
អធ្យាយនេះជាសន្ទនារវាង ពុលស្ត្យ និងព្រះបាទ យយាតិ។ ព្រះបាទសួរអំពីហេតុដែលព្រះសិវៈធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធជាច្រើន ដោយសារការគំរាមកំហែងដែលគេយល់ថាមកពី កាម (មនោភវ) ហើយសុំឲ្យពន្យល់ពេញលេញអំពីទីស្ថានរបស់ កាមេស្វរ។ ពុលស្ត្យពណ៌នាថា កាមតាមដានព្រះសិវៈជានិច្ច បង្ហាញខ្លួនម្តងហើយម្តងទៀតជាមួយធ្នូ និងព្រួញរួចរាល់។ បន្ទាប់ពីការធ្វើដំណើរយូរឆ្លងកាត់តីរថៈល្បីៗ ព្រះសិវៈត្រឡប់ទៅជិត អរពុដ (Arbuda) ហើយប្រឈមមុខកាមដោយផ្ទាល់; ពីភ្នែកទីបីរបស់ព្រះអង្គ កើតភ្លើងដ៏ខ្លាំងឆេះកាម ព្រមទាំងធ្នូ និងព្រួញ ទៅជាផេះ។ បន្ទាប់មក រតីសោកស្តាយ និងព្យាយាមដុតខ្លួនឯង ប៉ុន្តែសំឡេងទេវតាប្រាប់ឲ្យនាងអនុវត្តតបស្យា។ ក្រោយពាន់ឆ្នាំនៃវត្ត ការបរិច្ចាគ ជបៈ ហោមៈ និងអាហារតម ព្រះសិវៈប្រទានពរ ឲ្យកាមត្រូវបានស្ដារឡើងវិញជារូបកាយ និងបន្តភារកិច្ចដោយការអនុញ្ញាតរបស់ព្រះអង្គ។ ចុងក្រោយ ព្រះបាទយយាតិយល់ដឹងពីមហិមាព្រះសិវៈ ហើយស្ថាបនាព្រះសិវៈលើអរពុដ; ការទស្សនាទេវតានេះថា ការពារពីអភ័ព្វរហូតដល់៧ជាតិ និងបញ្ជាក់ផលស្រស់នៃទីស្ថាន។
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततः कामेश्वरं गच्छेत्तत्र कामप्रतिष्ठितम् । यस्मिन्दृष्टे सदा मर्त्यः सुरूपः सुप्रभो भवेत्
ពុលស្ត្យៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក គួរទៅកាន់កាមេស្វរ ដែលកាមៈត្រូវបានស្ថាបនានៅទីនោះ។ អ្នកស្លាប់មនុស្សណាដែលបានឃើញវា នឹងក្លាយជាមានរូបសម្បត្តិស្រស់ស្អាត និងភ្លឺរលោងជានិច្ច។
Verse 2
ययातिरुवाच । त्वया प्रोक्तं पुरा शंभुः कामबाण भयात्किल । वालखिल्याश्रमं प्राप्तो यत्र लिंगं पपात ह
យយាតិបាននិយាយ៖ អ្នកបាននិយាយពីមុនថា ព្រះសម្ភូ តាមដែលបានលឺមក ដោយភ័យខ្លាចព្រួញរបស់កាមៈ បានទៅដល់អាស្រាមរបស់វាលខិល្យៈ—ទីដែលលិង្គបានធ្លាក់។
Verse 3
स कथं पूजितस्तेन शंभुर्मे कौतुकं महत् । वद सर्वं द्विजश्रेष्ठ कामेश्वरनिवेशनम्
ហើយនៅទីនោះ ព្រះសម្ភូត្រូវបានបូជាដោយពួកគេដូចម្តេច? នេះជាការចង់ដឹងយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ខ្ញុំ។ សូមប្រាប់ទាំងអស់ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ អំពីទីលំនៅរបស់កាមេស្វរ។
Verse 4
पुलस्त्य उवाच । मुक्तलिंगेऽपि देवेशे न स्मरस्तं मुमोच ह । दर्शयन्नात्मनो बाणं तस्यासौ पृष्ठतः स्थितः
ពុលស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ ទោះបីព្រះអធិទេវនៃទេវតាទាំងឡាយបានលះលីង្គៈហើយក្តី ស្មរៈ (កាម) ក៏មិនបានលែងព្រះអង្គទេ។ បង្ហាញព្រួញរបស់ខ្លួន គាត់ឈរនៅពីក្រោយព្រះអង្គ។
Verse 5
ततो वाराणसीं प्राप्तस्तद्भयात्त्रिपुरांतकः । तत्राऽपि च तथा दृष्ट्वा धृतचापं मनोभवम्
បន្ទាប់មក ត្រីបុរាន្តកៈ (សិវៈ) ដោយភ័យចំពោះគាត់ បានទៅដល់វារាណសី។ នៅទីនោះផង ដោយឃើញមនោភវៈ (កាម) កាន់ធ្នូ គាត់ក៏ជួបសភាពដូចគ្នា។
Verse 6
ततः प्रयागमापन्नः केदारं च ततः परम् । नैमिषं भद्रकर्णं च जंबूमार्गे त्रिपुष्करम्
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានទៅដល់ប្រយាគៈ ហើយបន្តទៅកេដារៈ; ព្រះអង្គក៏បានទៅណៃមិសៈ ទៅភទ្រកណ៌ និងតាមផ្លូវជំបូមារគៈ ទៅត្រីពុស្ករៈផងដែរ។
Verse 7
गोकर्णं च प्रभासं च पुण्यं च कृमिजांगलम् । गगाद्वारं गयाशीर्षं कालाभीष्टं वटेश्वरम्
ព្រះអង្គបានទៅកោកណ៌ និងប្រភាស; ទៅក្រឹមិជាង្គលៈដ៏បរិសុទ្ធ; ទៅគង្គាទ្វារៈ ទៅគយាសិរីษៈ ទៅកាលាភីଷ្ដៈ និងទៅវដេឝ្វរៈ។
Verse 8
किं वा तेन बहूक्तेन तीर्थान्यायतनानि च । असंख्यानि गतो देवः कामं च ददृशे तथा
តើមានប្រយោជន៍អ្វីក្នុងការនិយាយច្រើន? ព្រះទេវៈបានទៅកាន់ទីរតីថ៌ និងស្ថានបរិសុទ្ធរាប់មិនអស់—តែទោះនៅទីនោះផង ព្រះអង្គក៏នៅតែឃើញកាមដដែល។
Verse 9
यत्रयत्र महादेवस्तद्भयान्नृप गच्छति । तत्रतत्र पुनः कामं प्रपश्यति धृतायुधम्
ឱ ព្រះរាជា នៅទីណាទីណា មហាទេវៈ ទ្រង់ទៅដោយភ័យចំពោះគាត់ នៅទីនោះៗ ទ្រង់បានឃើញ កាមទេវៈ ម្តងហើយម្តងទៀត ដោយកាន់អាវុធនៅក្នុងដៃ។
Verse 10
कस्यचित्त्वथकालस्य पुनः प्राप्तोऽर्बुदं प्रति । तत्रापश्यत्तथा काममाकर्णाकर्षितायुधम् । आकुंचितैकपादं च स्थिरदृष्टिं नृपो त्तम
ក្រោយពេលមួយរយៈ ព្រះអង្គបានត្រឡប់ទៅកាន់ អរពុទៈ ម្តងទៀត។ នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានឃើញ កាមទេវៈ ម្តងទៀត ដោយទាញអាវុធដល់ត្រចៀក (ត្រៀមបាញ់) ឈរលើជើងមួយដែលបត់ និងមានភ្នែកមើលតឹងរឹង ឱ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ។
Verse 11
अथाऽसौ भगवाञ्छांतः प्रियादुःखसमन्वितः । क्रोधं चक्रे विशेषेण दृष्ट्वा तं पुरतः स्थितम्
បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ ទោះស្ងប់ស្ងាត់ក៏ដោយ តែមានទុក្ខព្រោះព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ បានកើតកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង ពេលឃើញគាត់ឈរនៅមុខ។
Verse 12
तस्य कोपाभिभूतस्य तृतीयान्नयनान्नृप । निश्चक्राम महाज्वाला ययाऽसौ भस्मसात्कृतः
ឱ ព្រះរាជា ពេលទ្រង់ត្រូវកំហឹងគ្របដណ្តប់ ពីភ្នែកទីបីបានផ្ទុះចេញជាអណ្តាតភ្លើងដ៏ធំ ដែលបានដុតគាត់ឲ្យក្លាយជាផេះ។
Verse 13
सचापः सशरो राजंस्तस्मिन्पर्वतरोधसि । शंकरो रोषपर्यंतं गत्वा सौख्यमवाप्तवान्
ឱ ព្រះរាជា នៅលើជម្រាលភ្នំនោះ ធ្នូ និងព្រួញរបស់គាត់បានធ្លាក់នៅទីនោះ។ សង្ករៈ បានទៅដល់ចុងបញ្ចប់នៃកំហឹង ហើយបន្ទាប់មកទ្រង់បានទទួលសុខសាន្ត និងសេចក្តីសុខស្រួល។
Verse 14
कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम सुरपूजितः । दग्धे मनोभवे भार्या रतिरस्य पतिव्रता । व्यलपत्करुणं दीना पतिशोकपरि प्लुता
ត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយគោរពបូជា ព្រះអង្គបានយាងទៅកាន់ភ្នំកៃលាសា ជាភ្នំប្រសើរបំផុត។ ពេលមនោភវ (កាម) ត្រូវបានដុតឆេះ រតី ភរិយាដែលស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី បានយំសោកយ៉ាងអាណិត ដោយទុក្ខវេទនា និងលង់ក្នុងសោកស្តាយចំពោះព្រះប្តី។
Verse 15
ततो दारूणि चाहृत्य चितिं कृत्वा नराधिप । आरुरोहाग्निसंदीप्तां चितिं सा पतिदुःखिता । तावदाकाशगां वाणीं शुश्राव च यशस्विनी
បន្ទាប់មក ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្ស នាងបានយកឈើមក ប្រមូលធ្វើជាចិតិ (ជើងភ្លើងបូជាសព) ហើយដោយទុក្ខចំពោះស្វាមី នាងឡើងលើចិតិដែលភ្លើងកំពុងឆេះរលោង។ នៅពេលនោះ ស្ត្រីមានកិត្តិយសបានឮសំឡេងមួយមកពីលើមេឃ។
Verse 16
वागुवाच । मा पुत्रि साहसं कार्षीस्तपसा तिष्ठ सुन्दरि । भूयः प्राप्स्यसि भर्त्तारं कामें तुष्टेन शंभुना
វាក (សំឡេងទេវី) បាននិយាយថា៖ «កូនស្រីអើយ កុំធ្វើអំពើប្រញាប់ប្រញាល់ឡើយ។ សូមឈរនៅក្នុងតបស្យា (ការតបស) ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត។ អ្នកនឹងបានស្វាមី កាម ម្តងទៀត ពេលសំប្ហូ (ព្រះសិវៈ) ពេញព្រះហឫទ័យ»។
Verse 17
सा श्रुत्वा तां तदा वाणीं समुत्तस्थौ समुमध्यमा । देवमाराधयामास दिवानक्तमतंद्रिता । व्रतैर्दानैर्जपैर्होमैरुपवासैस्तथा परैः
នាងបានឮសំឡេងនោះហើយ នាងដែលចង្កេះស្តើង បានក្រោកឡើងភ្លាមៗ។ ដោយមិនធុញទ្រាន់ ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ នាងបានបូជាព្រះអម្ចាស់ ដោយវ្រត (ពិធីសច្ចៈ) ទាន ជប (សូត្រមន្ត្រ) ហោម (បូជាភ្លើង) ការអត់អាហារ និងអធិការណ៍ផ្សេងៗទៀត។
Verse 18
ततो वर्ष सहस्रांते तुष्टस्तस्या महेश्वरः । अब्रवीद्वद कल्याणि वरं यन्मनसि स्थितम्
បន្ទាប់មក នៅចុងបញ្ចប់នៃពាន់ឆ្នាំ មហេស្វរៈ (ព្រះសិវៈ) ពេញព្រះហឫទ័យចំពោះនាង ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ស្ត្រីមានមង្គល ចូរនិយាយមក—ពរណាដែលស្ថិតនៅក្នុងចិត្តអ្នក?»
Verse 19
रतिरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव भगवंल्लोक भावनः । अक्षतांगः पुनः कामः कांतो मे जायतां पतिः
នាង រាតិ បានទូលថា៖ «បើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យចំពោះខ្ញុំ ឱ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ជាអ្នកថែរក្សាពិភពលោក សូមឲ្យ កាមទេវ ដែលអវយវៈបានស្ដារឡើងវិញ ក្លាយជាស្វាមីជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំម្ដងទៀត»។
Verse 20
एवमुक्ते तया वाक्ये तत्क्षणात्समुपस्थितः । यथा सुप्तो महाराज तद्वद्रूपः स हर्षित
ពេលនាងបានទូលពាក្យនោះហើយ ក្នុងភ្លាមៗ គាត់ក៏បានបង្ហាញខ្លួនឡើង—មានសេចក្តីរីករាយ—មានរូបរាងដូចមុន ដូចអ្នកភ្ញាក់ពីដំណេក ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏អធិក។
Verse 21
इक्षुयष्टिमयं चापं पुष्पबाणसमन्वितम् । भृंगश्रेणिमय्या मौर्व्या शोभितं सुमनोहरम्
គាត់កាន់ធ្នូធ្វើពីដើមអំពៅ មានព្រួញផ្កាជាគូសម្រស់ ហើយតុបតែងដោយខ្សែធ្នូដែលកើតពីជួរឃ្មុំ—ស្រស់ស្អាតគួរឲ្យចាប់ចិត្តយ៉ាងក្រៃលែង។
Verse 22
ततो रतिसमायुक्तः प्रणिपत्य महेश्वरम् । अनुज्ञातस्तु तेनैव स्वव्यापारेऽभ्यवर्त्तत
បន្ទាប់មក កាមទេវ ដែលរួមជាមួយនាង រាតិ បានក្រាបបង្គំចំពោះ ព្រះមហេស្វរៈ។ ព្រះអង្គបានអនុញ្ញាត ហើយគាត់ក៏ត្រឡប់ទៅកាន់ភារកិច្ចរបស់ខ្លួនវិញ។
Verse 23
स दृष्ट्वा शिवमाहात्म्यं श्रद्धां कृत्वा नृपोत्तम । शिवं संस्थापयामास पर्वतेऽर्बुदसंज्ञिते
ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ បានឃើញមហិមារបស់ ព្រះសិវៈ ហើយកើតសទ្ធា។ ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានស្ថាបនា ព្រះសិវៈ (លិង្គ/ស្ថានបូជា) លើភ្នំដែលមាននាមថា អរពុទ។
Verse 24
यस्मिन्दृष्टे महाराज नारी वा यदि वा नरः । सप्तजन्मांतराण्येव न दौर्भाग्यमवाप्नुयात्
ឱ មហារាជា អ្នកណាក៏ដោយ មិនថាស្ត្រីឬបុរស បើបានឃើញព្រះសិវៈដែលបានស្ថាបនានៅទីនោះ នឹងមិនជួបអភ័ព្វសំណាងឡើយ សម្រាប់ជាតិជាប់គ្នា៧។
Verse 25
एवमेतन्मया ख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । कामेश्वरस्य माहात्म्यं कामदाह सविस्तरम्
ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំបានពន្យល់ដល់អ្នក អំពីអ្វីដែលអ្នកបានសួរខ្ញុំ—មហិមារបស់ព្រះកាមេឝ្វរ និងរឿងការដុតកាម (កាមទាហ) ដោយលម្អិតពេញលេញ។
Verse 40
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី៤០ ដែលមានឈ្មោះ «ការពិពណ៌នាមហិមារបស់ព្រះកាមេឝ្វរ» ក្នុង ស្កន្ទមហាបុរាណ—ក្នុងសំហិតា ៨១,០០០ គាថា—ស្ថិតនៅសៀវភៅទី៧ ប្រភាសខណ្ឌ និងក្នុងអនុខណ្ឌទី៣ អរបុទខណ្ឌ។