
ជំពូក ៥៦ ជាសុន្ទរកថាធម្មវិជ្ជាដែលផ្អែកលើទីរថៈ ប្រាប់ដោយសូត។ វាចាប់ផ្តើមដោយលើកឡើងអំពីអានុភាពនៃទស្សនៈ (darśana) ព្រះសាំបាទិត្យ/សុរេស្វរៈ៖ អ្នកស្លាប់ដែលបានឃើញព្រះអាទិត្យនេះ នឹងទទួលបានបំណងក្នុងចិត្ត ហើយជាពិសេស អ្នកដែលគោរពបូជាឃើញព្រះនៅថ្ងៃ Māgha śukla saptamī ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃអាទិត្យ ត្រូវបានពិពណ៌នាថា ជៀសវាងគោលដៅនរក។ បន្ទាប់មកមានឧទាហរណ៍អំពីឥសី-ព្រាហ្មណ៍ ឈ្មោះ កាលវៈ (Gālava) ដែលមានវិន័យក្នុងការសិក្សា ស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងអាកប្បកិរិយា ជំនាញពិធីករណ៍ និងមានគុណស្នេហ៍។ ទោះជាយ៉ាងណា គាត់ចាស់ទៅដោយគ្មានកូនប្រុស ហើយទទួលទុក្ខ។ គាត់បោះបង់កង្វល់គ្រួសារ ហើយធ្វើបូជាព្រះអាទិត្យយ៉ាងយូរនៅទីនោះ ដំឡើងរូបព្រះតាមវិធី pañcarātra និងអនុវត្តតបស្យា (ការអត់ធ្មត់) យូរឆ្នាំ ដូចជា វិន័យតាមរដូវ ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងអាហារតម។ ក្រោយ ១៥ ឆ្នាំ ព្រះអាទិត្យបង្ហាញខ្លួនជិតដើមវត (banyan) ប្រទានពរ ហើយផ្តល់កូនប្រុសដើម្បីបន្តវង្ស តភ្ជាប់នឹងវ្រតសប្តមី។ កូនប្រុសមាននាម វតេស្វរៈ (Vaṭeśvara) ព្រោះបានប្រទានជិតដើមវត ហើយក្រោយមកសាងសង់វិហារដ៏រីករាយ។ ព្រះត្រូវបានគេស្គាល់ទូលំទូលាយថា វាតាទិត្យ (Vātāditya) ជាអ្នកប្រទានកូនចៅ។ វគ្គបញ្ចប់បញ្ជាក់ផលានុសាសន៍៖ ការបូជាដោយរបៀបល្អនៅថ្ងៃសប្តមី/ថ្ងៃអាទិត្យ ជាមួយអុបវាស (upavāsa) នាំឲ្យគ្រួសារទទួលបានកូនប្រុសល្អប្រសើរ ខណៈការបូជាដោយគ្មានបំណង ត្រូវបានដាក់ជាផ្លូវទៅមុខសម្រាប់មោក្សៈ។ កាថាដែលនារ៉ទៈបាននិយាយ ក៏លើកស្ទួយប្រធានបទកូនចៅ និងដាក់ការគោរពនេះឲ្យលើសវិធីផ្សេងៗសម្រាប់គោលបំណងនោះ។
Verse 1
। सूत उवाच । तस्यापि नातिदूरस्थं सांबादित्यं सुरेश्वरम् । दृष्ट्वा कामानवाप्नोति सर्वान्मर्त्यो हृदि स्थितान्
សូតបានមានពាក្យថា៖ មិនឆ្ងាយពីទីនោះទេ មាន «សាំបាទិត្យ» ព្រះអធិរាជដ៏ទេវៈ។ អ្នកស្លាប់ជាមនុស្ស បើបានឃើញព្រះអង្គ នឹងទទួលបានបំណងទាំងអស់ដែលស្ថិតនៅក្នុងបេះដូង។
Verse 2
यस्तु माघस्य शुक्लायां सप्तम्यां रविवासरे । भक्त्या संपश्यते मर्त्यो नरकान्न स पश्यति
តែអ្នកជាមនុស្សណា ដែលដោយសទ្ធា បានឃើញ (ព្រះអង្គ) នៅថ្ងៃសប្តមីខាងសុក្កលបក្ស នៃខែមាឃ ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃអាទិត្យ—មនុស្សនោះមិនឃើញនរកទេ។
Verse 3
आसीत्पूर्वं द्विजो नाम गालवः स महामुनिः । स्वाध्यायनिरतो नित्यं वेदवेदांगपारगः
កាលពីមុន មានទ្វិជម្នាក់ឈ្មោះ «គាលវ» ជាមហាមុនី។ ព្រះអង្គឧស្សាហ៍ប្រកបដោយស្វាធ្យាយជានិច្ច ហើយជាអ្នកឈានដល់ចុងបញ្ចប់នៃវេទ និងវេទាង្គទាំងឡាយ។
Verse 4
शुचिव्रतपरः शांतो देवद्विजपरायणः । कृतज्ञश्च सुशीलश्च यज्ञकर्मविचक्षणः
ព្រះអង្គប្រកាន់វ្រតបរិសុទ្ធ មានចិត្តស្ងប់ ស្មោះត្រង់ចំពោះទេវតា និងទ្វិជទាំងឡាយ; ជាអ្នកដឹងគុណ មានសុជីវធម៌ និងឆ្លាតវៃក្នុងកិច្ចយញ្ញកម្មនៃពិធីបូជា។
Verse 5
तस्यैवं वर्तमानस्य संप्राप्तं पश्चिमं वयः । अपुत्रस्य द्विजश्रेष्ठास्ततो दुःखं व्यजायत
គាត់រស់នៅដូច្នោះ ហើយវ័យចាស់ចុងក្រោយបានមកដល់; ព្រោះគ្មានកូនប្រុស ឱ ព្រះទ្វិជជនដ៏ប្រសើរ ទុក្ខសោកបានកើតឡើងក្នុងចិត្តគាត់។
Verse 6
ततः सर्वं परित्यज्य गृहकृत्यं स भक्तिमान् । सूर्यमाराधयामास क्षेत्रेऽत्रैव समाहितः
ដូច្នេះ គាត់បានបោះបង់កិច្ចការផ្ទះទាំងអស់ ហើយជាអ្នកមានភក្តីភាព បានបូជាព្រះសូរ្យៈ ដោយចិត្តសមាធិ នៅទីសក្ការៈនេះឯង។
Verse 7
वटवृक्षं समाश्रित्य श्रद्धया परया युतः । स्थापयित्वा रवेरर्चां यथोक्तां पंचरात्रिके
គាត់បានជ្រកក្រោមដើមពោធិ៍ (វដ) ដោយសទ្ធាខ្ពង់ខ្ពស់; ហើយបានដំឡើងរូបបូជាព្រះរាវិ (សូរ្យៈ) តាមវិធីដែលបានបញ្ជាក់ក្នុងប្រពៃណីបញ្ចរាត្រ។
Verse 8
वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते जलसंश्रयः । पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे निराहारो जितेन्द्रियः
នៅរដូវភ្លៀង គាត់ដេកក្រោមមេឃបើកចំហ; នៅរដូវរងា គាត់ពឹងផ្អែកលើទឹក; នៅរដូវក្តៅ គាត់អនុវត្តតបស្យា «ភ្លើងប្រាំ»—អត់អាហារ និងឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 9
ततः पंचदशे वर्षे संप्राप्ते भगवान्रविः । वटवृक्षं समाश्रित्य समीपस्थमुवाच तम्
បន្ទាប់មក ពេលឆ្នាំទីដប់ប្រាំបានមកដល់ ព្រះរាវិដ៏មានព្រះភាគបានបង្ហាញព្រះអង្គ; ទ្រង់ឈរជិតដើមវដ ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់គាត់ដែលឈរនៅក្បែរ។
Verse 10
श्रीसूर्य उवाच । वरदोस्म्यद्य भद्रं ते वरं प्रार्थय गालव । अतिदुर्लभमप्याशु तव दास्याम्यसंशयम्
ព្រះសូរិយៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំជាអ្នកប្រទានពរដល់អ្នក—សូមសេចក្តីមង្គលកើតមានដល់អ្នក។ សូមស្នើពរណាមួយ ឱ កាលវៈ; ទោះបីពរនោះកម្ររកយ៉ាងខ្លាំង ក៏ខ្ញុំនឹងប្រទានឲ្យអ្នកឆាប់រហ័ស ដោយមិនសង្ស័យឡើយ»។
Verse 11
गालव उवाच । अपुत्रोऽहं सुरश्रेष्ठ पश्चिमे वयसि स्थितः । तस्माद्देहि सुतं मह्यं वंशवृद्धिकरं परम्
កាលវៈមានពាក្យថា៖ «ឱ ព្រះដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទេវតា ខ្ញុំគ្មានកូនប្រុស ហើយបានឈានដល់វ័យចាស់។ ដូច្នេះ សូមប្រទានកូនប្រុសដល់ខ្ញុំ—ដ៏ឧត្តម និងជាអ្នកធ្វើឲ្យវង្សត្រកូលរីកចម្រើន»។
Verse 15
सप्तम्यश्च द्विजश्रेष्ठ निराहारस्तु भक्तितः या । स प्राप्स्यति न संदेहः पुत्रं वंशविवर्धनम्
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ អ្នកណាដែលដោយសទ្ធា កាន់ព្រហ្មចារី និងអធិស្ឋានពិធីអុបោសថថ្ងៃសប្តមី ដោយមិនបរិភោគអាហារ—គាត់នឹងទទួលបានកូនប្រុស ដោយមិនសង្ស័យឡើយ ដែលធ្វើឲ្យវង្សត្រកូលរីកចម្រើន។
Verse 16
एवमुक्त्वा च सप्ताश्वो विरराम दिवाकरः । गालवोऽपि प्रहृष्टात्मा जगाम निजमंदिरम्
ព្រះទិវាករៈ—ព្រះអាទិត្យដែលជិះរទេះសេះប្រាំពីរ—បាននិយាយដូច្នេះហើយ ក៏ស្ងៀមស្ងាត់។ កាលវៈផងដែរ មានចិត្តរីករាយយ៉ាងខ្លាំង បានត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅរបស់ខ្លួន។
Verse 17
नातिदीर्घेण कालेन ततस्तस्याभव तत्सुतः । यथोक्तस्तेन देवेन सर्वलक्षणलक्षितः
មិនយូរប៉ុន្មាន កូនប្រុសម្នាក់បានកើតមកដល់គាត់—ដូចព្រះទេវតានោះបានប្រកាសទុក។ កូននោះពោរពេញដោយលក្ខណៈមង្គលគ្រប់ប្រការ។
Verse 18
ततश्चक्रे पिता नाम वटेश्वर इति स्वयम् । वटस्थेन यतो दत्तः संतुष्टेनांशुमालिना
បន្ទាប់មក ព្រះបិតាបានដាក់នាមដោយខ្លួនឯងថា «វដេស្វរ» ព្រោះគាត់ត្រូវបានព្រះអំសុម៉ាលី (ព្រះអាទិត្យ) ដែលពេញចិត្ត ខណៈស្ថិតក្រោមដើមវដ (ប៉ាន្យាន់) ប្រទានឲ្យ។
Verse 19
वटेश्वरसुतान्दृष्ट्वा पौत्रांश्च द्विजसत्तमाः । गालवः सूर्यमापन्नः कृत्वा सुविपुलं तपः
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! កាលដែលបានឃើញកូនប្រុសរបស់វដេស្វរ និងចៅៗរបស់គាត់ហើយ គាលវៈ បានឈានដល់ព្រះអាទិត្យ បន្ទាប់ពីបានអនុវត្តតបៈដ៏មហាធំធេង។
Verse 20
वटेश्वरोऽपि संज्ञाय पित्रा संस्थापितं रविम् । तदर्थं कारयामास प्रासादं सुमनोहरम्
វដេស្វរក៏ដូចគ្នា ដោយយល់ថា ព្រះបិតាបានបង្កើត និងស្ថាបនាព្រះរវិ (ព្រះអាទិត្យ) នៅទីនោះ ដូច្នេះគាត់បានឲ្យសាងសង់ប្រាសាទដ៏ស្រស់ស្អាតយ៉ាងខ្លាំង សម្រាប់គោលបំណងនោះ។
Verse 21
ततःप्रभृति लोके च स वटादित्यसंज्ञितः । पुत्रप्रदो ह्यपुत्राणां विख्यातो भुवनत्रये
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ក្នុងលោក គាត់ត្រូវបានហៅថា «វដាទិត្យ» ហើយល្បីល្បាញទូទាំងភពបីថា ជាអ្នកប្រទានកូនប្រុសដល់អ្នកគ្មានកូន។
Verse 22
सप्तम्यां सूर्यवारेण उपवासपरायणः । यस्तं पूजयते भक्त्या सप्तर्मार्द्वादश क्रमात् । स प्राप्नोति सुतं श्रेष्ठं स्ववंशस्य विवर्धनम्
នៅថ្ងៃសប្តមី ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃអាទិត្យ អ្នកដែលឧស្សាហ៍អនុវត្តអុបវាស (អាហារអត់) ហើយបូជាព្រះអង្គដោយភក្តី តាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ (ពិធី៧ប្រការ និងលំដាប់១២ប្រការ) នោះ នឹងទទួលបានកូនប្រុសដ៏ប្រសើរ ដែលបង្កើនវង្សត្រកូលរបស់ខ្លួន។
Verse 23
निष्कामो वा नरो यस्तु तं पूजयति मानवः । स मोक्षमाप्नुयान्नूनं दुर्लभं त्रिदशैरपि
ប៉ុន្តែបើមនុស្សណាម្នាក់ ដែលគ្មានក្តីប្រាថ្នា បូជាព្រះអង្គ នោះមនុស្សនោះប្រាកដជាបានដល់មោក្សៈ ដែលសូម្បីទេវតាក៏ពិបាកទទួលបាន។
Verse 24
अथ गाथा पुरा गीता नारदेन सुरर्षिणा । दृष्ट्वा पुत्रप्रदं देवं वटादित्यं सुरेश्वरम्
ឥឡូវនេះ មានគាថាមួយដែលនារ៉ទៈ មហាឥសីក្នុងចំណោមទេវតា បានច្រៀងកាលពីបុរាណ ពេលបានឃើញ វដាទិត្យៈ ព្រះអាទិត្យជាព្រះអម្ចាស់ ទ្រង់ប្រទានកូន។
Verse 25
अपि वर्षशता नारी वंध्या वा दुर्भगापि वा । सांबसूर्यप्रसादेन सद्यो गर्भवती भवेत्
សូម្បីតែនារីម្នាក់ បើទោះបីជាគ្មានកូនអស់រយឆ្នាំ ឬជានារីអព្យាក្រឹត ឬមានវាសនាអាក្រក់ក៏ដោយ ដោយព្រះគុណសាំបសូរ្យៈ នាងអាចមានផ្ទៃពោះភ្លាមៗ។
Verse 26
किं दानैः किं व्रतैर्ध्यानैः किं जपैः सोपवासकैः । पुत्रार्थं विद्यमानेऽथ सांबसूर्ये सुरेश्वरे
តើត្រូវការទានអ្វី? តើត្រូវការវ្រតៈ សមាធិ ឬជបៈជាមួយការអត់អាហារអ្វី? នៅពេលដែលសម្រាប់ការសុំកូន សាំបសូរ្យៈ ព្រះអម្ចាស់ក្នុងចំណោមទេវតា មានស្ថិតនៅទីនេះ។
Verse 27
वर्षमेकं नरो भक्त्या यः पश्येत्सूर्यवासरे । कृतक्षणोऽत्र पुत्रं स लभते चोत्तमं सुखम्
បុរសណាម្នាក់ ដែលដោយសទ្ធា មកមើល (ព្រះអង្គ) នៅថ្ងៃអាទិត្យ រៀងរាល់សប្តាហ៍អស់មួយឆ្នាំ ពេលវេលារបស់គាត់នៅទីនេះក្លាយជាមានផល គាត់ទទួលបានកូនប្រុស និងសុខដ៏ប្រសើរបំផុត។
Verse 28
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं देवं यत्नतो द्विजाः । पश्येदात्महितार्थाय स्ववंशपरिवृद्धये
ដូច្នេះហើយ ឱ ពួកទ្វិជៈ ដោយប្រឹងប្រែងគ្រប់យ៉ាង និងដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន គួរតែទៅទស្សនាព្រះទេវតានោះ ដើម្បីសេចក្តីសុខប្រយោជន៍របស់ខ្លួន និងដើម្បីឲ្យវង្សត្រកូលរីកចម្រើន។