Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

यस्मादहमधर्मेण हता भूमिपते त्वया । तस्मादत्रैव सानौ त्वं रौद्रव्याघ्रो भविष्यसि

Transliteration

yasmādahamadharmeṇa hatā bhūmipate tvayā | tasmādatraiva sānau tvaṃ raudravyāghro bhaviṣyasi

Translation

«ព្រោះខ្ញុំត្រូវអ្នកសម្លាប់ដោយអធម៌ ឱម្ចាស់ផែនដី ដូច្នេះនៅលើជម្រាលភ្នំនេះឯង អ្នកនឹងក្លាយជាខ្លាដ៏សាហាវ»។

Word by Word

• यस्मात्: from which; because
• यस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; सम्बन्धार्थे ‘यतः/यस्मात्’

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• अधर्मेण: by unrighteousness; unjustly
• अधर्मेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अधर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• हता: killed
• हता: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• भूमिपते: O lord of the earth (king)
• भूमिपते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूमि + पति (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः पति), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• तस्मात्: therefore; from that (cause)
• तस्मात्: Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे ‘तस्मात्’

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• एव: indeed; just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)

• सानौ: on the mountain-slope; on the ridge
• सानौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सानु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• रौद्रव्याघ्रः: a fierce tiger
• रौद्रव्याघ्रः: Karta (Predicate nominative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रौद्र + व्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (रौद्रः व्याघ्रः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• भविष्यसि: you will become
• भविष्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Mṛgī (the doe)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-sānu (contextual spot)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: The dying doe pronounces a curse; the king’s shadow seems to morph into a tiger; the mountainside glows ominously as fate seals; attendants recoil in terror.

Characters & Entities

• Bhūmipati (king)
• Arbuda-parvata (implied)
• Vyāghra (tiger)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma rebounds as immediate consequence: cruelty can degrade human status and bind one into violent nature.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The slope of Arbuda Mountain (Arbuda-parvata) is highlighted as a spiritually potent locale where dharma is enforced through swift consequence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is stated; the verse introduces a curse and the necessity of later liberation (śāpa-vimokṣa).