Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

Devanagari script

सविता पश्चातात्सविता सप्तमं वरवर्णिनि । एवं बीजानि विन्यस्य आदित्यं स्थापयेच्छुभे

Transliteration

savitā paścātātsavitā saptamaṃ varavarṇini | evaṃ bījāni vinyasya ādityaṃ sthāpayecchubhe

Translation

ដោយមន្ត្រ «savitā paścātāt savitā…» ឱ នាងមានពណ៌ស្រស់ស្អាត គ្រាប់ទីប្រាំពីរ ត្រូវបានប្រគល់។ ដូច្នេះ ក្រោយរៀបចំគ្រាប់មន្ត្រ (bīja) ទាំងឡាយហើយ ឱ នាងជាមង្គល គួរតាំងស្ថាបនា ព្រះអាទិត្យ (Āditya)។

Word by Word

• सविता: Savitṛ
• सविता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पश्चात्: afterwards / behind
• पश्चात्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: काल/देश-अव्यय (adverb), अव्यय

• आत्: then / from (there)
• आत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: आत् (अव्यय)
• Form: निपात (particle) ‘from/then’ (Vedic/archaic usage), अव्यय

• सविता: “savitā” (mantra-word)
• सविता: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सप्तमम्: the seventh (one/part)
• सप्तमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• वरवर्णिनि: O fair-complexioned one
• वरवर्णिनि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरवर्णिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय: वरः वर्णः यस्याः सा

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकार-अव्यय (adverb), अव्यय

• बीजानि: seed-syllables
• बीजानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• विन्यस्य: having placed/arranged
• विन्यस्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-न्यस् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund, ल्यप्), अव्यय; धातु: न्यस्, उपसर्ग: वि

• आदित्यम्: the Sun (Āditya)
• आदित्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• स्थापयेत्: should स्थापित/establish
• स्थापयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: स्था, णिच्-प्रत्यय (causative)

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya instructional tone)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A addressed ‘varavarṇinī/śubhe’ (female interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: A sādhaka arranges seven bīja-syllables around a lotus-diagram and then installs radiant Āditya in the center; the setting evokes Prabhāsa’s sanctity with a coastal light and temple ambience.

Characters & Entities

• Savitṛ
• Āditya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right ordering (nyāsa) and reverent installation (sthāpana) make worship stable, complete, and auspicious.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Āditya worship and installation are taught as a sacred rite.

What ritualistic prescription is mentioned?

Placing the seven bījas and then establishing (sthāpayet) Āditya using the Savitṛ mantra-opening for the seventh.