Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । अथाऽसौ कथयामास पूर्वमेतत्समुद्भवम् । सक्तुदानस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

Transliteration

pulastya uvāca | athā'sau kathayāmāsa pūrvametatsamudbhavam | saktudānasya māhātmyaṃ munīnāṃ bhāvitātmanām

Translation

ពុលស្ត្យៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក គាត់បានរៀបរាប់ដល់ពួកមុនីដែលបានគ្រប់គ្រងចិត្តរួចហើយ អំពីដើមកំណើតពីមុននៃរឿងនេះ ហើយបានពន្យល់អំពីមហិមារបស់ “សក្តុ-ទាន”។

Word by Word

• पुलस्त्यः: Pulastya
• पुलस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रमसूचक (then)

• असौ: he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (he/that person)

• कथयामास: narrated/told
• कथयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (नामधातु; कथ्-प्रेरण)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्रयोग)
• Form: कालवाचक-अव्यय (formerly/earlier)

• एतत्: this
• एतत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्

• समुद्भवम्: origin/arising
• समुद्भवम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (उत्पत्तिवृत्तान्तः)

• सक्तुदानस्य: of saktu-giving
• सक्तुदानस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सक्तु + दान (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; तत्पुरुषसमासः (सक्तोः दानम्)

• माहात्म्यम्: greatness
• माहात्म्यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्

• मुनीनाम्: of the sages
• मुनीनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्

• भावितात्मनाम्: of the self-controlled (sages)
• भावितात्मनाम्: Sambandha (Qualifier in genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: भावित + आत्मन् (प्रातिपदिके/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त, √भू caus. भावय्); षष्ठी-तत्पुरुषः (भावितः आत्मा येषाम्)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājarṣi (royal sage) and/or assembled sages (frame audience)

Visual Art Cues

Scene: Pulastya, seated among calm, radiant sages, begins recounting an ancient origin-story explaining the greatness of saktu-dāna; the setting suggests a sacred grove near a tīrtha with ritual vessels and ascetic paraphernalia.

Characters & Entities

• Pulastya
• muni (sages)
• saktu-dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Māhātmya teachings preserve the ‘reason’ behind practices, turning charity into conscious dharma rather than habit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The māhātmya being explained pertains to the Arbuda region’s Shaiva sanctity, centering on Acaleśvara’s vicinity.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse signals an exposition of saktu-dāna’s prescribed greatness, implying a tradition of offering tied to place and time.