Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7
Devanagari script
काष्ठलग्नां तदा श्वेतां जटामेकां ददर्श सः । स दृष्ट्वा दुःखमापन्नः कृपणं पर्यचिन्तयत्
Transliteration
kāṣṭhalagnāṃ tadā śvetāṃ jaṭāmekāṃ dadarśa saḥ | sa dṛṣṭvā duḥkhamāpannaḥ kṛpaṇaṃ paryacintayat
Translation
នៅពេលនោះ គាត់បានឃើញសក់ជតាមួយពណ៌ស ត្រូវជាប់នៅក្នុងឈើ។ ពេលឃើញហើយ គាត់បានធ្លាក់ក្នុងទុក្ខសោក និងគិតដោយចិត្តកម្សត់ចំពោះខ្លួនឯង។
Word by Word
काष्ठलग्नाम्stuck to wood
काष्ठलग्नाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक) + लग्न (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (काष्ठे लग्ना = wood-attached)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
श्वेताम्white
श्वेताम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (jaṭāyāḥ)
जटाम्a matted lock of hair
जटाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एकाम्one
एकाम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्याविशेषणम् (jaṭāyāḥ)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आपन्नःafflicted, fallen into
आपन्नः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआपद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषणम् (saḥ)
कृपणम्wretched (thought)
कृपणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृपण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (thought as 'wretchedly')
पर्यचिन्तयत्pondered, reflected
पर्यचिन्तयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्गः परि-
Speaker
Vasiṣṭha
Visual Art Cues
Scene: Close narrative focus: among the firewood, a single white matted lock is caught; Uttaṅka’s face changes—eyes widened, brows knit—he holds the lock gently, grief rising.
Characters & Entities
V
VasiṣṭhaU
UttaṅkaFAQs
A small sign can awaken conscience and deepen one’s attentiveness to duty and responsibility.
Not specified; the verse is part of the moral-narrative build-up within the section.
None; it signals an inner ethical turning point.