Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

मन्नामांकितलिंगस्तु वस कल्पायुतायुतम् । एवमस्त्वित्यथेत्युक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत

Transliteration

mannāmāṃkitaliṃgastu vasa kalpāyutāyutam | evamastvityathetyuktvā tatraivāntaradhīyata

Translation

«សូមឲ្យលិង្គដែលមានសញ្ញានាមរបស់ខ្ញុំ ស្ថិតនៅអស់កាលប៉ុន្មានម៉ឺនកល្ប»។ ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលថា «ដូច្នោះហើយ» «យល់ព្រម» ហើយបន្ទាប់មកបានលាក់អវត្តមាននៅទីនោះឯង។

Word by Word

• मत्: my
• मत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनार्थे समासपूर्वपद-रूप (my)

• नाम: name
• नाम: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; समासाङ्ग

• अंकित: marked, inscribed
• अंकित: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्क् (धातु) → अंकित (कृदन्त; क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय; समासाङ्ग

• लिङ्गः: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: indeed, however
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक (adversative/emphatic particle)

• वस: dwell
• वस: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• कल्पायुतायुतम्: for a hundred million kalpas (lit. ten-thousand ten-thousands of kalpas)
• कल्पायुतायुतम्: Karma (Measure/परिमाण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक/संख्याशब्द) + अयुत (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; परिमाणवाचक-समास (अयुतानाम् अयुतम् = 10,000×10,000)

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Assent/आशीः)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरणचिह्न (quotative particle)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भबोधक (sequencing particle)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरणचिह्न (quotative)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Kriya (Non-finite action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic/limiting particle)

• अन्तर्धीयत: disappeared
• अन्तर्धीयत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अन्तर्-धा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

Īśvara (Śiva); assent to Maṃkī Ṛṣi’s boon-request

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṃkīśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages

Visual Art Cues

Scene: A liṅga inscribed/marked by name is envisioned as enduring for countless kalpas; Mahādeva affirms 'evam astu' and then dissolves from sight within the sanctum, leaving the consecrated presence behind.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Maṃkī (name-marked liṅga)
• Kalpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred shrine becomes a long-lasting refuge for devotees when consecrated through tapas and confirmed by divine sanction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Maṃkī-named liṅga—Maṃkīśvara—whose presence is promised for vast cosmic durations.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse implies the sanctity of a name-consecrated liṅga and divine approval; it does not specify a new ritual act beyond the boon.