Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 127

Devanagari script

गौरीभोज्यादिका या तु उत्सर्गात्क्रियते क्रिया । राजसी सा समाख्याता जनानां कीर्तिदायिनी

Transliteration

gaurībhojyādikā yā tu utsargātkriyate kriyā | rājasī sā samākhyātā janānāṃ kīrtidāyinī

Translation

តែពិធីណាដែលធ្វើជាការបង្ហាញសាធារណៈ ដូចជាការរៀបចំជប់លៀង និងការបូជាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះគោរី (Gaurī) ជាដើម នោះត្រូវហៅថា «រាជសិក» (rājasic) ហើយវាផ្តល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះក្នុងចំណោមមនុស្ស។

Word by Word

• गौरीभोज्यादिका: beginning with offerings/food for Gaurī
• गौरीभोज्यादिका: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गौरी-भोज्य-आदिक (प्रातिपदिक; घटकाः: गौरी + भोज्य + आदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (fem. nom. sg. adjective)

• या: which
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• उत्सर्गात्: from (the act of) offering/dedication
• उत्सर्गात्: Apādāna (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: उत्सर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणार्थे (from/owing to)

• क्रियते: is done/performed
• क्रियते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• क्रिया: rite/action
• क्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• राजसी: rājasic (of passion)
• राजसी: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: राजसिन्/राजसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; गुणविशेषण (fem. nom. sg.)

• सा: that (one)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)

• समाख्याता: is called/declared
• समाख्याता: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि भावः (called/declared)

• जनानाम्: of people
• जनानाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• कीर्तिदायिनी: bestowing fame
• कीर्तिदायिनी: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कीर्ति-दायिन् (प्रातिपदिक; घटकाः: कीर्ति + दायिन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (fem. nom. sg.)

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa Māhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A contrast scene: a public feast with banners and many onlookers, donors receiving praise; beside it, a smaller inset of a quiet śrāddha. The verse focuses on the public rite labeled rājasic, with attention on applause and reputation.

Characters & Entities

• Gaurī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Intention shapes merit: acts done for display become rājasic and yield worldly reputation rather than pure spiritual fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction is part of the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, framing how pilgrims should act within the sacred field.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avoid performing religious feasts/rites as ostentation; such actions are classified as rājasic.