Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 135›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितां पश्येद्देवीं दुःखांतकारिणीम् । शीतलेति पुरा ख्याता युगे द्वापरसंज्ञिते । कलौ पुनः समाख्यातां कलिदुःखान्तकारिणीम्

Transliteration

īśvara uvāca | tatraiva saṃsthitāṃ paśyeddevīṃ duḥkhāṃtakāriṇīm | śītaleti purā khyātā yuge dvāparasaṃjñite | kalau punaḥ samākhyātāṃ kaliduḥkhāntakāriṇīm

Translation

ព្រះឥશ્વរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «នៅទីនោះឯង គួរមើលឃើញព្រះនាងទេវី អ្នកបញ្ចប់ទុក្ខ។ ក្នុងយុគទ្វាបរ ព្រះនាងត្រូវបានគេស្គាល់ថា “សីតលា”; តែក្នុងកលិយុគ វិញ ព្រះនាងត្រូវបានប្រកាសថា “អ្នកបញ្ចប់ទុក្ខនៃកលិ”»។

Word by Word
ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; 'said/spoke'
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis marker)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण-निपात (emphatic particle)
संस्थिताम्situated/standing
संस्थिताम्:
Karma (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular agreeing with देवीम् (standing/located)
पश्येत्should see
पश्येत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; 'should see'
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular
दुःखान्तकारिणीम्the remover of sorrow
दुःखान्तकारिणीम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख + अन्त + कारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular qualifying देवीम् (one who ends sorrow)
शीतलाŚītalā
शीतला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशीतला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (name/title)
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यर्थक (quotative particle)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (adverb of time: formerly)
ख्याताwas known
ख्याता:
Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (was known)
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (in the age)
द्वापर-संज्ञितेcalled Dvāpara
द्वापर-संज्ञिते:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वापर + संज्ञित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular agreeing with युगे (called Dvāpara)
कलौin the Kali age
कलौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (in Kali [age])
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Discourse/sequence)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-वाचक (again)
समाख्याताम्named/called
समाख्याताम्:
Karma (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + ख्या (धातु) → समाख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (having been named/called)
कलिदुःखान्तकारिणीम्the remover of the sorrows of Kali
कलिदुःखान्तकारिणीम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकलि + दुःख + अन्त + कारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular qualifying देवीम् (ender of Kali’s sorrows)
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsakṣetra Devī-darśana (Śītalā / Kali-duḥkhāntakāriṇī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At Prabhāsa, a pilgrim approaches a small Devī shrine near the sacred precinct; the Goddess is envisioned as cooling and compassionate, yet powerful against Kali’s afflictions, with attendants and offerings arranged for protection of children.

Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
Ś
Śītalā
K
Kaliduḥkhāntakāriṇī
D
Dvāpara Yuga
K
Kali Yuga
P
Prabhāsa (implied by section)

FAQs

Devī-darśana at a sacred site is presented as a direct remedy for suffering, especially in Kali-yuga.

Within Prabhāsakṣetra Māhātmya, the verse points to a specific spot ‘right there’ where the Goddess is established for darśana.

Darśana—going and beholding the Goddess at the spot—is prescribed as the central devotional act.

←Previous Verse
Next Verse→