Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 79

Devanagari script

ततः प्रववृते युद्धं सुमहल्लोमहर्षणम् । अन्येषां दानवानां च केशवस्य कुशस्य च

Transliteration

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ sumahallomaharṣaṇam | anyeṣāṃ dānavānāṃ ca keśavasya kuśasya ca

Translation

បន្ទាប់មក សង្គ្រាមដ៏ធំសម្បើម ធ្វើឲ្យរោមឈរឡើង បានចាប់ផ្តើម—រវាងកេសវ និងគុស ហើយក៏រវាងដានវៈផ្សេងៗទៀតផងដែរ។

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb): ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’

• प्रववृते: arose, began
• प्रववृते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √वृत् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), आत्मनेपदम्

• युद्धम्: battle
• युद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• सुमहत्: very great
• सुमहत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (युद्धम्)

• लोमहर्षणम्: hair-raising, thrilling
• लोमहर्षणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लोम + हर्षण (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (लोमानां हर्षणम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (युद्धम्)

• अन्येषाम्: of others
• अन्येषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन

• दानवानाम्: of the demons (Dānavas)
• दानवानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• केशवस्य: of Keśava
• केशवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• कुशस्य: of Kuśa
• कुशस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

Speaker

Narrative voice

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A vast, hair-raising battle erupts: Keśava and Kuśa clash while other dānavas engage, filling the field with chariots, weapons, and dust.

Characters & Entities

• Keśava (Viṣṇu)
• Kuśa
• Dānavas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When sacred order is violated, cosmic guardianship manifests—conflict becomes a means to re-establish dharma and protect tīrthas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Muktitīrtha in the Dvārakā Māhātmya narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the outbreak of battle tied to the protection of a sacred place.