Adhyaya 16

Verse 1

ईश्वर उवाच । पातालविवरस्यापि माहात्म्यं शृणु सांप्रतम् । पूर्वपृष्टं महादेवि ब्रह्मणा विश्वकर्मणा

ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ ឥឡូវនេះ ចូរស្តាប់មហិមារបស់រូងបាតាលផងដែរ។ ឱ មហាទេវី! កាលពីមុន ព្រះព្រហ្ម និង វិស្វកម្ម បានសួរអំពីវា។

Verse 2

तमोभावे समुत्पन्ने जातास्तत्रैव राक्षसाः । सूर्यस्य द्वेषिणः सर्वे ह्यसंख्याता महाबलाः

នៅពេលភាពងងឹតកើតឡើង មានរាក្សសកើតនៅទីនោះឯង—រាប់មិនអស់ មានកម្លាំងខ្លាំង ហើយទាំងអស់សុទ្ធតែស្អប់ព្រះអាទិត្យ។

Verse 3

ते तु दृष्ट्वा महात्मानं समुद्यंतं दिवाकरम् । ते धूम्रप्रमुखाः सर्वे जहसुः सूर्यमंजसा

តែពេលពួកគេឃើញព្រះអាទិត្យដ៏មានព្រះចិត្តធំ កំពុងរះឡើង នោះពួកដឹកនាំដោយ ធូម្រ ទាំងអស់បានវាយប្រហារព្រះអាទិត្យភ្លាមៗ ដោយផ្ទាល់។

Verse 4

अस्माकमंतकः कोऽयं विद्यते पापकर्मकृत् । इत्यूचुर्विविधा वाचः सूर्यस्याग्रे स्थितास्तदा

«អ្នកនេះជានរណា—ជាអ្នកបំផ្លាញរបស់យើង—ជាអ្នកប្រព្រឹត្តកម្មបាប?» ដូច្នេះ ពួកគេឈរនៅមុខព្រះអាទិត្យ ហើយនិយាយដោយពាក្យជាច្រើនបែប។

Verse 5

इति श्रुत्वा तदा देवः क्रोधस्फुरिताधरः । राक्षसानां वचश्चैव भक्ष्यमाणो दिवाकरः

ព្រះទេវតា (ទិវាករៈ) បានឮពាក្យនោះ ហើយបបូរមាត់របស់ព្រះញ័រដោយកំហឹង; ព្រះអាទិត្យត្រូវរាក្សសវាយប្រហារទាំងដោយពាក្យទាំងដោយការចូលរុញ។

Verse 6

ततः क्रोधाभिभूतेन चक्षुषा चावलोकयत् । स क्रूररक्षःक्षयकृत्तिमिरद्विपकेसरी

បន្ទាប់មក ព្រះអាទិត្យដែលត្រូវកំហឹងគ្របដណ្ដប់ បានបោះព្រះទស្សនៈមើល; ព្រះអាទិត្យនោះ ដូចសីហៈចំពោះដំរីនៃអន្ធការ ក្លាយជាអ្នកបំផ្លាញរាក្សសដ៏សាហាវ។

Verse 7

महांशुमान्खगः सूर्यस्तद्विनाशमचिंतयत् । अजानन्नंततश्छिद्रं राक्षसानां दिवस्पतिः

ព្រះអាទិត្យដ៏ភ្លឺចែងចាំង អ្នកហោះហើរនៅលើមេឃ ជាព្រះម្ចាស់នៃថ្ងៃ បានគិតអំពីការបំផ្លាញពួកនោះ; ប៉ុន្តែព្រះអង្គមិនទាន់ដឹងអំពីរន្ធលាក់ ដែលរាក្សសអាចរត់គេចបាន។

Verse 8

स धर्मविच्युतान्दृष्ट्वा पापोपहतचेतसः । एवं संचिंत्य भगवान्दध्यौ ध्यानं प्रभाकरः

ព្រះអាទិត្យបានឃើញពួកគេបាត់បង់ធម៌ ចិត្តត្រូវបាបវាយប្រហារ; ព្រះពរព្រះអង្គ ព្រះប្រភាករៈ បានគិតដូច្នេះ ហើយចូលទៅក្នុងសមាធិជ្រាលជ្រៅ។

Verse 9

अजानंस्तेजसा ग्रस्तं त्रैलोक्यं रजनीचरैः । ततस्ते भानुना दृष्टाः क्रोधाध्मातेन चक्षुषा

ដោយមិនដឹងថា ត្រៃលោកត្រូវពួកអ្នកដើរពេលរាត្រី គ្របដណ្ដប់ដោយអំណាចអាក្រក់របស់ពួកគេ ព្រះអាទិត្យបានឃើញពួកនោះ ដោយភ្នែកហើមដោយកំហឹង។

Verse 10

निपेतुरंबरभ्रष्टाः क्षीणपुण्या इव ग्रहाः । राक्षसैर्वेष्टितो धूम्रो निपतञ्छुशुभेंऽबरात्

ពួកនោះធ្លាក់ចុះ ពីមេឃ ដូចភពដែលបុណ្យកុសលសាបសូន្យ។ មហាមណ្ឌលពណ៌ផ្សែង មូលរុំដោយរាក្សសៈ បានធ្លាក់ចុះពីស្ថានសួគ៌ ដោយភ្លឺរលោងពេលធ្លាក់។

Verse 11

अर्द्धपक्वं यथा तालफलं कपिभिरावृतम् । यदृच्छया निपेतुस्ते यंत्रमुक्ता यथोपलाः

ដូចផ្លែតាលពាក់កណ្តាលទុំ ដែលស្វាអុំជុំវិញ ពួកនោះរអិលធ្លាក់ចុះដោយចៃដន្យ—ដូចថ្មដែលត្រូវដោះចេញពីយន្ត។

Verse 12

ततो वायु वशाद्भ्रष्टा भित्त्वा भूमिं रसातलम् । जग्मुस्ते क्षेत्रमासाद्य प्रभासं वरवर्णिनि

បន្ទាប់មក ដោយកម្លាំងខ្យល់បំបាត់ផ្លូវ ពួកនោះបានបំបែកផែនដីចូលទៅរាសាតល។ ហើយពេលទៅដល់ដែនបរិសុទ្ធ ពួកនោះបានមកដល់ប្រភាសា ឱនារីស្រស់ស្អាត។

Verse 13

यत्र चार्कस्थलो देवः सर्वसिद्धिप्रदायकः । तत्सान्निध्यस्थितं देवि पातालविवरं महत्

ព្រោះនៅទីនោះមាន អរកស្ថល ដ៏ទេវភាព ដែលប្រទានសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង។ ជិតសាន្និធិដ៏បរិសុទ្ធនោះ ឱទេវី មានរន្ធធំមួយចូលទៅបាតាល។

Verse 14

अन्यानि कोटिशः संति तानि लुप्तानि भामिनि । कृतस्मरात्समारभ्य यावदर्कस्थलो रविः

ឱ នាងភ្លឺរលោង មានច្រកបើកផ្សេងៗរាប់លាន ប៉ុន្តែវាបានលង់បាត់ទៅហើយ; ច្រកនេះនៅស្ថិតស្ថេរចាប់ពីសម័យ ក្រឹតស្មរា រហូតដល់ព្រះអាទិត្យ រាវី នៅតាំងនៅអរកស្ថលា។

Verse 15

देवमातुर्वरं प्राप्य सिद्धयोऽष्टौ व्यवस्थिताः । एतस्मिन्नंतरे देवि सूर्यक्षेत्रमुदाहृतम्

បានទទួលពរពី មាតានៃទេវតា ហើយ សិទ្ធិទាំងប្រាំបី បានតាំងទីស្ថាន។ ក្នុងចន្លោះនោះឯង ឱ ទេវី ទីនោះត្រូវបានប្រកាសថា ជា សូរ្យក្សេត្រ—ដែនបរិសុទ្ធនៃព្រះអាទិត្យ។

Verse 16

सूर्यस्य तेजसो देवि मध्यभागं हि तत्स्मृतम् । सर्वं हेममयं देवि नापुण्यस्तत्र वीक्षते

ឱ ព្រះនាង ទីនោះត្រូវបានចងចាំថា ជាកណ្ដាលបំផុតនៃពន្លឺរលោងរបស់ព្រះអាទិត្យ។ នៅទីនោះអ្វីៗទាំងអស់ដូចជាមាស; ឱ ទេវី មិនឃើញអមង្គលណាមួយឡើយ។

Verse 17

विवराणां शतं चैकं स्पर्शाश्चैव तु कोटिशः । तत्र संति महादेवि सिद्धेशस्तु प्ररक्षति

ឱ មហាទេវី មានច្រកបើកមួយរយមួយ និងចំណុចប៉ះពាល់រាប់លាន។ វានៅទីនោះ ហើយ សិទ្ធេស (Siddheśa) ពិតជាការពារទីបរិសុទ្ធនោះ។

Verse 18

इदं क्षेत्रं महादेवि प्रियं सूर्यस्य सर्वदा । सूर्यपर्वणिसंप्राप्ते कुरुक्षेत्राधिकं प्रिये

ឱ មហាទេវី ដែនបរិសុទ្ធនេះ ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអាទិត្យជានិច្ច។ ពេលដល់ព្រះអាទិត្យបវ៌ (ពិធីបរិសុទ្ធនៃព្រះអាទិត្យ) ឱ ស្រីស្នេហ៍ វាមានបុណ្យលើសគុរុក្សេត្រ។

Verse 19

ब्राह्मी चैव हिरण्या च संगमश्च महोदधेः । एतत्त्रिसंगमं देवि कोटितीर्थ फलप्रदम्

ទន្លេ ប្រាហ្មី និង ហិរណ្យា ហើយការជួបប្រសព្វរបស់វាជាមួយមហាសមុទ្រ—ការជួបប្រសព្វបីនេះ ឱ ទេវី ប្រទានផលស្មើនឹងទីរថៈរាប់កោដិ។

Verse 20

देवमाता च तत्रैव मंकीशस्तत्र तिष्ठति । नागस्थानं नगस्थानं तत्रैव समुदाहृतम् ।१

នៅទីនោះផងដែរ មាន ទេវមាតា ហើយ ម៉ំកីឝ ក៏ស្ថិតនៅទីនោះ។ ទីកន្លែងហៅថា នាគស្ថាន និង នគស្ថាន ក៏ត្រូវបានប្រកាសថាមាននៅទីនោះដែរ។

Verse 21

इति संक्षेपतः प्रोक्तमर्कस्थलमहोदयम् । राक्षसानां च संपातादभूच्च विवरं यथा

ដូច្នេះ ខ្ញុំបាននិយាយដោយសង្ខេបអំពីមហិមាដ៏អស្ចារ្យនៃ អរកស្ថល; ហើយថា ដោយសារការវាយប្រហាររបស់រាក្សស ទើបមានរន្ធបើកមួយកើតឡើង។

Verse 22

अन्यानि तत्र देवेशि लुप्तानि विवराणि वै । एवं तु प्रकटं तत्र दृश्यतेऽद्यापि भामिनि

រន្ធបើកផ្សេងៗនៅទីនោះ ឱ ព្រះនាងម្ចាស់ទេវតា ពិតជាបាត់បង់ទៅហើយ។ តែរន្ធនេះវិញ នៅតែបង្ហាញច្បាស់នៅទីនោះ ហើយមើលឃើញបានសូម្បីតែសព្វថ្ងៃ ឱ នាងភ្លឺរលោង។

Verse 23

श्रीमुखं नाम तद्द्वारं रक्ष्यते मातृभिः प्रिये । वर्षमेकं चतुर्द्दश्यां नियमाद्यस्तु पूजयेत्

ទ្វារនោះមាននាមថា «ស្រីមុខ» ឱ ស្រឡាញ់, ហើយត្រូវបានការពារដោយ ព្រះមាតា (មាត្រឹកា)។ អ្នកណាដែលដោយវិន័យនៃការអនុវត្ត បូជានៅថ្ងៃចន្ទ្រ ១៤ រៀងរាល់ខែ អស់មួយឆ្នាំពេញ—

Verse 24

तत्र मातृगणान्देवि सुनंदाद्यान्विधानतः । पशुपुष्पोपहारैश्च धूपदीपैस्तथोत्तमैः । विप्राणां भोजनैर्देवि तस्य सिद्धिर्भविष्यति

នៅទីនោះ ឱ ទេវី គួរបូជាក្រុមមាតាទាំងឡាយ ចាប់ពី សុនន្ទា តាមវិធាន ដោយបូជាសត្វ (តាមដែលបានកំណត់) ផ្កា និងអំណោយ ព្រមទាំងធូប និងចង្កៀងដ៏ប្រសើរ។ ដោយបម្រើអាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ឱ ទេវី ការសម្រេចរបស់គាត់នឹងបានបំពេញ។

Verse 25

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्रार्कस्थलसंनिधौ । पूजयेन्मातरः सर्वा यदीच्छेत्सिद्धिमात्मनः

ដូច្នេះ ដោយខិតខំគ្រប់យ៉ាង នៅជិតអរកស្ថល គួរបូជាមាតាទាំងអស់ ប្រសិនបើចង់បានសិទ្ធិ/សម្រេចខាងវិញ្ញាណសម្រាប់ខ្លួន។

Verse 26

एतास्तु मातरो देवि सुनंदागणनामतः । ख्यातिं यांति प्रभासे तु क्षेत्रेस्मिन्वरवर्णिनि

ឱ ទេវី មាតាទាំងនេះ ដែលគេហៅរួមថា «ក្រុមសុនន្ទា» នឹងទទួលកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងបង្ហាញព្រះរុងរឿង នៅក្នុងវាលបរិសុទ្ធប្រភាសនេះ ឱ អ្នកមានពណ៌ស្រស់ស្អាត។

Verse 27

एतत्संक्षेपतः प्रोक्तं पातालोत्तरमध्यतः । तच्छ्रुत्वा मुच्यते देवि सर्वापद्भ्यो नरोत्तमः

នេះត្រូវបាននិយាយដោយសង្ខេប ដកស្រង់ពីផ្នែកកណ្ដាលនៃ «បាតាលោត្តរ»។ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងមនុស្សលោក ពេលបានស្តាប់វា ឱ ទេវី នឹងរួចផុតពីគ្រោះអាសន្នទាំងអស់។