
អធ្យាយនេះបង្ហាញវិន័យបច្ចេកទេស និងសីលធម៌ពិធីស្រាទ្ធ (Śrāddha) ដោយផ្តោតលើអ្នកណាអាចធ្វើ ឬទទួលពិធីបានត្រឹមត្រូវ និងលក្ខខណ្ឌណាធ្វើឲ្យពិធីឥតផល។ ភរត្រយជ្ញា (Bhartṛyajña) ប្រាប់ថា ស្រាទ្ធគួរធ្វើជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលមានសិទ្ធិស្រាទ្ធ និងកំណត់ពេលវេលា/ទម្រង់សមរម្យ (ដូចជា pārvana នៅថ្ងៃ darśa) ព្រមទាំងព្រមានកុំបម្លែងលំដាប់ឲ្យខុស។ បន្ទាប់មក គាត់ថា ប្រសិនបើស្រាទ្ធត្រូវធ្វើដោយអ្នកមានកំណើតមិនសុចរិត (ដូចជា jāra-jāta) ពិធីនោះក្លាយជាឥតផល។ អានរត (Ānarta) សួរព្រួយបារម្ភ ដោយយោងទៅមនុ (Manu) ដែលរាយនាមកូន ១២ ប្រភេទអាចជំនួស “កូន” សម្រាប់អ្នកគ្មានកូន។ ភរត្រយជ្ញា បកស្រាយថា ការទទួលស្គាល់ប្រភេទទាំងនេះអាស្រ័យលើយុគៈ៖ នៅយុគៈមុនៗមានការអនុញ្ញាតខ្លះ ប៉ុន្តែក្នុងកលិយុគៈ មិនចាត់ថាបរិសុទ្ធទៀត ដោយសង្គម និងសីលធម៌ធ្លាក់ចុះ ដូច្នេះច្បាប់តឹងរឹងជាងមុន។ អធ្យាយនេះក៏រៀបរាប់ផលវិបាកនៃការលាយវណ្ណៈ និងសម្ព័ន្ធហាមឃាត់ ដោយបញ្ជាក់លទ្ធផល និងកូនចៅដែលមិនអនុញ្ញាត។ ចុងក្រោយ វាបែងចែក “កូនល្អ” ដែលការពារពីនរក Puṃnāma ពីប្រភេទដែលនាំឲ្យធ្លាក់ចុះ ហើយបញ្ជាក់ថា ស្រាទ្ធដែលពាក់ព័ន្ធនឹង jāra-jāta គឺឥតប្រយោជន៍។
Verse 1
भर्तृयज्ञ उवाच । श्राद्धार्हैर्ब्राह्मणैः कार्यं श्राद्धं दर्शे तु पार्वणम् । विपरीतं न कर्तव्यं श्राद्धमेकं कथंचन
ភរត្រយជ្ញា បានមានព្រះវាចា៖ ស្រាទ្ធគួរធ្វើជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលសមស្របទទួល; ហើយនៅថ្ងៃអមាវាស្យា ត្រូវធ្វើស្រាទ្ធបារវណ។ មិនគួរធ្វើស្រាទ្ធសូម្បីតែមួយ ដោយផ្ទុយពីវិធីត្រឹមត្រូវឡើយ ក្នុងកាលៈទេសៈណាមួយ។
Verse 2
जारजातापविद्धाद्यैर्यो नरः श्राद्धमाचरेत् । ब्राह्मणैस्तु न संदेहस्तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्
បុរសណាធ្វើពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) ដោយអាស្រ័យលើអ្នកកើតពីអំពើផិតក្បត់ និងអ្នកដូច្នោះទៀត—មិនមានសង្ស័យទេ ទោះមានព្រះព្រាហ្មណ៍ចូលរួមក៏ដោយ—ស្រាទ្ធនោះក្លាយជាឥតផល។
Verse 3
आनर्त उवाच । भयं मे सुमहज्जातमत्र यत्परिकीर्तितम् । जारजातापविद्धैस्तु यच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्
អានរត (Ānarta) បាននិយាយថា៖ ភ័យដ៏ធំបានកើតឡើងក្នុងខ្ញុំ ព្រោះអ្វីដែលបានប្រកាសនៅទីនេះថា ស្រាទ្ធដែលធ្វើដោយអាស្រ័យលើអ្នកកើតពីអំពើផិតក្បត់ អ្នកត្រូវបដិសេធ និងអ្នកដូច្នោះទៀត នឹងក្លាយជាឥតផល។
Verse 4
मनुना द्वादश प्रोक्ताः किल पुत्रा महामते । अपुत्राणां च पुत्रत्वं ये कुर्वंति सदैव हि
ឱ អ្នកប្រាជ្ញ! គេនិយាយថា មនុ (Manu) បានពណ៌នាបុត្រចំនួនដប់ពីរប្រភេទ—អ្នកដែលពិតប្រាកដជាបន្តផ្តល់ស្ថានភាព និងកិច្ចការនៃ “បុត្រ” សម្រាប់អ្នកដែលគ្មានបុត្រជានិច្ច។
Verse 5
औरसः क्षेत्रजश्चैव क्रयक्रीतश्च पालितः । प्रतिपन्नः सहोढश्च कानीनश्चापि सत्तम
បុត្រស្របច្បាប់ (aurasa), បុត្រក្សេត្រជ (kṣetraja) ដែលបង្កើតសម្រាប់ភរិយា, បុត្រដែលទិញមក, បុត្រដែលចិញ្ចឹម, បុត្រដែលទទួលយក, បុត្រដែលភរិយានាំមកជាមួយ (sahoḍha), និងបុត្រកើតពីក្មេងស្រីមិនទាន់រៀបការ (kānīna)—ឱ បុរសល្អឥតខ្ចោះ—(ទាំងនេះស្ថិតក្នុងចំណោមដែលបានរាយនាម)។
Verse 6
तथान्यौ कुण्डगोलौ च पुत्रावपि प्रकीर्तितौ
ដូចគ្នានេះផងដែរ មានពីរប្រភេទទៀត—កុណ្ឌ (kuṇḍa) និង គោល (gola)—ក៏ត្រូវបានប្រកាសថាជាប្រភេទបុត្រផងដែរ។
Verse 7
शिष्यश्च रक्षितो मृत्योस्तथाश्वत्थो वनांतिगः । किमेते नैव कथिता यत्त्वमेवं प्रजल्पसि
ហើយសិស្សដែលត្រូវបានការពារពីមរណៈ, អស្វត្ថៈដែលជាកូនជំនួស, និងអ្នករស់នៅជាយព្រៃ—ហេតុអ្វីបានជាមិនបានរំលឹក, បើអ្នកនិយាយដូច្នេះ?
Verse 8
भर्तृयज्ञ उवाच । सत्यमेतन्महाभाग सर्वे ते धर्मतः सुताः । परं युगत्रये प्रोक्ता न कलौ कलुषापहाः
ភរត្រឹយជ្ញា បាននិយាយថា៖ ពិតដូច្នោះ ឱ អ្នកមានភាគល្អ—តាមធម៌ ពួកគេទាំងអស់ត្រូវបានរាប់ជាកូន។ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានបង្រៀនសម្រាប់យុគបីមុន; ក្នុងកលិយុគ វាមិនបំបាត់មលិនទេ។
Verse 9
तदर्थं तेषु सन्तानं तावन्मात्रं युगेयुगे । सत्त्वाढ्यानां च लोकानां न कलौ चाल्पमेधसाम्
ដើម្បីគោលបំណងនោះ ក្នុងយុគមុនៗ ការអនុញ្ញាតអំពីសន្តានមានត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះលោកសម្បូរដោយសត្វធម៌។ តែក្នុងកលិយុគ ក្នុងចំណោមមនុស្សបញ្ញាតិច ការរឹតត្បិតដូច្នោះមិនប្រតិបត្តិជាក់ស្តែងទេ។
Verse 10
कलावेव समाख्यातो व्यवहारः प्रपा तदः । अल्पसत्त्वा यतो लोकास्तेन चैष विधिः स्मृतः
ដូច្នេះ ក្នុងកលិយុគ ជាពិសេស បានប្រកាសនូវប្រពៃណីនៃការប្រព្រឹត្តមួយ—ព្រោះមនុស្សមានកម្លាំងសត្វធម៌ថយចុះ; ហេតុនេះហើយ វិន័យនេះត្រូវបានចងចាំថាចាំបាច់។
Verse 11
अत्र यः संकरं कुर्याद्योनेस्तस्य फलं शृणु । ब्राह्मण्यां ब्राह्मणात्पुत्रो ब्रह्मघ्नः संप्रजायते
នៅទីនេះ អ្នកណាធ្វើសង្ករ (ការលាយពូជពង្សហាម) តាមរយៈគភ៌—ចូរស្តាប់ផលរបស់គេ។ ទោះកូនកើតពីស្ត្រីព្រាហ្មណី និងព្រាហ្មណ៍ ក៏ក្លាយជាអ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ (ព្រាហ្មហ្ក្ន)។
Verse 12
सर्वाधमानामधमो यो वारड इति स्मृतः
ក្នុងចំណោមអ្នកធ្លាក់ថោកទាំងអស់ អ្នកដែលថោកបំផុត តាមប្រពៃណី គេហៅថា «វារាឌ»។
Verse 13
क्षत्रियाच्च तथा सूतो वैश्यान्मागध एव च । शूद्रात्तथांत्यजः प्रोक्तस्तेनैते वर्जिताः सुताः
ពីក្សត្រីយៈ កើតមាន «សូត»; ពីវៃស្យៈ កើតមាន «មាគធ»; ហើយពីសូទ្រៈ ក៏ប្រកាសថា កើតមាន «អន្ត្យជ» ដូចគ្នា—ហេតុនេះ កូនប្រភេទទាំងនេះ ត្រូវចាត់ថា គួរជៀសវាង។
Verse 14
एतेषामपि निर्दिष्टाः सप्त राजन्सुपुत्रकाः । पंच वंशविनाशाय पूर्वेषां पातनाय च
សូម្បីក្នុងចំណោមពួកនេះផងដែរ ព្រះរាជា អ្នកប្រាជ្ញបានកំណត់ «កូនល្អ» ចំនួនប្រាំពីរប្រភេទ; តែមានប្រាំ (ប្រភេទផ្សេង) សម្រាប់បំផ្លាញវង្សត្រកូល និងសម្រាប់ធ្វើឲ្យបុព្វបុរសធ្លាក់ចុះ។
Verse 15
औरसः प्रतिपन्नश्च क्रीतः पालित एव च । शिष्यश्च दत्तजीवश्च तथाश्वत्थश्च सप्तमः
កូនដែលទទួលស្គាល់ថាល្អទាំងប្រាំពីរ គឺ៖ កូនកើតដោយខ្លួន (អោរស), កូនដែលទទួលស្គាល់ (ប្រតិបន្ន), កូនដែលទិញ (ក្រីត), កូនដែលចិញ្ចឹម (បាលិត), កូនសិស្ស (ឝិષ្យ), កូនដែលផ្តល់ឲ្យសម្រាប់ជីវភាព/ការគាំទ្រ (ទត្តជីវ), និង «អាស្វត្ថ» ជាប្រភេទទីប្រាំពីរ។
Verse 16
पुंनाम्नो नरकाद्घोराद्रक्षंति च सदा हि ते । पतन्तं पुरुषं तत्र तेन ते शोभनाः स्मृताः
ពួកគេតែងតែការពារបុព្វបុរសពីនរកដ៏គួរភ័យឈ្មោះ «ពុំនាម» ដោយសង្គ្រោះបុរសដែលកំពុងធ្លាក់ចុះនៅទីនោះ; ហេតុនេះ ពួកគេត្រូវបានចងចាំថា ជាកូនដ៏ថ្លៃថ្នូរ។
Verse 17
क्षेत्रजश्च सहोढश्च कानीनः कुण्डगोलकौ । पंचैते पातयंतिस्म पितॄन्स्वर्गगतानपि
ក្សេត្រជៈ សហោឍៈ កានីនៈ និងទាំងពីរ—កុណ្ឌៈ និងគោលកៈ—ទាំងប្រាំនេះ គេថា អាចបណ្តាលឲ្យសូម្បីបិត្រទេវតា ដែលបានទៅសួគ៌ ក៏ធ្លាក់ចុះ។
Verse 18
एतस्मात्कारणाच्छ्राद्धं जारजातस्य तद्वृथा
ដោយហេតុនេះហើយ ស្រាទ្ធ (śrāddha) ដែលធ្វើដោយអ្នកកើតពីការស្នេហាខុសច្បាប់ (ជារ-ជាត) គឺឥតផល ឥតសេចក្តីសម្រេច។
Verse 223
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धार्हानर्हब्राह्मणादिवर्णनंनाम त्रयोविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ក្នុង «ស្រី ស្កន្ទ មហាបុរាណ» ក្នុងសំហិតា ៨១,០០០ បទ—ក្នុងសៀវភៅទី៦ នាគរខណ្ឌ—ក្នុងតីរថមាហាត្ម្យ នៃដែនបរិសុទ្ធ ហាដកេឝ្វរ—ក្នុងផ្នែកច្បាប់ស្រាទ្ធ—ជំពូកទី២២៣ មានចំណងជើង «ពិពណ៌នាព្រះព្រាហ្មណ៍ និងអ្នកដទៃ ដែលសមឬមិនសមទទួលស្រាទ្ធ»។