍhyaṃ dakṣiṇe puruṣottamāt

Translation

ព្រះអម្ចាស់មានព្រះបន្ទូល៖ «បន្ទាប់មក ឱ មហាទេវី គួរទៅកាន់លិង្គដែលព្រះឥន្ទ្របានបង្កើតប្រតិស្ឋា មានកិត្តិនាមថា ‘បាបមោចន’ (អ្នកដកបាប) ស្ថិតនៅខាងត្បូងនៃព្រះបុរសោត្តម»។

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord Śiva)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• महादेवि: O Mahādevī
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• इन्द्रप्रतिष्ठितम्: established by Indra
• इन्द्रप्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + प्रतिष्ठित (कृदन्त; √स्था/स्थाप्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘प्रतिष्ठित’ = स्थापित

• पापमोचननामाढ्यम्: bearing the name ‘Pāpamocana’ (sin-remover)
• पापमोचननामाढ्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पापमोचन (प्रातिपदिक; तत्पुरुष) + नाम (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘नाम-आढ्य’ = नाम्ना समृद्ध/युक्त

• दक्षिणे: to the south; in the southern side
• दक्षिणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; दिशावाचक

• पुरुषोत्तमात्: from (the place called) Puruṣottama
• पुरुषोत्तमात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पुरुषोत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pāpamocana (Indra-pratiṣṭhita liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Pārvatī, pointing toward the southern quarter where a liṅga shrine stands; the liṅga is shown with Indra offering flowers and water, emphasizing expiation and grace.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahādevī (Pārvatī)
• Indra (Śakra)
• Pāpamocana-liṅga
• Puruṣottama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography is mapped through divine landmarks: approaching a named liṅga at Prabhāsa is itself framed as a path to purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pāpamocana-liṅga in Prabhāsa-kṣetra, located south of the Puruṣottama landmark.

What ritualistic prescription is mentioned?

A pilgrimage instruction: ‘go’ to the Indra-established liṅga called Pāpamocana.