Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 69

Devanagari script

श्वेतकल्पात्समारभ्य यावद्वाराहगोचरम् । समतीताश्च ये चन्द्रास्ताञ्छृणुष्व वरानने

Transliteration

śvetakalpātsamārabhya yāvadvārāhagocaram | samatītāśca ye candrāstāñchṛṇuṣva varānane

Translation

ចាប់ពីស្វេតកល្បៈ រហូតដល់ដែនកំណត់នៃវារាហកល្បៈ សូមស្តាប់ ឱ ស្រីមុខស្រស់ស្អាត អំពីចន្ទ្រ (វដ្តខែ/ចន្ទ្រវដ្ត) ដែលបានកន្លងផុតទាំងស្រុង។

Word by Word

• श्वेतकल्पात्: from the Śveta Kalpa
• श्वेतकल्पात्: Apādāna (अपादान/Starting point)
• Type: Noun
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक) + कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); समासः—श्वेतः कल्पः (कर्मधारय-भावार्थे) → श्वेतकल्प; तस्मात्

• समारभ्य: beginning (from)
• समारभ्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-रभ् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/absolutive)

• यावत्: up to, until
• यावत्: Avadhi (अवधि/Limit)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (परिमाण/सीमा-सूचक ‘up to’)

• वाराहगोचरम्: the Varāha domain/period
• वाराहगोचरम्: Karma (कर्म/Object; extent)
• Type: Noun
• Root: वाराह (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—वाराहस्य गोचरः (domain/period of Varāha)

• समतीताः: elapsed, passed
• समतीताः: Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अति-इ (धातु) → समतीत (कृदन्त/क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); ‘चन्द्राः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/and)

• ये: which
• ये: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• चन्द्राः: moons / lunar months
• चन्द्राः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• तान्: those
• तान्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); समासः—वरा आनना यस्याः (beautiful-faced)

Speaker

Unspecified (narrator addressing Varānanā/Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī (Devī)

Visual Art Cues

Scene: A narrator addresses a ‘fair-faced’ goddess/consort, pointing to a cosmic ledger of kalpas; above them, a stylized moon-cycle wheel and kalpa emblems (Śveta, Vārāha) appear like celestial seals.

Characters & Entities

• Śveta Kalpa
• Vārāha Kalpa
• Candra (moon/lunar cycles)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred narration preserves dharma by remembering time-cycles (kalpas, months) through which divine events unfold.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Prabhāsa-kṣetra Māhātmya is the textual setting; the verse itself is about cosmic chronology rather than a particular tīrtha-rite.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse prepares a count/description of elapsed lunar cycles.