Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

आजगाम पुनर्वेश्म सावित्री सह मंत्रिभिः । तत्रापश्यत देवर्षिं नारदं पुरतः शुचिम्

Transliteration

ājagāma punarveśma sāvitrī saha maṃtribhiḥ | tatrāpaśyata devarṣiṃ nāradaṃ purataḥ śucim

Translation

សាវិត្រីបានត្រឡប់មកកាន់វេស្មវិញ ជាមួយមន្ត្រីបម្រើរបស់នាង។ នៅទីនោះ នាងបានឃើញទេវឥសី នារ៉ដ (Nārada) ដ៏បរិសុទ្ធភ្លឺរលោង ឈរនៅមុខនាង។

Word by Word

• आजगाम: came/returned
• आजगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — 'came/returned'

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय, पुनरावृत्त्यर्थक — 'again'

• वेश्म: home/house
• वेश्म: Karma (Goal as object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेश्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — 'house/home' (गमनस्य कर्म)

• सावित्री: Sāvitrī
• सावित्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सह: with
• सह: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सह-योगे अव्यय (preposition-like) — 'with'

• मंत्रिभिः: ministers
• मंत्रिभिः: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — 'with ministers'

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय — 'there'

• अपश्यत: saw
• अपश्यत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — 'saw'

• देवर्षिम्: divine sage
• देवर्षिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — 'divine sage'

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — विशेष्य (देवर्षिम्-सम्बन्धि)

• पुरतः: in front
• पुरतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक — 'in front/present before'

• शुचिम्: pure
• शुचिम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — 'pure' (देवर्षिम्/नारदम्-विशेषण)

Speaker

Narrator (contextual; within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sāvitrī re-enters her residence with attendants; at the threshold stands Nārada, luminous, holding vīṇā, his presence sanctifying the space.

Characters & Entities

• Sāvitrī
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The arrival of a devarṣi signifies divine guidance—when dharma is at stake, higher wisdom appears to direct the seeker.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader narrative is situated in Prabhāsa-kṣetra; the verse marks a pivotal meeting within its māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; the emphasis is on darśana of the sage and readiness for dharmic counsel.