Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 139

Devanagari script

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं द्वारकां न नरो गतः । पतनं नरके घोरे पितॄणां च भविष्यति

Transliteration

dṛṣṭvā someśvaraṃ devaṃ dvārakāṃ na naro gataḥ | patanaṃ narake ghore pitṝṇāṃ ca bhaviṣyati

Translation

បើមនុស្សណាម្នាក់បានទស្សនា ព្រះសោមេស្វរៈ ហើយមិនទៅ ទ្វារកា នោះគេនិយាយថា នឹងធ្លាក់ចូលនរកដ៏សាហាវយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ—ហើយសូម្បីតែសម្រាប់បុព្វបុរសរបស់គាត់ផងដែរ។

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: दृश्; अर्थे: ‘दृष्ट्वा’ = having seen

• सोमेश्वरम्: Someśvara (lord of Soma)
• सोमेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य ईश्वरः)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• द्वारकाम्: Dvārakā
• द्वारकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (निषेध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (particle of negation)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• गतः: has gone
• गतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: गम्; (अत्र ‘अस्ति’ लुप्तः)

• पतनम्: a fall
• पतनम्: Karta (भावकर्ता)
• Type: Noun
• Root: पतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/भाव), एकवचन

• नरके: in hell
• नरके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• घोरे: terrible
• घोरे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (नरके)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• भविष्यति: will occur
• भविष्यति: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Narrative instructor within Dvārakā-māhātmya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara (Somanātha) with obligatory Dvārakā completion

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Putra (son/disciple) implied by surrounding context

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim turns back from the road to Dvārakā after seeing Someśvara; shadowy messengers of Yama loom; faint ancestral figures appear distressed, urging completion of the journey.

Characters & Entities

• Someśvara
• Dvārakā
• Pitṛs
• Naraka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred duties are communal across generations; neglecting the full pilgrimage is framed as spiritually dangerous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Someśvara/Somanātha at Prabhāsa and Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Complete the yātrā by going to Dvārakā after Someśvara darśana (implied obligation).