Adhyaya 5

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अर्बुदस्य च माहात्म्यं विस्तरेण वदस्व नः । कौतुकं सूत नो जातं कथयस्व यथा शुभम्

ព្រះឥសីទាំងឡាយបានពោលថា៖ សូមប្រាប់យើងដោយលម្អិតអំពីមហិមារបស់ភ្នំអរពុដា។ ក្តីចង់ដឹងបានកើតឡើងក្នុងយើងហើយ ឱ សូតា; សូមនិទានវា ដោយរបៀបដែលជាមង្គល។

Verse 2

सूत उवाच । पुरासीच्च ऋषिश्रेष्ठः पुलस्त्यो भगवान्मुनिः । ययातेश्च गृहे यातस्तं नत्वा चाब्रवीन्नृपः

សូតាបានពោលថា៖ កាលពីបុរាណ មានមហាឥសីដ៏ឧត្តម ព្រះមុនីពុលស្ត្យៈ។ ព្រះអង្គបានទៅដល់គេហដ្ឋានរបស់យយាតិ ហើយព្រះរាជា ក្រោយបានកោតបង្គំទ្រង់ហើយ បានទូលថា។

Verse 3

।ययातिरुवाच । स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सफलं मेऽद्यजीवितम् । कथयस्व प्रसादेन कथामर्बुदसंभवाम्

យយាតិបានពោលថា៖ «សូមស្វាគមន៍ ឱ មុនីដ៏ឧត្តម! ថ្ងៃនេះជីវិតខ្ញុំបានក្លាយជាមានផល។ សូមដោយព្រះមេត្តា ប្រាប់ខ្ញុំអំពីកថាសក្ការៈនៃកំណើតភ្នំអរពុដា»។

Verse 4

अर्बुदाख्यो नगो नाम विख्यातो यो धरातले । तस्य यात्राक्रमं ब्रूहि तत्फलं द्विजसत्तम

«មានភ្នំមួយឈ្មោះ អរពុដា ដែលល្បីល្បាញលើផែនដី។ ឱ ព្រះទ្វិជសត្តម សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីលំដាប់នៃយាត្រាទៅទីនោះ—និងផលបុណ្យដែលកើតឡើងពីវា»។

Verse 5

सर्वं विस्तरतो ब्रूहि तीर्थयात्रापरायण । तस्माद्वद मुनिश्रेष्ठ येन यात्रां करोम्यहम्

«សូមប្រាប់គ្រប់យ៉ាងដោយលម្អិត ឱ អ្នកដែលឧស្សាហ៍ក្នុងការធ្វើយាត្រាទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធ។ ដូច្នេះ សូមនិយាយ ឱ មុនីដ៏ឧត្តម ដើម្បីឲ្យខ្ញុំអាចធ្វើដំណើរយាត្រាបានត្រឹមត្រូវ»។

Verse 6

पुलस्त्य उवाच । बहुधर्ममयो राजन्नर्बुदः पर्वतोत्तमः । अशक्तो विस्तराद्वक्तुमपि वर्षशतैरपि

ពុលស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អរពុទៈ—ភ្នំអធិរាជ—ពោរពេញដោយធម៌ជាច្រើនប្រភេទ។ ទោះបីជារយឆ្នាំៗ ក៏ខ្ញុំមិនអាចពណ៌នាឲ្យលម្អិតទាំងស្រុងបានឡើយ»។

Verse 7

संक्षेपादेव वक्ष्यामि तीर्थमुख्यानि ते तथा । नागतीर्थं तु तत्राद्यं सर्वकामप्रदं नृणाम्

«ខ្ញុំនឹងពោលដោយសង្ខេបអំពីទីរត្ដិ៍សក្ការៈដ៏ប្រសើរនៅទីនោះ។ ក្នុងចំណោមនោះ ទីមួយគឺ នាគតីរត្ដិ៍ ដែលប្រទានគ្រប់បំណងប្រាថ្នាដល់មនុស្ស»។

Verse 8

नारीणां च विशेषेण पुत्रसौभाग्यदायकम् । शृणु राजन्पुरावृत्तं यतोऽत्याश्चर्यमुत्तमम्

«ហើយជាពិសេសសម្រាប់ស្ត្រី វាប្រទានសុភមង្គលនៃកូនចៅ។ សូមស្តាប់ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ព្រឹត្តិការណ៍បុរាណមួយ ដែលអស្ចារ្យ និងអធិអស្ចារ្យយ៉ាងខ្លាំង ដោយហេតុនេះបានដឹង»។

Verse 9

गौतमी ब्राह्मणी नाम्ना सती साध्वी पतिव्रता । बालवैधव्यसंप्राप्ता तीर्थयात्रापरायणा

«មានស្ត្រីព្រាហ្មណីម្នាក់ឈ្មោះ គោតមី ជាស្ត្រីសុចរិត សាធ្វី និងស្មោះត្រង់ចំពោះប្តី។ នាងក្លាយជាមេម៉ាយតាំងពីវ័យក្មេង ហើយបានឧទ្ទិសចិត្តទាំងស្រុងដល់ការធ្វើធម្មយាត្រាទៅទីសក្ការៈ»។

Verse 10

अर्बुदं सा च संप्राप्ता नागतीर्थं विवेश ह । तस्मिञ्जले निमग्ना सा स्नातुमभ्याययौ पुरा

«នាងបានទៅដល់អរពុទៈ ហើយចូលទៅក្នុងនាគតីរត្ដិ៍។ ម្តងមួយ នាងបានជ្រមុជក្នុងទឹកនោះ ហើយបានចូលទៅជិតដើម្បីធ្វើស្នានបូជាសក្ការៈ»។

Verse 11

नायका पुत्रसंयुक्ता तत्तीर्थं समुपागता । शुश्रूषां सा तस्तस्याश्चक्रे नानाविधां नृप

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ នារីមួយឈ្មោះ នាយកា បានមកដល់ទីរថ៌នោះ ដោយមានកូនប្រុសរបស់នាងជាមួយ។ ហ្គោតមី បានបម្រើ និងជួយឧបត្ថម្ភនាងដោយវិធីជាច្រើនប្រការ។

Verse 12

सर्वोपकरणैर्दर्भैः सुमनोभिः पृथग्विधैः । अथ सा चिंतयामास गौतमी पुत्रदुःखिता

ដោយមានគ្រឿងបូជាទាំងអស់ដែលត្រូវការ—ស្មៅកុស និងផ្កាប្រភេទនានា—បន្ទាប់មក ហ្គោតមី ដែលទុក្ខព្រួយដោយការខ្វះកូន បានចាប់ផ្តើមគិតពិចារណាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។

Verse 13

धन्योऽयं तनयो ह्यस्याः शुश्रूषां कुरुते सदा । पुत्रयुक्ता त्वियं धन्या धिगहं पुत्रवर्जिता

កូនប្រុសរបស់នាងនេះ ពិតជាមានពុទ្ធិពរ ព្រោះគាត់តែងតែបម្រើម្តាយដោយសេចក្តីស្មោះស្ម័គ្រ។ នារីនេះក៏មានពុទ្ធិពរ ដោយបានកូន—អាឡោះខ្ញុំវិញ គ្មានកូនទេ!

Verse 14

अहं भर्त्रा वियुक्ता च पुत्रहीना सुदुःखिता । अथ सा निर्गता तस्मात्सलिलान्नृपसत्तम

ខ្ញុំត្រូវបែកចេញពីស្វាមី ហើយគ្មានកូន ទុក្ខព្រួយយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក នាងបានឡើងចេញពីទឹកនោះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ។

Verse 15

विनाऽपि भर्तृसंयोगात्सद्यो गर्भवती ह्यभूत् । सा गर्भलक्षणैर्युक्ता सुजनव्रीडयाऽन्विता

ទោះបីគ្មានការរួមស្នេហាជាមួយស្វាមីក៏ដោយ នាងបានមានផ្ទៃពោះភ្លាមៗ។ មានសញ្ញានៃការមានគភ៌ ហើយនាងក៏មានភាពខ្មាសអៀនសុភាពរាបសារ ចំពោះមនុស្សល្អទាំងឡាយ។

Verse 16

चकार मरणे बुद्धिं ज्वालयामास पावकम् एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी

នាងបានសម្រេចចិត្តទៅរកមរណៈ ហើយបានបញ្ឆេះភ្លើង។ នៅពេលនោះឯង សំឡេងមួយគ្មានរាងកាយបាននិយាយ។

Verse 17

वागुवाच । नो त्वं गौतमि चित्याग्नौ प्रवेशं कर्तुमर्हसि । दोषो नास्ति तवात्रार्थे तीर्थस्यास्य प्रभावतः

សំឡេងនោះបាននិយាយថា៖ «ឱ កោតមី អ្នកមិនគួរចូលទៅក្នុងភ្លើងចិត្យា (ភ្លើងបូជាសព) ទេ។ ក្នុងរឿងនេះ អ្នកគ្មានកំហុសឡើយ—ដោយអานุភាពនៃទីរថៈបរិសុទ្ធនេះ»។

Verse 18

यो यद्वांछति चित्ते च जलमध्ये स्थितो नरः । चिन्तितं च तदाप्नोति नारी वा नात्र संशयः

មនុស្សណាឈរនៅកណ្ដាលទឹកនេះ ហើយប្រាថ្នាអ្វីមួយក្នុងចិត្ត នោះប្រាថ្នានោះនឹងសម្រេច—ជាបុរសឬស្ត្រី ក៏គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Verse 19

त्वया तस्याः सुतं दृष्ट्वा पुत्रवांछा कृता हृदि । तव गर्भगतो नूनं पुत्रः पुत्रि भविष्यति

ពេលអ្នកបានឃើញកូនប្រុសរបស់នាង ក្តីប្រាថ្នាចង់មានកូនបានកើតឡើងក្នុងចិត្ត។ ដូច្នេះ កូនដែលស្ថិតក្នុងផ្ទៃអ្នក នឹងក្លាយជាកូនប្រុសរបស់អ្នកពិតប្រាកដ ឱ កូនស្រី។

Verse 20

तस्माद्विरम भद्रं ते निर्दोषासि पतिव्रते । विरराम ततः साध्वी गौतमी मरणान्नृप

ដូច្នេះ ចូរឈប់ចុះ—សូមសេចក្តីល្អប្រសើរមកដល់អ្នក; អ្នកគ្មានកំហុសទេ ឱ ភរិយាស្មោះត្រង់។ បន្ទាប់មក ស្ត្រីសុចរិត កោតមី បានបោះបង់គំនិតមរណៈ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 21

श्रुत्वाऽकाशगतां वाणीं देवदूतेन भाषिताम् । दृष्ट्वा पतिं विना गर्भं वाक्यमेत दुवाच ह

លឺសំឡេងពីមេឃ ដែលទេវទូតបាននិយាយ ហើយឃើញថានាងមានផ្ទៃពោះដោយគ្មានស្វាមី នាងបាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។

Verse 22

अहो तीर्थप्रभावोऽयमपूर्वः प्रतिभाति मे । यत्र संजायते गर्भः स्त्रीणां शुक्ररजोविना

«អហោ! អំណាចនៃទីរមណីយធម៌នេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលថា មិនធ្លាប់មាន—នៅទីនេះ ស្ត្រីអាចមានផ្ទៃពោះបាន ទោះគ្មានទឹកកាម និងឈាមរដូវក៏ដោយ»។

Verse 23

नाहं कुत्रापि यास्यामि मुक्त्वेदं तीर्थमुत्तमम् । एवमुक्त्वा ततः साध्वी तत्रैव न्यवसत्सदा

«ខ្ញុំនឹងមិនទៅទីណាទេ ដោយបោះបង់ទីរមណីយធម៌ដ៏ឧត្តមនេះឡើយ»។ និយាយដូច្នេះហើយ ស្ត្រីសុចរិតនោះបានស្នាក់នៅទីនោះតែម្តង ជានិច្ច។

Verse 24

पुत्रं वै जनयामास सर्वलक्षणलक्षितम् । तत्र पार्थिवशार्दूल कृष्णपक्षे ऽश्विनस्य च

នាងបានប្រសូតកូនប្រុសម្នាក់ ពោរពេញដោយលក្ខណៈមង្គលទាំងអស់។ នៅទីនោះ ឱ ព្រះរាជាដូចខ្លាខ្លាំង ការប្រសូតនេះកើតឡើងក្នុងកន្លះខ្មៅ នៃខែអស្វិន។

Verse 25

यः पुनः कुरुते श्राद्धं तस्य वंशो न नश्यति । न प्रेतो जायते राजन्वंशे तस्य कदाचन

ម្យ៉ាងទៀត អ្នកណាធ្វើពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) វង្សត្រកូលរបស់គាត់មិនវិនាសឡើយ។ ឱ ព្រះរាជា ក្នុងវង្សនោះ មិនដែលកើតមាន ‘ព្រេត’ ឡើយ នៅពេលណាក៏ដោយ។

Verse 26

यः पुमान्कामरहितः स्नानं तत्र समाचरेत् । श्राद्धं च पार्थिवश्रेष्ठ तस्य लोकाः सनातनाः

បុរសណាដែលឥតក្តីប្រាថ្នា ទៅងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយធ្វើពិធីស្រាទ្ធៈផង ឱ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ នោះគាត់បានស្ថានលោកអស់កល្បជានិច្ច។

Verse 27

या स्त्री पुष्पफलान्येव तीर्थे चास्मिन्विसर्जयेत् । सा स्यात्पुत्रवती धन्या सौभाग्यं च प्रपद्यते

ស្ត្រីណាដែលបូជាដោយសេចក្តីគោរព ដោយលះបង់ផ្កា និងផ្លែឈើ នៅទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធនេះ នាងនឹងបានកូនប្រុស ជាស្ត្រីមានពរ និងទទួលសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ។

Verse 28

निष्कामा स्वर्गमाप्नोति दुष्प्राप्यं त्रिदशैरपि । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तस्य समाचरेत्

អ្នកដែលឥតក្តីប្រាថ្នា នឹងបានសួគ៌ ដែលសូម្បីទេវតាក៏ពិបាកទទួលបាន។ ដូច្នេះ គួរខិតខំគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីធ្វើដំណើរធម្មយាត្រាទៅទីបរិសុទ្ធនោះ។