Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 76

Devanagari script

भवेदवश्यं तद्भावि यथा पुंभिः पुरा कृतम् । विवेकवैराग्ययुतो भगवंस्त्वासमुपस्थितः

Transliteration

bhavedavaśyaṃ tadbhāvi yathā puṃbhiḥ purā kṛtam | vivekavairāgyayuto bhagavaṃstvāsamupasthitaḥ

Translation

អ្វីដែលជាវាសនានឹងកើតឡើងជាក់លាក់ ដូចផលនៃអំពើដែលមនុស្សបានធ្វើកាលពីបុរាណ។ ឱ ព្រះអភិពូជ្យ ដោយមានវិវេក និងវៃរាគ្យ ខ្ញុំបានមកជិតព្រះអង្គ។

Word by Word

• भवेत्: may it be/will be
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• अवश्यम्: certainly
• अवश्यम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अवश्यम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक (certainly/inevitably)

• तद्भावि: that which is destined to happen
• तद्भावि: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भाविन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तत् भावि = that which is to happen); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)

• पुंभिः: by men
• पुंभिः: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुम्स्/पुं (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (formerly)

• कृतम्: done
• कृतम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (context: predicate/impersonal)

• विवेकवैराग्ययुतः: endowed with discernment and dispassion
• विवेकवैराग्ययुतः: Karta (Subject qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विवेक (प्रातिपदिक) + वैराग्य (प्रातिपदिक) + युत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (विवेक-वैराग्याभ्यां युतः); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• भगवन्: O Blessed Lord
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• त्वा: you
• त्वा: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• समुपस्थितः: has approached/stands near
• समुपस्थितः: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + उप + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle, intransitive); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating within Māheśvara-khaṇḍa to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Contextual) audience/interlocutor

Visual Art Cues

Scene: A seeker addresses the sage as ‘Bhagavan’, praising his discernment and dispassion, while invoking the inevitability of destiny and karmic fruition.

Characters & Entities

• Gālava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Karma and destiny operate unfailingly; the right response is to seek guidance with discernment and dispassion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it presents a dharmic outlook on karma and the approach to a revered teacher.