
ជំពូកនេះជាការប្រាប់បង្រៀនពីព្រះឥស្វរ ទៅកាន់ព្រះទេវី ដោយបម្លែងទស្សនវិជ្ជាអំពីធាតុ និងសកលលោក ទៅជាផែនទីធម្មយាត្រានៃទីរថៈ។ វាចាប់ផ្តើមដោយភ្ជាប់ “ភាគ” ឬដែនធាតុ—ដី ទឹក តេជស (ភ្លើង/ពន្លឺ) ខ្យល់ និងអាកាស—ជាមួយទេវតាអធិបតី (ព្រះប្រហ្មា ជនារទនៈ រុទ្រ ឥស្វរ សដាសិវ) ហើយបញ្ជាក់ថា ទីរថៈនៅក្នុងដែននីមួយៗ មានការស្ថិតនៅនៃទេវតានោះ។ បន្ទាប់មក វារាយបញ្ជីក្រុមទីរថៈ (ជាពិសេសជាក្រុម៨) សម្របទៅនឹងទឹក តេជស ខ្យល់ និងអាកាស ហើយបកស្រាយថា គោលការណ៍ទឹកពិសេសជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះនារាយណៈ ដែលមាននាម “ជលសាយី”។ ចំណុចសំខាន់មួយគឺ ប្ហល្លុកា-ទីរថៈ ដែលត្រូវពិពណ៌នាថា ល្អិតល្អន់ និងពិបាកស្គាល់ ប្រសិនបើគ្មានសាស្ត្រ ប៉ុន្តែការទស្សនាប៉ុណ្ណោះ អាចផ្តល់ផលដូចការបូជាលិង្គយ៉ាងទូលំទូលាយ។ អត្ថបទបន្តទៅកាន់កាលវិភាគ និងចក្រវាលវិទ្យា៖ ពិធីប្រចាំខែ ថ្ងៃចន្ទ្រាគតទី៨ និងទី១៤ ពេលគ្រាស និងពេលកាត្តិកី ដែលលិង្គនៅប្រភាសាត្រូវបានបូជាពិសេស។ វាក៏ពិពណ៌នាការរួមជុំរបស់ទីរថៈជាច្រើន នៅកន្លែងដែលទន្លេសរស្វតីជួបសមុទ្រ។ បន្ទាប់មក មានការរាយនាមជាច្រើននៃក្សេត្រានេះតាមកល្បៈផ្សេងៗ ហើយពិពណ៌នាអំពីអនុ-ក្សេត្រាច្រើន មានរាង និងវិមាត្រផ្សេងៗ។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយបញ្ជាក់ឡើងវិញថា ប្រភាសា ជាវាលបរិសុទ្ធដែលនៅស្ថិតក្រោយការលាយបាត់ (ប្រល័យ) ហើយការស្តាប់/អានសូត្រ មានអំណាចបរិសុទ្ធសីលធម៌។ ផលស្រដៀង (phalaśruti) សន្យាថា អ្នកស្តាប់រឿងទេវភាព “រោទ្រ” នេះ នឹងទទួលគោលដៅខ្ពស់ក្រោយមរណៈ។
Verse 1
ईश्वर उवाच । अन्यच्च कथयिष्यामि रहस्यं तव भामिनि । यत्र कस्य चिदाख्यातं तत्ते वच्मि वरानने
ឥશ્વរៈមានព្រះបន្ទូល៖ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អាថ៌កំបាំងមួយទៀតដល់អ្នក នាងស្រីភ្លឺរលោង—អ្វីមួយដែលបានបង្ហាញតែដល់អ្នកណាម្នាក់នៅកន្លែងណាមួយ; នោះហើយខ្ញុំនិយាយប្រាប់អ្នក ឱ នាងមុខស្រស់។
Verse 2
पृथ्वीभागे स्थितो ब्रह्मा अपां भागे जनार्द्दनः । तेजोभागस्थितो रुद्रो वायुभागे तथेश्वरः
នៅក្នុងភាគនៃផែនដី ព្រះព្រហ្មា ស្ថិតនៅ; នៅក្នុងភាគនៃទឹក ព្រះជនារទនៈ។ នៅក្នុងភាគនៃភ្លើង ព្រះរុទ្រ ស្ថិតនៅ; ហើយនៅក្នុងភាគនៃខ្យល់ ក៏មានព្រះឥશ્વរ ដូចគ្នា។
Verse 3
आकाशभागसंस्थाने स्थितः साक्षात्सदाशिवः
នៅក្នុងដែននៃអាកាស (ākāśa) ព្រះសទាសិវៈ ស្ថិតនៅដោយផ្ទាល់ ដូចជាការបង្ហាញខ្លួនជាក់ស្តែង។
Verse 4
यस्ययस्यैव यो भागस्तस्मिंस्तीर्थानि यानि वै । तस्यतस्य न संदेहः स स एवेश्वरः स्मृतः
ទេវតាណាដែលគ្រប់គ្រងភាគណាមួយ—ទីរថៈ (tīrtha) បរិសុទ្ធណាដែលតាំងនៅក្នុងដែននោះ—អំពីរឿងនោះ មិនមានសង្ស័យឡើយ៖ អំណាចគ្រប់គ្រងនោះ ត្រូវបានចងចាំថា ជាព្រះឥશ્વរ ព្រះអង្គដដែល។
Verse 5
छागलंडं दुगण्डं च माकोटं मण्डलेश्वरम् । कालिंजरं वनं चैव शंकुकर्णं स्थलेश्वरम्
ឆាគលណ្ឌៈ និង ទុគណ្ឌៈ; ម៉ាកោតៈ ដែលគេហៅថា មណ្ឌលេશ્વរ; កាលិំជរ និង ព្រៃបរិសុទ្ធ; និង សង្គុកರ್ಣៈ ដែលគេហៅថា ស្ថលេશ્વរ—ទាំងនេះ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាអំណាចបរិសុទ្ធនៃក្សេត្រ។
Verse 7
महाकालं मध्यमं च केदारं भैरवं तथा । पवित्राष्टकमेतद्धि जलसंस्थं वरानने
មហាកាលៈ មធ្យមៈ កេដារៈ និង ភైరវៈ ដូចគ្នា—នេះហើយជាពវិត្រាអഷ്ടក (Pavitrāṣṭaka) ដែលតាំងនៅក្នុងទឹក ឱ ស្រីមុខស្រស់។
Verse 8
अमरेशं प्रभासं च नैमिषं पुष्करं तथा । आषाढिं चैव दण्डिं च भारभूतिं च लांगलम्
អមរេស និង ប្រភាស; នៃមិស និង បុស្ស្ករ; ដូចគ្នានេះ អាសាឍិ ដណ្ឌិ ភារភូតិ និង ឡាង្គល—ទាំងនេះក៏ត្រូវបានរាប់ជាការបង្ហាញនៃទីរថៈបរិសុទ្ធក្នុងក្សេត្រនេះផងដែរ។
Verse 9
आदि गुह्याष्टकं ह्येतत्तेजस्तत्त्वे प्रतिष्ठितम् । गया चैव कुरुक्षेत्रं तीर्थं कनखलं तथा
«អដ្ឋកៈសម្ងាត់ដើម» នេះ ពិតជាតាំងស្ថិតនៅក្នុងតត្ត្វៈនៃ តេជស (ពន្លឺអំណាច)។ ហ្គយា កុរុក្សេត្រ និងទីរថៈ កនខល ក៏ត្រូវបានរួមបញ្ចូលក្នុងនោះដែរ។
Verse 10
विमलं चाट्टहासं च माहेन्द्रं भीमसंज्ञकम् । गुह्याद्गुह्यतरं ह्येतत्प्रोक्तं वाय्वष्टकं तव
វិមល និង អាត្តហាស; មាហេន្ទ្រ និង អ្វីដែលហៅថា ភីម—នេះត្រូវបានប្រកាសដល់អ្នកថា ជា «វាយ្វអដ្ឋកៈ» ដែលសម្ងាត់ជាងសម្ងាត់ទៀត។
Verse 11
वस्त्रापथं रुद्रकोटिर्ज्येष्ठेश्वरं महालयम् । गोकर्णं रुद्रकर्णं च वर्णाख्यं स्थापसंज्ञकम्
វស្ត្រាបថ; រុទ្រកោតិ; ជ្យេឋេស្វរ; មហាលយ; គោកណ៌ និង រុទ្រកណ៌; និង វර්ណាខ្យ ដែលគេហៅថា ស្ថាប—ទាំងនេះក៏ត្រូវបានប្រកាសថា ជាការបង្ហាញនៃទីរថៈផងដែរ។
Verse 12
पवित्राष्टकमेतद्धि आकाशस्थं वरानने । एतानि तत्त्वतीर्थानि सर्वाणि कथितानि वै
ឱ ស្រីមុខស្រស់! «បវិត្រាអដ្ឋកៈ» នេះ ពិតជាស្ថិតនៅក្នុង អាកាស (មេឃ)។ ដូច្នេះ ទីរថៈតត្ត្វៈទាំងអស់នេះ ត្រូវបានពណ៌នាដោយពិតប្រាកដហើយ។
Verse 13
यो यस्मिन्देवता तत्त्वे सा तन्माहात्म्यसूचिका । औदकं च महातत्त्वं विष्णोश्चातिप्रियं प्रिये
ព្រះទេវតាណាដែលស្ថិតក្នុងតត្តវៈណា ការស្ថិតនោះបង្ហាញមហិមារបស់តត្តវៈនោះ។ ហើយតត្តវៈធំប្រកបដោយទឹក គឺជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងរបស់ព្រះវិෂ្ណុ ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់។
Verse 14
जलशायी स्मृतस्तेन नारायण इति श्रुतिः । आप्यतत्त्वं तु तीर्थानि यानि प्रोक्तानि ते मया
ដូច្នេះទ្រង់ត្រូវបានចងចាំថា «អ្នកដេកលើទឹក» ហេតុនេះហើយមាននាមក្នុងស្រ៊ុតិថា «នារាយណៈ»។ ទីរថៈទាំងឡាយដែលខ្ញុំបានប្រកាសដល់អ្នក គឺមានមូលដ្ឋានលើ អាប្យ-តត្តវៈ គឺគោលការណ៍នៃទឹក។
Verse 15
तानि प्रियाणि देवेशि ध्रुवं नारायणस्य वै । औदकं चैव यत्तत्त्वं तस्मिन्प्राभासिकं स्मृतम्
ឱ ព្រះនាងម្ចាស់ទេវៈ ទាំងនោះពិតជាជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះនារាយណៈ។ ហើយតត្តវៈណាដែលមានសភាពជាទឹក (អោទក) នៅក្នុងតំបន់ប្រភាសនោះ គេរំលឹកថាជាសារសំខាន់ «ប្រភាសិក»។
Verse 16
तत्र देवो लयं याति हरिर्जन्मनिजन्मनि । स वासुदेवः सूक्ष्मात्मा परात्परतरे स्थितः
នៅទីនោះ ព្រះហរិ—ព្រះអម្ចាស់—ចូលទៅក្នុងលយៈ ម្តងហើយម្តងទៀត ក្នុងកំណើតក្រោយកំណើត។ ព្រះវាសុទេវៈនោះ មានសភាពល្អិតស្ដើង ស្ថិតនៅលើស្ថានភាពលើសលប់លើសលប់ទៀត។
Verse 17
स शिवः परमं व्योम अनादिनिधनो विभुः । तस्मात्परतरं नास्ति सर्वशास्त्रागमेषु च
ព្រះសិវៈនោះគឺជាវ្យោមដ៏អធិម—លំហដ៏ខ្ពស់បំផុតនៃចិត្តវិញ្ញាណ—គ្មានដើមគ្មានចុង ជាព្រះអម្ចាស់ពេញលេញគ្របដណ្តប់ទាំងអស់។ លើសពីទ្រង់ មិនមានអ្វីខ្ពស់ជាងទៀតទេ ដូចដែលបានប្រកាសក្នុងសាស្ត្រ និងអាគមទាំងអស់។
Verse 18
सिद्धांतागमवेदांतदर्शनेषु विशेषतः । तेषु चैव न भिन्नस्तु मया सार्द्धं यशस्विनि
ជាពិសេសក្នុងទស្សនៈសិទ្ធាន្ត អាគម និងវេដាន្ត សច្ចធម៌នេះត្រូវបានបង្រៀន។ ហើយក្នុងទស្សនៈទាំងនោះផងដែរ ឱ អ្នកមានកិត្តិយស ព្រះអង្គនោះមិនខុសពីខ្ញុំសោះ។
Verse 19
तस्मिन्स्थाने हरिः साक्षात्प्रत्यक्षेण तु संस्थितः । लिंगैश्चतुर्भिः संयुक्तो ज्ञायते न च केनचित्
នៅទីនោះឯង ព្រះហរិ (Hari) ស្ថិតនៅដោយផ្ទាល់ មើលឃើញបានច្បាស់។ ទោះជាប្រកបដោយលិង្គ (liṅga) បួនយ៉ាងក៏ដោយ ក៏គ្មាននរណាម្នាក់ស្គាល់ពិតប្រាកដឡើយ។
Verse 20
मोक्षार्थं नैष्ठिकैर्वर्णैर्व्रतैश्चैव तु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति भल्लुकातीर्थदर्शनात्
ផលណាដែលទទួលបាន ដើម្បីសេចក្តីមោក្សៈ ដោយការអនុវត្តយ៉ាងមាំមួន តាមវណ្ណធម៌ និងវ្រតៈទាំងឡាយ—ផលនោះឯង ទទួលបានត្រឹមតែបានទស្សនាប្ហល្លុកាទីរថ (Bhallukā Tīrtha) ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 21
गोचर्ममात्रं तत्स्थानं समंतात्परिमण्डलम् । न हि कश्चिद्विजानाति विना शास्त्रेण भामिनि
ទីនោះមានទំហំត្រឹមស្បែកគោមួយសន្លឹក បង្កើតជារង្វង់ជុំវិញទាំងមូល។ ពិតប្រាកដណាស់ គ្មាននរណាម្នាក់អាចស្គាល់បាន ដោយគ្មានសាស្ត្រណែនាំទេ ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត។
Verse 22
विषुवं वहते तत्र नृणामद्यापि पार्वति । पंचलिंगानि तत्रैव पंचवक्त्राणि कानि चित्
នៅទីនោះ មនុស្សនៅសម័យនេះក៏នៅតែអនុវត្តពិធីវិសុវ (equinox) ដែរ ឱ បារវតី។ ហើយនៅទីនោះផង មានលិង្គប្រាំ—ខ្លះមានមុខប្រាំ។
Verse 23
कुक्कुटांडकमानानि महास्थूलानि कानिचित् । सर्पेण वेष्टितान्येव चिह्नितानि त्रिशूलिभिः
មានខ្លះធំមហាសាល វាស់ដូចពងមាន់។ វាត្រូវពស់រុំជុំវិញ ហើយមានសញ្ញាត្រីសូលរបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 24
तेषां दर्शनमात्रेण कोटिलिंगार्चनफलम् । तस्मादिदं महाक्षेत्रं ब्रह्माद्यैः सेव्यते सदा
គ្រាន់តែបានឃើញវា ក៏ទទួលផលដូចបានបូជាលិង្គរាប់កោដិ។ ដូច្នេះ មហាក្សេត្រនេះ តែងតែត្រូវព្រះព្រហ្ម និងទេវតាផ្សេងៗគោរពបម្រើជានិច្ច។
Verse 25
श्रुतिमद्भिश्च विप्रेंद्रैः संसिद्धैश्च तपस्विभिः । प्रतिमासं तथाष्टम्यां प्रतिमासं चतुर्दशीम्
ព្រះវិប្រជាអ្នកដឹកនាំ មានចំណេះដឹងវេដៈ និងតបស្វីដែលបានសម្រេចសិទ្ធិ តែងអនុវត្តពិធីរៀងរាល់ខែ ជាពិសេសនៅថ្ងៃអష్టមី និងចតុર્દશី។
Verse 26
शशिभानूपरागे वा कार्त्तिक्यां तु विशेषतः । प्रभासस्थानि लिंगानि प्रपूज्यन्ते वरानने
នៅពេលចន្ទគ្រាស ឬសូរ្យគ្រាស ឬជាពិសេសក្នុងខែកាត្តិកា លិង្គព្រះសិវៈនៅប្រភាស ត្រូវបានបូជាដោយសទ្ធាខ្លាំង ឱ នារីមុខស្រស់។
Verse 27
संनिहत्यां कुरुक्षेत्रे सर्वस्तीर्थायुतैः सह । पुष्करं नैमिषं चैवं प्रयागं संपृथूदकम्
សន្និហត្យា នៅកុរុក្សេត្រ ជាមួយនឹងទីរថជាច្រើនរាប់អយុត; ពុស្ករ; នៃមិស; និងប្រយាគ ដែលមានទឹកធំទូលាយ—ទីរថល្បីៗទាំងនេះ ត្រូវបានរំលឹកក្នុងស្តុតិនេះ។
Verse 28
षष्टि तीर्थसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च । माघ्यांमाघ्यां समेष्यंति सरस्वत्यब्धिसंगमे
នៅចំណុចប្រសព្វរវាងទន្លេសរស្វតី និងមហាសមុទ្រ ក្នុងខែមាឃរៀងរាល់ឆ្នាំ ទីរថៈ៦ម៉ឺន—ហើយទៀតទាំង៦កោដិ—មកប្រមូលផ្តុំគ្នា។
Verse 29
स्मरणात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि । मृत्युकालभवाद्वापि पापं त्यक्ष्यति सुव्रते
ឱ ស្ត្រីមានវត្ដល្អ សូម្បីតែគ្រាន់តែចងចាំទីរថៈនោះ ឬសូត្រឈ្មោះវា—ទោះនៅពេលជិតស្លាប់ក៏ដោយ—ក៏អាចបោះបង់បាបបាន។
Verse 30
आनर्त्तसारं सौम्यं च तथा भुवनभूषणम् । दिव्यं पांचनदं पुण्यमादिगुह्यं महोदयम्
វាត្រូវបានហៅថា អានរត្តសារ និង សោម្យ; ហើយក៏ហៅថា ភូវនភូសណ; ទេវ្យ និងបរិសុទ្ធ បាញ្ចនទ; អាទិគុហ្យ; និង មហោទយ។
Verse 31
सिद्ध रत्नाकरं नाम समुद्रावरणं तथा । धर्माकारं कलाधारं शिवगर्भगृहं तथा
វាក៏មាននាមថា សិទ្ធរត្នាករ និង សមុទ្រាវរណ; ថា ធម្មាការ និង កលាធារ; ហើយក៏ថា សិវគರ್ಭគ្រឹហ ផងដែរ។
Verse 32
सर्वदेवनिवेशं च सर्वपातकनाशनम् । अस्य क्षेत्रस्य नामानि कल्पे कल्पे पृथक्प्रिये
វាជាទីស្នាក់នៅរបស់ទេវតាទាំងអស់ និងជាអ្នកបំផ្លាញបាបទាំងអស់។ ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ នាមនានានៃក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ ខុសគ្នាទៅតាមកល្បៈនីមួយៗ។
Verse 33
आयामादीनि जानीहि गुह्यानि सुरसुन्दरि । आद्ये कल्पे पुरा देवि प्रमोदनमिति स्मृतम्
សូមដឹងអំពីវិមាត្រ និងលម្អិតផ្សេងៗ—ទាំងនេះជាអាថ៌កំបាំង ឱ ស្រីសួគ៌សោភា។ នៅកល្បដំបូងកាលពីបុរាណ ឱ ទេវី វាត្រូវបានចងចាំថា «ប្រមោទន»។
Verse 34
नन्दनं परितस्तस्य तस्यापि परतः शिवम् । शिवात्परतरं चोग्रं भद्रिकं परतः पुनः
ជុំវិញវា គេហៅថា «នន្ទន»; លើសពីនោះ «សិវ»; លើសពីសិវទៀត «ឧគ្រ»; ហើយលើសពីនោះម្ដងទៀត «ភទ្រិក»។
Verse 35
समिंधनं परं तस्मात्कामदं च ततः परम् । सिद्धिदं चापि धर्मज्ञं वैश्वरूपं च मुक्तिदम्
លើសពីនោះមាន «សមិំធន»; លើសពីនោះ «កាមទ» អ្នកបំពេញបំណង។ ក៏មាន «សិទ្ធិទ» អ្នកប្រទានសិទ្ធិ; «ធម្មជ្ញ» អ្នកដឹងធម្ម; «វៃશ્વរូប» រូបសកល; និង «មុក្តិទ» អ្នកប្រទានមោគ្ខ។
Verse 36
तथा श्रीपद्मनाभं तु श्रीवत्सं तु महाप्रभम् । तथा च पापसंहारं सर्वकामप्रदं तथा
ដូចគ្នានេះ មាន «ស្រីបទ្មនាភ»; «ស្រីវត្ស» អ្នកភ្លឺរលោងដ៏មហិមា។ ហើយមាន «បាបសំហារ» អ្នកបំផ្លាញបាប; និង «សರ್ವកាមប្រទ» អ្នកប្រទានបំណងទាំងអស់។
Verse 37
मोक्षमार्गं वरा रोहे तथा देवि सुदर्शनम् । धर्मगर्भं तु धर्माणां प्रभासं पापनाशनम् । अतः परं भवन्तीह उत्पलावर्त्तिकानि च
ក៏មាន «មោក្ខមાર્ગ» ផ្លូវទៅមោគ្ខ; «វរារោហា» ឱ ទេវី; និង «សុទರ್ಶನ» ទស្សនៈមង្គល។ មាន «ធម្មគರ್ಭ» ជាគ្រាប់ពោះនៃធម្មទាំងឡាយ; «ប្រភាស» អ្នកបំផ្លាញបាប។ លើសពីនេះ នៅទីនេះក៏មានកន្លែងបរិសុទ្ធឈ្មោះ «ឧត្បលាវរត្តិកា» កើតឡើងផងដែរ។
Verse 38
क्षेत्रस्य मध्ये यद्देवि मम गर्भगृहं स्मृतम् । तस्य नामानि ते देवि कथितान्यनुपूर्वशः
ឱ ទេវី នៅកណ្ដាលនៃក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ មានអ្វីដែលគេរំលឹកថាជា «គರ್ಭគೃಹ» របស់ព្រះអង្គ។ ឱ ទេវី នាមទាំងឡាយរបស់វា ត្រូវបានប្រាប់ដល់អ្នកតាមលំដាប់។
Verse 39
श्रुत्वा नामान्यशेषाणि क्षेत्रमाहात्म्यमेव च । तेषां तु वांछिता सिद्धि र्भविष्यति न संशयः
ពេលបានស្តាប់នាមទាំងអស់ និងមហាត្ម្យៈនៃក្សេត្របរិសុទ្ធនេះផងដែរ នោះសិទ្ធិដែលពួកគេចង់បាន នឹងសម្រេចជាក់ជាមិនសង្ស័យ។
Verse 40
एतत्कीर्त्तयमानस्य त्रिकालं तु महोदयम् । संध्याकालांतरं पापमहोरात्रं विनश्यति
អ្នកណាដែលសូត្រការសរសើរនេះ នៅបីពេលនៃថ្ងៃ នឹងទទួលបានការលូតលាស់ធំធេងក្នុងធម៌; ហើយអំពើបាបដែលកកកុញក្នុងមួយថ្ងៃមួយយប់ នឹងវិនាសនៅចន្លោះសន្ធ្យាទាំងឡាយ។
Verse 41
अपि वै दांभिकाश्चैव ये वसंत्यल्पबुद्धयः । मूढा जीवनिका विप्रास्तेऽपि यांति मृता दिवम्
សូម្បីតែអ្នកលាក់ពុត និងអ្នកមានប្រាជ្ញាតិច—ព្រហ្មណ៍ដែលវង្វេង ហើយរស់តែដោយការរកស៊ី—ពួកគេផងដែរ ពេលស្លាប់ នឹងទៅសួគ៌។
Verse 42
अस्य क्षेत्रस्य मध्ये तु रवियोजनमध्यतः । उपक्षेत्राणि देवेशि संत्यन्यानि सहस्रशः
នៅក្នុងកណ្ដាលនៃក្សេត្រនេះ—ក្នុងចំណុះកណ្ដាលមួយ «រវិយោជន» ឱ ទេវេឝី—មានឧបក្សេត្រផ្សេងៗទៀតរាប់ពាន់។
Verse 43
कानिचित्पद्मरूपाणि यवाकाराणि कानिचित् । षट्कोणानि त्रिकोणानि दण्डाकाराणि कानिचित्
ខ្លះមានរាងដូចផ្កាឈូក; ខ្លះដូចគ្រាប់ស្រូវបារ្លី។ ខ្លះមានរាងប្រាំមួយជ្រុង ខ្លះបីជ្រុង ហើយខ្លះមានរាងដូចដំបង។
Verse 44
चंद्रबिंबार्द्धभेदानि चतुरस्रप्रभेदतः । ब्रह्मादिदैवतानीशे क्षेत्रमध्ये स्थितानि तु
ខ្លះមានភាពខុសគ្នាជារាងពាក់កណ្តាលថាសព្រះចន្ទ; ខ្លះទៀតខុសគ្នាតាមប្រភេទរាងចតុកោណ។ ឱ ព្រះឥśេ ព្រះទេវតាចាប់ពីព្រះព្រហ្មា ជាក់ជាមានស្ថិតនៅកណ្ដាលតំបន់បរិសុទ្ធនេះ។
Verse 45
कानिचिद्योजनार्द्धानि तदर्धार्धानि कानिचित् । निवर्त्तनप्रमाणेन दण्डमानेन कानिचित्
ខ្លះមានទំហំពាក់កណ្តាលយោជនៈ; ខ្លះទៀតពាក់កណ្តាលនៃពាក់កណ្តាលនោះ។ ខ្លះត្រូវគណនាតាមមាត្រដ្ឋាននិវર્તនៈ ហើយខ្លះតាមមាត្រដ្ឋានដណ្ឌៈ។
Verse 46
गोचर्ममानमध्यानि कानिचिद्धनुषांतरम् । यज्ञोपवीतमात्राणि प्रभासे संति कोटिशः
ខ្លះមានទំហំមធ្យម តាមមាត្រដ្ឋាន “ស្បែកគោ”; ខ្លះទៀតទូលាយដល់ចម្ងាយបាញ់ធ្នូ។ ហើយនៅប្រភាស មានកន្លែងបរិសុទ្ធរាប់កូដិ សូម្បីតែតូចដល់មាត្រដ្ឋានខ្សែយញ្ញោបវីត (ខ្សែសក្ការៈ)។
Verse 47
अंगुल्यष्टम भागोऽपि नभोस्ति कमलेक्षणे । न संति यस्मिंस्तीर्थानि दिव्यानि च नभस्तले
ឱ អ្នកមានភ្នែកដូចផ្កាឈូក មិនមានសូម្បីតែភាគទីប្រាំបីនៃទទឹងម្រាមដៃនៃ “មេឃ” ដែលគ្មានទីរថៈទេវ្យៈស្ថិតនៅឡើយ—សូម្បីតែនៅលើដំបូលមេឃផ្ទាល់។
Verse 48
प्रभासक्षेत्रमासाद्य तिष्ठंति प्रलयादनु । केदारे चैव यल्लिंगं यच्च देवि महालये
បានទៅដល់ក្សេត្រព្រះព្រាភាសដ៏បរិសុទ្ធ ពួកគេនៅស្ថិតសូម្បីបន្ទាប់ពីព្រាល័យ។ ហើយលិង្គនៅកេដារ និងលិង្គដែលស្ថិតនៅមហាល័យ ឱ ទេវី—
Verse 49
मध्यमेश्वरसंस्थं च तथा पाशुपतेश्वरम् । शंकुकर्णेश्वरं चैव भद्रेश्वरमथापि च
មានទីស្ថានរបស់មធ្យមេស្វរ និងបាសុបតេស្វរដូចគ្នា; ហើយសង្គុកರ್ಣេស្វរ និងភទ្រេស្វរផងដែរ។
Verse 50
सोमे श्वरमथैकाग्रं कालेश्वरमजेश्वरम् । भैरवेश्वरमीशानं तथा कायावरोहणम्
បន្ទាប់មកមាន សោមេស្វរ និងឯកាគ្រ; កាលេស្វរ និងអជេស្វរ; ភైరវេស្វរ និងឥសាន; ហើយកាយាវរោហណផងដែរ។
Verse 51
चापटेश्वरकं पुण्यं तथा बदरिकाश्रमम् । रुद्रकोटिर्महाकोटि स्तथा श्रीपर्वतं शुभम्
មានចាបតេស្វរកដ៏បរិសុទ្ធ និងបដរិកាអាស្រាមដូចគ្នា; រុទ្រកោដិ និងមហាកោដិ; ហើយស្រីបರ್ವតដ៏មង្គលផងដែរ។
Verse 52
कपाली चैव देवेशः करवीरं तथा पुनः । ओंकारं परमं पुण्यं वशिष्ठाश्रममेव च । यत्र कोटिः स्मृता देवि रुद्राणां कामरूपिणाम्
មានកបាលី និងទេវេសៈផងដែរ; កరవីរក៏មានម្តងទៀត; អោំការដ៏បរិសុទ្ធខ្ពស់បំផុត; និងវសិષ્ઠាអាស្រាមផង—នៅទីនោះ ឱ ទេវី គេរំលឹកថា មានរុទ្រាចំនួនមួយកោដិ អាចបម្លែងរូបតាមប្រាថ្នា ស្ថិតនៅ។
Verse 53
यानि चान्यानि स्थानानि पुण्यानि मम भूतले । प्रयागं पुरतः कृत्वा प्रभासे निवसंति च
ទីសក្ការៈដ៏បរិសុទ្ធផ្សេងៗទាំងឡាយលើផែនដីរបស់ខ្ញុំ—ដាក់ព្រាយាគ (Prayāga) ជាមុខមាត់—ក៏ស្ថិតនៅក្នុងព្រះភាស (Prabhāsa) ដែរ។
Verse 54
उत्तरे रविपुत्री तु दक्षिणे सागरं स्मृतम् । दक्षिणोत्तरमानोऽयं क्षेत्रस्यास्य प्रकीर्त्तितः
ខាងជើងគឺ រាវិបុត្រី (Raviputrī) ហើយខាងត្បូងគេរំលឹកថាជាសមុទ្រ។ ដូច្នេះវិសាលភាពជើង–ត្បូងនៃក្សេត្រសក្ការៈនេះ ត្រូវបានប្រកាស។
Verse 55
रुक्मिण्याः पूर्वतश्चैव तप्ततोयाच्च पश्चिमे । पूर्वपश्चिममानोऽयं प्रभासस्य प्रकीर्त्तितः
ខាងកើតមានទីរថៈរុក្មិណី (Rukmiṇī) ហើយខាងលិចមានទីរថៈតប្តតោយ (Taptatoya)។ ដូច្នេះវិសាលភាពកើត–លិចនៃព្រះភាស (Prabhāsa) ត្រូវបានប្រកាស។
Verse 56
एतदन्तरमासाद्य तीर्थानि सुरसुन्दरि । पातालादिकटाहांतं तानि तत्र वसंति वै
ឱ នារីស្រស់ស្អាតក្នុងចំណោមទេវតា! ដល់តំបន់ចន្លោះនេះហើយ ទីរថៈទាំងឡាយពិតប្រាកដស្ថិតនៅទីនោះ—លាតសន្ធឹងដល់ជម្រៅដូចឆ្នាំងធំ ដែលចាប់ផ្តើមពីបាតាល (Pātāla)។
Verse 57
एवं ज्ञात्वा महादेवि सर्वदेवमयो हरिः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य तत्याज स्वं कलेवरम्
ដូច្នេះបានដឹងហើយ ឱ មហាទេវី! ហរិ (Hari) អ្នកមានទេវតាទាំងអស់ជាសារធាតុ បានមកដល់ប្រភាសក្សេត្រ (Prabhāsa-kṣetra) ហើយនៅទីនោះបានលះបង់កាយរូបរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 58
दिव्यं ममेदं चरितं हि रौद्रं श्रोष्यंति ये पर्वसु वा सदा वा । ते चापि यास्यंति मम प्रसादात्त्रिविष्टपं पुण्यजनाधिवासम्
រឿងរ៉ាវដ៏ទេវីយ៍ និងគួរឲ្យកោតខ្លាចនេះរបស់ខ្ញុំ—អ្នកណាស្តាប់នៅថ្ងៃបុណ្យ ឬស្តាប់ជានិច្ច—ដោយព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ ពួកគេក៏នឹងទៅដល់ ត្រីវិଷ្ដប (សួគ៌) ជាទីលំនៅនៃក្រុមអ្នកមានបុណ្យ។
Verse 59
इति कथितमशेषमेव चित्रं चरितमिदं तव देवि पुण्ययुक्तम् । इतरमपि तवातिवल्लभं यद्वद कथयामि महोदयं मुनीनाम्
ដូច្នេះហើយ ឱ ទេវី រឿងរ៉ាវដ៏អស្ចារ្យនេះ ដែលពេញលេញទាំងស្រុង និងពោរពេញដោយបុណ្យ បានប្រាប់ដល់អ្នករួចហើយ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងនិយាយរឿងមួយទៀត ដែលអ្នកស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង ហើយនាំមកនូវការលើកតម្កើងដ៏ធំដល់ព្រះមុនីទាំងឡាយ។