Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

ततः पूर्णे सहस्रांते वर्षाणां नृपसत्तम । देवी प्रत्यक्षतां प्राप्ता कन्यकारूपधारिणी

Transliteration

tataḥ pūrṇe sahasrāṃte varṣāṇāṃ nṛpasattama | devī pratyakṣatāṃ prāptā kanyakārūpadhāriṇī

Translation

បន្ទាប់មក ពេលពាន់ឆ្នាំបានបញ្ចប់—ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ—ទេវីបានបង្ហាញខ្លួនជាក់ស្តែង ដោយទ្រង់រূপជាកញ្ញា។

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (thereafter/then)

• पूर्णे: when (it was) completed
• पूर्णे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक; √पॄ + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; अधिकरण

• सहस्रान्ते: at the end of a thousand (years)
• सहस्रान्ते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सहस्र-अन्त (प्रातिपदिक; सहस्र + अन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण

• वर्षाणाम्: of years
• वर्षाणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध

• नृपसत्तम: O best of kings
• नृपसत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप-सत्तम (प्रातिपदिक; नृप + सत्तम)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• प्रत्यक्षताम्: manifestness/visibility
• प्रत्यक्षताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रत्यक्षता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (state attained)

• प्राप्ता: attained/appeared
• प्राप्ता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि—‘(देवी) प्राप्ता’

• कन्यकारूपधारिणी: bearing the form of a maiden
• कन्यकारूपधारिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कन्यका-रूप-धारिणी (प्रातिपदिक; कन्यका + रूप + धारिणी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (देव्याः)

Speaker

Narrator (addressing the king: nṛpasattama)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra (Devī-āvirbhāva-sthāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpasattama (best of kings)

Visual Art Cues

Scene: After a millennium of vows, Devī appears directly as a luminous maiden—serene, auspicious, and approachable—before astonished devotees.

Characters & Entities

• Devī
• kanyakā-rūpa (maiden form)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sustained tapas ripens into darśana: the Divine responds by becoming directly present to the devotee.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Arbuda sacred region where Devī’s manifestation narrative is situated.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied prescription is long-term vow-observance and austerity culminating in Devī-darśana.