
សូត្រាប្រាប់ដល់ព្រះឥសីទាំងឡាយអំពីអานุភាពអស្ចារ្យនៃចក្រាទីរថៈ ដែលជាទីរថៈបំផ្លាញបាប។ រឿងចាប់ផ្តើមពីវសុ វិធូម និងនាងអលម្បូសា អប្សរា ដែលត្រូវព្រះព្រហ្មដាក់សាបយ៉ាងធ្ងន់។ នៅសភាព្រះព្រហ្ម ខ្យល់លើកសម្លៀកបំពាក់នាងអលម្បូសា ធ្វើឲ្យព្រះព្រហ្មឃើញចិត្តប្រាថ្នារបស់វិធូម ហើយសាបឲ្យកើតជាមនុស្ស និងកំណត់ឲ្យអលម្បូសាជាប្រពន្ធអនាគត។ ព្រះព្រហ្មក៏កំណត់ថា បន្ទាប់ពីគ្រងរាជ្យ មានពូជស្នងរាជ្យ និងដាក់កូនឡើងសិរីរាជ្យហើយ ត្រូវងូតទឹកជាមួយប្រពន្ធនៅចក្រាទីរថៈជិតភុល្លក្រាម លើឆ្នេរសមុទ្រខាងត្បូង ទើបសាបរលាយ។ បន្ទាប់មក សាបនោះបន្តតាមប្រវត្តិសាស្ត្រតាមសោមវಂសៈ តាមរយៈព្រះបាទសតានីក និងព្រះនាងវិෂ្ណុមតី ដោយឥសីសាណ្ឌិល្យជួយឲ្យកើតសហស្រានីក (គឺវិធូម) និងអ្នកបម្រើរបស់គាត់ក៏កើតជាអ្នកជិតស្និទ្ធរាជវង្ស។ អលម្បូសាកើតជាម្រឹគាវតី កូនស្រីព្រះបាទក្រឹតវರ್ಮន។ មានវគ្គបែកគ្នា៖ ម្រឹគាវតីត្រូវបក្សីយកទៅ ហើយបានជ្រកនៅអាស្រាមជមដគ្និ កើតកូនឈ្មោះឧទយនៈ; ក្រោយមកមានការជួបជុំវិញតាមសញ្ញាសម្គាល់ និងការជួយរបស់ឥសី។ ពេលសហស្រានីកដាក់ឧទយនៈឡើងរាជ្យហើយ គាត់នាំម្រឹគាវតី និងពួកគេធ្វើធម្មយាត្រាទៅចក្រាទីរថៈ; ពេលងូតទឹក សភាពមនុស្សរលាយភ្លាមៗ ទម្រង់ទេវតាត្រឡប់វិញ ហើយឡើងសួគ៌។ ចុងក្រោយមានផលស្រដៀងថា ការអាន ឬស្តាប់ជំពូកនេះ នាំឲ្យបានផលបំណង និងបញ្ជាក់អំណាចពិធីការរបស់ទីរថៈ។
Verse 1
श्रीसूत उवाच । प्रस्तुत्य चक्रतीर्थं तु पुण्यं पापविनाशनम् । पुनरप्यद्भुतं किञ्चित्प्रब्रवीमि मुनीश्वराः
ព្រះសូត្រ បានមានពាក្យថា៖ «ក្រោយពីបាននិយាយអំពី ចក្រ-ទីរថៈដ៏បរិសុទ្ធ និងជាអ្នកបំផ្លាញបាបហើយ ឱ មុនីឥស្វរាទាំងឡាយ! ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់បន្ថែមទៀតអំពីអ្វីមួយដ៏អស្ចារ្យ»។
Verse 2
विधूमनामा हि वसुर्देवस्त्री चाप्यलंबुषा । ब्रह्मशापान्महाघोरात्पुरा प्राप्तौ मनुष्यताम्
ពិតប្រាកដណាស់ វសុមួយអង្គមាននាម វិធូម និងព្រះភរិយាទេវីរបស់ទ្រង់ អលម្បុសា កាលមុនដោយសារព្រះបណ្តាសាដ៏សាហាវរបស់ព្រះព្រហ្ម បានមកទទួលសភាពជាមនុស្ស។
Verse 3
चक्रतीर्थे महापुण्ये स्नात्वा शापाद्विमोचितौ । ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाप्राज्ञ पुराणार्थविशारद
ក្រោយពេលងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅចក្រ-ទីរថៈដ៏មានបុណ្យធំ ទាំងពីរបានរួចផុតពីព្រះបណ្តាសា។ ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ កូនប្រុសរបស់សូតៈ អ្នកប្រាជ្ញដ៏ធំ អ្នកជ្រាបន័យនៃបុរាណៈ—»
Verse 4
प्राज्ञत्वाद्व्यासशिष्य त्वादज्ञातं ते न किंचन । ब्रह्मा केनापराधेन सहालंबुसया वसुम्
ដោយសារអ្នកមានប្រាជ្ញា និងជាសិស្សរបស់ព្រះវ្យាសៈ គ្មានអ្វីមួយដែលអ្នកមិនដឹងឡើយ។ ដោយកំហុសអ្វី ព្រះព្រហ្មបានដាក់ព្រះបណ្តាសាលើវសុនោះ ព្រមទាំងអលម្បុសា?
Verse 5
पुरा विधूमनामानं शप्तवांश्चतुराननः । ब्रह्मशापेन घोरेण कयोस्तौ पुत्रतां गतौ
កាលពីមុន ព្រះអម្ចាស់មានបួនព្រះមុខ (ព្រះព្រហ្ម) បានដាក់ព្រះបណ្តាសាលើអ្នកមាននាម វិធូម។ ដោយព្រះបណ្តាសាដ៏សាហាវនោះ ទាំងពីរបានទៅដល់សភាពជាបុត្រ គឺកើតជាកូនរបស់អ្នកណាម្នាក់។
Verse 6
शापस्यान्तः कथमभूद्ब्रह्मणा शप्तयोस्तयोः । एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि
ព្រះបណ្តាសារបស់ទាំងពីរដែលត្រូវព្រះព្រហ្មដាក់បណ្តាសា បានបញ្ចប់ដោយរបៀបណា? ពួកយើងស្តាប់ដោយសទ្ធា សូមលោកមានមេត្តាប្រាប់យើងដោយលម្អិត។
Verse 7
श्रीसूत उवाच । पुरा हि भगवान्ब्रह्मा स्वयम्भूश्चतुराननः । सावित्र्या च सरस्वत्या पार्श्वयोः प्रविराजितः
ព្រះសូត្រ បានមានព្រះវាចា៖ កាលបុរាណ ព្រះភគវាន ព្រហ្មា អ្នកកើតដោយខ្លួនឯង មានមុខបួន រុងរឿងដោយតេជៈ; នៅសងខាងមានព្រះនាង សាវិត្រី និងព្រះនាង សរស្វតី ភ្លឺចែងចាំង។
Verse 8
सनातनेन मुनिना सनकेन च धीमता । सनत्कुमारनाम्ना च नारदेन महात्मना
ព្រះអង្គត្រូវបានបម្រើដោយមុនី សនាតនៈ ដោយសនកៈ អ្នកមានប្រាជ្ញា ដោយអ្នកល្បីនាមថា សនត្កុមារៈ និងដោយមហាត្មា នារទៈ។
Verse 9
सनन्दनादिभिश्चान्यैः सेव्यमानो मुनीश्वरैः । सुपर्ववृन्दजुष्टेन स्तूयमानो बिडौजसा
ព្រះអង្គត្រូវបានបម្រើដោយ សនន្ទនៈ និងមុនីឥស្វរាផ្សេងៗទៀត; ហើយមានក្រុមទេវតាឧត្តមជាច្រើនជាមួយគ្នា ដោយទេវៈមានអานุភាព សរសើរព្រះអង្គជានិច្ច។
Verse 10
आदित्यादि ग्रहैश्चैव स्तूयमानपदांबुजः । सिद्धैः साध्यैर्मरुद्भिश्च किंनरैश्च समावृतः
សូម្បីតែ អាទិត្យៈ និងទេវតាអធិបតីនៃគ្រោះទាំងឡាយ ក៏សរសើរព្រះបាទកមលរបស់ព្រះអង្គ; ហើយព្រះអង្គត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយ សិទ្ធៈ សាធ្យៈ មរុត និងកិំន្នរៈ។
Verse 11
गणैः किंपुरुषाणां च वसुभिश्चाष्टभिर्वृतः । उर्वशीप्रमुखानां च स्वर्वेश्यानां मनोरमम्
ព្រះអង្គត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយក្រុមកិំពុរុષៈ និងដោយវសុទាំងប្រាំបី; ហើយវត្តមានដ៏គួរឱ្យរីករាយនៃអប្សរាសួគ៌—មានឧរវសីជាមេ—ក៏បានបន្ថែមសោភ័ណភាពដល់សភានោះ។
Verse 12
नृत्यं वादित्रसहितं वीक्ष्यमाणो मुहुर्मुहुः । गोष्ठीं चक्रे सभामध्ये सत्यलोके कदाचन
ដោយទស្សនារបាំដែលមានតន្ត្រីប伴奏ម្តងហើយម្តងទៀត គាត់បានរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាធម្មៈមួយ នៅកណ្ដាលសភានៅសត្យលោក ម្តងមួយ។
Verse 13
मेघगर्जितगम्भीरो जनानां नंदयन्मुहुः । वीणावेणुमृदंगानां ध्वनिस्तत्र व्यसर्पत
សំឡេងនោះជ្រាលជ្រៅដូចសូរស័ព្ទគ្រាប់មេឃ ហើយធ្វើឲ្យសត្វលោករីករាយម្តងហើយម្តងទៀត; សូរវីណា ខ្លុយ និងម្រឹទង្គ បានរាលដាលពេញទីនោះ។
Verse 14
गंगातरंगमालानां शीकरस्पर्शशीतलः । पवमानः सुखस्पर्शो मन्दं मन्दं ववौ तदा
បន្ទាប់មក ខ្យល់ស្រាលៗបានផ្លុំយឺតៗ—ត្រជាក់ដោយការប៉ះពាល់នៃអ័ព្ទទឹកពីខ្សែរលកនៃគង្គា ហើយប៉ះស្បែកឲ្យសុខស្រួល។
Verse 15
पर्यायेण तदा सर्वा ननृतुर्देवयोषितः । नृत्यश्रमेण खिन्नासु वेश्यास्वन्यासु सादरम्
បន្ទាប់មក នារីទេវតាទាំងអស់បានរាំជាបន្តបន្ទាប់តាមវេន; ពេលខ្លះនារីខ្លះនឿយហត់ដោយការខិតខំក្នុងរបាំ នារីផ្សេងទៀត—ដូចអ្នករាំជំនាញ—បានឈានមុខមកដោយក្តីគោរព និងសោភា។
Verse 16
अलंबुसा देवनारी रूपयौ वनशालिनी । मदयन्ती जनान्सर्वान्सभामध्ये ननर्त वै
បន្ទាប់មក នារីទេវតា អលម្បុសា—ក្មេងស្រស់ស្អាត និងភ្លឺរលោងដោយសោភ័ណភាពអមដោយកាយវិការល្អ—បានរាំពិតប្រាកដនៅកណ្ដាលសភា ធ្វើឲ្យអ្នកមានវត្តមានទាំងអស់ត្រូវមន្តស្នេហ៍។
Verse 17
तस्मिन्नवसरे तस्या नृत्यंत्याः संसदि द्विजाः । वस्त्रमाभ्यंतरं वायुर्लीलया समुदक्षिपत्
នៅគ្រានោះឯង ឱទ្វិជទាំងឡាយ ខណៈនាងកំពុងរាំនៅក្នុងសភា ខ្យល់បានលើកសម្លៀកបំពាក់ខាងក្នុងរបស់នាងឡើងដោយលីឡា (លេងៗ)។
Verse 19
तत्क्षिप्ते वसने स्पष्टमूरुमूलमदृश्यत । तथाभूतां तु तां दृष्ट्वा सर्वे ब्रह्मादयो ह्रिया
ពេលសម្លៀកបំពាក់នោះត្រូវបានបក់ចោលដូច្នេះ មូលភ្លៅរបស់នាងបានបង្ហាញច្បាស់; ឃើញនាងក្នុងសភាពនោះ សព្វគ្នា—ចាប់ពីព្រះព្រហ្ម—ពោរពេញដោយអៀនខ្មាស។
Verse 20
तामेव ब्रह्मभवने दृष्ट्वानिलहृतांशुकाम् । हर्षसंफुल्लनयनो हृष्टरोमा ततोऽभवत्
ពេលឃើញនាងនៅក្នុងព្រះវិមានរបស់ព្រះព្រហ្ម ដោយសម្លៀកបំពាក់ត្រូវខ្យល់យកទៅ គាត់ក៏រីករាយ—ភ្នែករីកផ្កាដោយអារម្មណ៍រំភើប ហើយរោមក៏ឈរឡើង។
Verse 21
अलंबुसायां तस्यां तु जातकामं विलोक्य तम् । वसुं विधूमनामानं शशाप चतुराननः
ប៉ុន្តែពេលព្រះចតុរាននៈឃើញថា កាមតណ្ហាបានកើតឡើងក្នុងគាត់ចំពោះនាងអលម្បុសា ព្រះអង្គបានដាក់បណ្ដាសាទៅលើវសុឈ្មោះ វិធូម។
Verse 22
यस्मात्त्वमीदृशं कार्यं विधूम कृतवानसि । तस्माद्धि मर्त्यलोके त्वं मानुषत्वमवाप्स्यसि
“ព្រោះអ្នក ឱវិធូម បានប្រព្រឹត្តអំពើបែបនេះ ដូច្នេះនៅក្នុងលោកមរត្យ អ្នកនឹងទទួលបានកំណើតជាមនុស្សជាក់ជាមិនខាន।”
Verse 23
इयं च देवयोषित्ते तत्र भार्या भविष्यति । एवं स ब्रह्मणा शप्तो विधूमः खिन्नमानसः
«ហើយនារីទេវីនេះ នៅទីនោះនឹងក្លាយជាភរិយារបស់អ្នក» ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មបានដាក់បណ្តាសា ឲ្យវិធូមៈមានចិត្តសោកសៅ។
Verse 24
प्रसादयामास वसुर्ब्रह्माणं प्रणिपत्य तु । विधूम उवाच । अस्य शापस्य घोरस्य भगवन्भक्तवत्सल
វសុបានក្រាបបង្គំ ដើម្បីសូមឲ្យព្រះព្រហ្មព្រះហឫទ័យទន់។ វិធូមៈបាននិយាយថា «ឱ ព្រះភគវន្ត អ្នកស្រឡាញ់អ្នកភក្តិ—អំពីបណ្តាសាដ៏គួរភ័យនេះ…»
Verse 25
नाहमर्होऽस्मि देवेश रक्ष मां करुणानिधे । एवं प्रसादितस्तेन भारतीपतिरव्ययः
«ខ្ញុំមិនសមគួរទេ ឱ ព្រះអធិទេវ! សូមការពារខ្ញុំ ឱ គន្ធាគារនៃមេត្តាករុណា!» ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្ម អម្ចាស់នៃភារតី ដ៏មិនរលាយ បានព្រះហឫទ័យពេញចិត្ត។
Verse 26
कृपया परया युक्तो विधूमं प्राह सांत्वयन् । ब्रह्मोवाच । त्वयि शापोऽप्ययं दत्तो न चासत्यं ब्रवीम्यहम्
ដោយព្រះមេត្តាករុណាដ៏លើសលប់ ព្រះព្រហ្មបានលួងលោមវិធូមៈ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា «បណ្តាសានេះបានដាក់លើអ្នកហើយ ហើយយើងមិននិយាយមិនពិតទេ»។
Verse 27
ततोऽवधिं कल्पयामि शापस्यास्य तवाधुना । मर्त्यभावं समापन्नः सहालंबुसयाऽनया
«ដូច្នេះ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំកំណត់ព្រំដែនឲ្យបណ្តាសារបស់អ្នក: ដោយចូលទៅក្នុងសភាពមនុស្ស ជាមួយនាងអលម្បុសានេះ…»
Verse 28
तत्र भूत्वा महाराजः शासयित्वा चिरं महीम् । पुत्रमप्रतिमं त्वस्यां जनयित्वा महीपतिम्
នៅទីនោះ គាត់នឹងក្លាយជាមហារាជ; ហើយបន្ទាប់ពីគ្រប់គ្រងផែនដីយូរអង្វែង គាត់នឹងបង្កើតកូនប្រុសមួយអស្ចារ្យឥតប្រៀបពីនាង—សមស្របជាម្ចាស់ដែនដី។
Verse 29
अभिषिच्य च राज्ये तं राज्यरक्षाविचक्षणम् । एतच्छापस्य शांत्यर्थं दक्षिणस्योदधेस्तटे । फुल्लग्रामसमीपस्थे चक्रतीर्थे महत्तरे
ក្រោយពេលអភិសេកបុត្រនោះ—អ្នកឈ្លាសវៃក្នុងការពាររាជ្យ—ឡើងលើសិរីរាជសింహាសន៍ ដើម្បីបញ្ចប់ឲ្យស្ងប់ស្ងាត់នូវបណ្តាសានេះ គួរទៅកាន់ឆ្នេរសមុទ្រខាងត្បូង ទៅកាន់ចក្រតីរថៈដ៏មហិមា ដែលស្ថិតជិតភុល្លក្រាម។
Verse 30
अनया भार्यया सार्द्धं यदा स्नानं करिष्यसि । तदा त्वं मानुषं भावं जीर्णत्वचमिवोरगः
នៅពេលអ្នកធ្វើពិធីស្នានបរិសុទ្ធជាមួយភរិយានេះ នោះអ្នកនឹងទទួលសភាពជាមនុស្សវិញ—ដូចពស់បោះស្បែកចាស់ដែលជ្រុះជ្រាយ។
Verse 31
विसृज्य भार्यया सार्द्धं स्वं लोकं प्रतिपत्स्यसे । चक्रतीर्थे विना स्नानं न नश्येच्छाप ईदृशः
ក្រោយពេល (បំពេញវិធីនេះ) ជាមួយភរិយា អ្នកនឹងបានត្រឡប់ទៅកាន់លោករបស់ខ្លួនវិញ។ បើមិនបានស្នាននៅចក្រតីរថៈទេ បណ្តាសាបែបនេះមិនអាចរលាយបាត់ឡើយ។
Verse 32
इति ब्रह्मवचः श्रुत्वा विधूमो नातिहृष्टवान् । स्ववेश्म प्राविशत्तूर्णमामंत्र्य चतुराननम्
ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចនៈរបស់ព្រះព្រហ្ម វិធូមមិនសូវរីករាយទេ។ ក្រោយពេលលាព្រះអម្ចាស់ចតុរាននៈហើយ គាត់បានចូលទៅកាន់លំនៅរបស់ខ្លួនដោយរហ័ស។
Verse 33
चिंतयामास तत्रासौ मर्त्यतां यास्यतो मम । को वा पिता भवेद्भूमौ का वा माता भविष्यति
បន្ទាប់មក គាត់បានគិតពិចារណានៅទីនោះថា៖ «ពេលខ្ញុំនឹងចូលទៅកាន់ភាពជាមនុស្សក្នុងមរត្យលោក លើផែនដីនេះ នរណានឹងជាព្រះបិតារបស់ខ្ញុំ ហើយនរណានឹងក្លាយជាព្រះមាតារបស់ខ្ញុំ?»
Verse 34
बहुधेत्थं समालोच्य विधूमो निश्चिकाय सः । कौशांबीनगरे राजा शतानीक इति श्रुतः
ក្រោយពេលពិចារណាជាច្រើនវិធី វិធូមៈបានសម្រេចចិត្តថា៖ នៅក្នុងក្រុងកៅសាំបី មានព្រះរាជាដ៏ល្បីឈ្មោះមួយ អង្គនាមថា សតានីកៈ។
Verse 35
अस्ति वीरो महाभागो भार्या चापि पतिव्रता । तस्य विष्णुमतीनाम विष्णोः श्रीरिव वल्लभा
ព្រះអង្គជាវីរបុរសដ៏មានសំណាងធំ ហើយព្រះមហេសីក៏ជាស្ត្រីបតិវ្រតា។ ព្រះនាងមាននាមថា វិស្ណុមតី—ជាទីស្រឡាញ់ដល់ព្រះអង្គ ដូចព្រះស្រី (លក្ខ្មី) ចំពោះព្រះវិស្ណុ។
Verse 36
तमेव पितरं कृत्वा मातरं च विधाय ताम् । संभविष्यामि भूलोके स्वकर्मपरिपाकतः
ដោយយកព្រះអង្គនោះជាព្រះបិតា និងកំណត់ព្រះនាងនោះជាព្រះមាតា ខ្ញុំនឹងកើតក្នុងភូលោក ដោយការសุกងំរបស់កម្មផ្ទាល់ខ្លួន។
Verse 37
ततः स माल्यवन्तं च पुष्पदंतं बलोत्कटम् । त्रीनाहूयात्मनो भृत्यान्वृत्तमेतन्न्यवे दयत्
បន្ទាប់មក គាត់បានហៅអ្នកបម្រើរបស់ខ្លួនបីនាក់មក—មាន ម៉ាល្យវន្ត និង បុស្បទន្ត ដែលខ្លាំងក្លាដោយកម្លាំង—ហើយបានប្រាប់ពួកគេអំពីហេតុការណ៍ទាំងអស់ដែលបានកើតឡើង។
Verse 38
भृत्याः शृणुत भद्रं वो ब्रह्मशापान्महाभयात् । जनिष्यामि शतानीकाद्विष्णुमत्यामहं सुतः
ឱពួកអ្នកបម្រើ សូមស្តាប់—សូមសេចក្តីមង្គលកើតមានដល់អ្នកទាំងអស់។ ដោយភ័យដ៏មហិមាចំពោះបណ្តាសារបស់ព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំនឹងកើតជាបុត្ររបស់ព្រះរាជា សតានីក ពីនាង វិષ્ણុមតី។
Verse 39
इति श्रुत्वा वचो भृत्यास्तस्या प्राणा बहिश्चराः । वाष्पपूर्णमुखाः सर्वे विधूमं वाक्यमब्रुवन्
ពេលបានឮពាក្យនោះ អ្នកបម្រើទាំងឡាយ—ដូចជាដង្ហើមជីវិតរបស់គាត់ចេញទៅដើរខាងក្រៅ—ឈរដោយមុខពេញទឹកភ្នែក ហើយគ្រប់គ្នាបាននិយាយពាក្យបរិសុទ្ធទៅកាន់ វិធូម។
Verse 40
भृत्या ऊचुः । त्वद्वियोगं वयं सर्वे त्रयोऽपि न सहामहे । तस्मान्मानुष भावत्वमस्माभिः सह यास्यसि
អ្នកបម្រើបាននិយាយថា៖ «យើងទាំងបីមិនអាចទ្រាំការបែកពីអ្នកបានទេ។ ដូច្នេះ អ្នកនឹងចូលទៅក្នុងសភាពជាមនុស្សជាមួយយើង»។
Verse 41
शतानीकस्य राजर्षेर्मंत्री योऽयं युगन्धरः । सेनानीर्विप्रतीकश्च योऽयं प्राग्रसरो रणे
«នេះគឺ យុគន្ធរៈ ដែលជាមន្ត្រីរបស់ព្រះរាជឥសី សតានីក ហើយនេះគឺ វិប្រតីកៈ មេបញ្ជាការកងទ័ព ដែលរុកទៅមុខជាមុនគេក្នុងសមរភូមិ—»
Verse 42
नर्मकर्मसु हृद्विप्रो वल्लभाख्यो महांश्च यः । तेषां पुत्रास्त्रयोऽप्येते भविष्यामो न संशयः
«ហើយ វល្លភៈ អ្នកដ៏មហិមា ជាព្រាហ្មណ៍មានចិត្តទូលាយ ជំនាញក្នុងសិល្បៈនៃការកម្សាន្ត និងមិត្តភាព។ យើងទាំងបីនឹងក្លាយជាបុត្ររបស់បុរសទាំងនោះពិតប្រាកដ—គ្មានសង្ស័យឡើយ»។
Verse 43
शतानीकस्य राजर्षेः पुत्रभावं गतस्य ते । शुश्रूषां संविधास्यामस्तेषु तेषु च कर्मसु । तानेवंवादिनः सोऽयं विधूमो वाक्यमब्रवीत्
«ពេលដែលអ្នកបានចូលទៅក្នុងសភាពជាបុត្ររបស់រាជឥសី សតានីកៈ ហើយ យើងនឹងបម្រើអ្នកក្នុងកិច្ចការទាំងឡាយគ្រប់ប្រការ»។ ពេលពួកគេនិយាយដូច្នេះ វិធូមៈបានឆ្លើយតបដោយពាក្យនេះ។
Verse 44
विधूम उवाच । जानेऽहं भवतां स्नेहं तादृशं मय्य नुत्तमम्
វិធូមៈបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំដឹងពីសេចក្តីស្នេហារបស់អ្នកទាំងឡាយ—សេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏លើសលប់ ដែលអ្នកមានចំពោះខ្ញុំ»។
Verse 45
तथापि कथयाम्यद्य तच्छृणुध्वं हितं वचः । ब्रह्मशापेन घोरेण स्वेन दुष्कर्मणा कृतम्
ទោះជាយ៉ាងណា ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងនិយាយ—សូមស្តាប់ពាក្យដែលជាប្រយោជន៍។ បណ្តាសាដ៏សាហាវរបស់ព្រាហ្មណ៍នេះ កើតឡើងដោយអំពើអាក្រក់របស់ខ្ញុំឯង។
Verse 46
कुत्सितं मानुषं भावमहमेकोऽनुवर्तये । विहितं न हि युष्माकमेतच्छापानुवर्तनम्
សភាពជាមនុស្សដ៏គួរឲ្យខ្ពើមនេះ ខ្ញុំនឹងទទួលរងតែម្នាក់ឯង។ សម្រាប់អ្នកទាំងឡាយ មិនមានវិន័យឲ្យតាមបណ្តាសានេះទេ។
Verse 47
जुगुप्सितेऽतो मानुष्ये मा कुरुध्वं मनोऽधुना । अतः शापावधिर्यावन्मद्वियोगो विषह्यताम्
ដូច្នេះ កុំឲ្យចិត្តអ្នកទាំងឡាយឥឡូវនេះទៅជាប់នឹងសភាពជាមនុស្សដ៏គួរឲ្យខ្ពើមនោះឡើយ។ រហូតដល់កំណត់បណ្តាសាសម្រេច សូមអត់ធ្មត់ការបែកចេញពីខ្ញុំ។
Verse 48
इत्युक्तवन्तं ते सर्वे माल्यवत्प्रमुखास्तदा । ऊचुः प्रणम्य शिरसा प्रार्थयंतः पुनःपुनः
ពេលគាត់បាននិយាយដូច្នោះហើយ ពួកគេទាំងអស់ ដោយមានម៉ាល្យវតជាមុខ បានកោតគោរពក្បាលចុះថ្វាយបង្គំ ហើយអង្វរឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត ទូលទៅកាន់ព្រះអង្គ។
Verse 49
रक्षित्वा कृपया ह्यस्मान्मा कुरुष्व च साहसम् । परित्यजसि नः सर्वान्भक्तानद्य निरागसः
ព្រះអង្គបានការពារយើងដោយព្រះមហាករុណា សូមកុំធ្វើអំពើប្រញាប់ប្រញាល់ឡើយ។ សូមកុំបោះបង់យើងទាំងអស់—ជាភក្តិជនដែលគ្មានកំហុស—នៅថ្ងៃនេះ។
Verse 50
त्वद्वियोगान्महाघोरान्मानुष्यमपि कुत्सितम् । बहु मन्यामहे देव तस्मान्नस्त्राहि सांप्रतम्
ដោយសារការបែកឆ្ងាយពីព្រះអង្គ សូម្បីជីវិតមនុស្សក៏ហាក់ដូចជាភ័យរន្ធត់ និងគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើមចំពោះយើង។ ដូច្នេះ សូមព្រះអង្គ—ឱ ព្រះដេវ—ការពារយើងឥឡូវនេះ។
Verse 51
एवं स याचमानांस्त्रीनन्वमन्यत भृत्यकान् । तैस्त्रिभिः सहितः सोऽयं कौशांबीं गन्तुमैच्छत
ដូច្នេះ គាត់បានយល់ព្រមចំពោះអ្នកបម្រើទាំងបីដែលកំពុងអង្វរ។ ហើយដោយមានទាំងបីនោះទៅជាមួយ គាត់ក៏ប្រាថ្នាចង់ទៅកាន់កៅសាំបី។
Verse 52
एतस्मिन्नेव काले तु सोमवंशविवर्द्धनः । अर्जुनाभिजने जातो जनमेजयसंभवः
នៅពេលនោះឯង មានមនុស្សម្នាក់បានកើតមក ដែលនឹងបង្កើនសោមវង្ស (វង្សចន្ទ្រា) — ស្ថិតក្នុងវង្សត្រកូលរបស់អរជុន — ជាពូជពង្សរបស់ជនមេជយ។
Verse 53
शतानीको महीपालः पृथिवीमन्वपालयत् । बुद्धिमान्नीतिमान्वाग्मी प्रजापालनतत्परः
ព្រះមហាក្សត្រ សតានីកៈ បានគ្រប់គ្រងផែនដី។ ព្រះអង្គមានប្រាជ្ញា ជ្រាបច្បាប់នយោបាយ វាចាអធិប្បាយល្អ និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមការពារប្រជារាស្ត្រ។
Verse 54
चतुरंगबलोपेतो विक्रमैकधनो युवा । स कौशांबीं महाराजो नगरीमध्युवास वै
ព្រះអង្គមានកងទ័ពចតុរង្គពេញលេញ ជាវ័យក្មេង ហើយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គមានតែវីរភាព។ ព្រះមហាក្សត្រនោះបានស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុង កៅសាំបី ពិតប្រាកដ។
Verse 55
तस्य मन्त्ररहस्यज्ञो मन्त्री जातो युगंधरः । सेनानीर्विप्रतीकश्च तस्य प्राग्रसरो रणे
មន្ត្រីរបស់ព្រះអង្គគឺ យុគន្ធរៈ អ្នកដឹងអាថ៌កំបាំងនៃការពិគ្រោះយោបល់; ហើយសេនាបតីគឺ វិប្រតីកៈ ដែលឈរនាំមុខសម្រាប់ព្រះអង្គក្នុងសមរភូមិ។
Verse 56
नर्मकर्मसु तस्यासीद्वल्लभाख्यः सखा द्विजः । तस्य विष्णुमती नाम विष्णोः श्रीरिव वल्लभा
ក្នុងការលេងសើច និងកិច្ចការជិតស្និទ្ធ ព្រះអង្គមានមិត្តព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ វល្លភៈ។ ស្រីជាទីស្រឡាញ់របស់វល្លភៈមាននាម វិષ્ણុមតី—ជាទីពេញចិត្តដូចព្រះស្រីចំពោះព្រះវិષ્ણុ។
Verse 57
स सर्वगुणसंपन्नः शतानीको महामतिः । पुत्रमात्मसमं तस्यां भार्यायां नान्वविंदत
ព្រះសតានីកៈ អ្នកមានមហាប្រាជ្ញា និងពេញដោយគុណធម៌ទាំងអស់ មិនបានទទួលព្រះរាជបុត្រពីព្រះមហេសីនោះ ដែលស្មើនឹងព្រះអង្គឡើយ។
Verse 58
आत्मानमसुतं ज्ञात्वा स भृशं पर्यतप्यत । स युगंधरमाहूय मंत्रिणं मन्त्रवित्तमम्
ព្រះរាជាទ្រង់ដឹងថាព្រះអង្គគ្មានព្រះរាជបុត្រា ក៏ទ្រង់សោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មកទ្រង់បានហៅយុគន្ធរា មន្ត្រីរបស់ទ្រង់ អ្នកឈ្លាសវៃខាងយោបល់ និងការពិគ្រោះ។
Verse 59
पुत्रलाभः कथं मे स्यादिति कार्यममन्त्रयत् । युगन्धरो मही पालं पुत्रालाभेन पीडितम् । हर्षयन्वचसा स्वेन वाक्यमेतदभाषत
ព្រះអង្គបានពិចារណាថា «តើខ្ញុំនឹងបានព្រះរាជបុត្រយ៉ាងដូចម្តេច?» បន្ទាប់មក យុគន្ធរា ឃើញព្រះមហាក្សត្រអ្នកគ្រប់គ្រងផែនដីរងទុក្ខដោយខ្វះកូនចៅ ក៏និយាយពាក្យទាំងនេះ ដើម្បីលួងលោមឲ្យទ្រង់រីករាយ។
Verse 60
युगन्धर उवाच । अस्ति शांडिल्यनामा तु महर्षिः सत्यवाक्छुचिः
យុគន្ធរា បាននិយាយថា «មានមហាឥសីមួយអង្គឈ្មោះ សណ្ឌិល្យៈ ដែលនិយាយតែសេចក្តីពិត និងបរិសុទ្ធ»។
Verse 61
शत्रुमित्रसमो दांतस्तपःस्वाध्यायतत्परः । तमेव मुनिमासाद्य ज्वलंतमिव पावकम्
ព្រះអង្គមានចិត្តស្មើចំពោះសត្រូវ និងមិត្ត គ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបាន ហើយឧស្សាហ៍ក្នុងតបៈ និងការសិក្សាព្រះវេទ។ ចូរចូលទៅជួបមុនីនោះ—ដែលភ្លឺរលោងដូចភ្លើងកំពុងឆេះ—
Verse 62
पुत्रमात्मसमं राजन्प्रार्थयेथा विनीतवत् । कृपावान्स महर्षिस्तु पुत्रं ते दास्यति ध्रुवम्
«ឱ ព្រះរាជា សូមទ្រង់អង្វរដោយភាពទន់ភ្លន់ ព្រះរាជបុត្រដែលស្មើនឹងទ្រង់ពីព្រះអង្គនោះ។ មហាឥសីដ៏មានមេត្តានោះ នឹងប្រទានព្រះរាជបុត្រដល់ទ្រង់ដោយប្រាកដ»។
Verse 63
इति तद्वचनं श्रुत्वा हर्षसंफुल्ललोचनः । मंत्रिणा तेन संयुक्तस्तस्यागादाश्रमं मुनेः
លុះស្តាប់ពាក្យនោះ ព្រះរាជាមានភ្នែករីកផ្កាដោយអំណរ ហើយជាមួយមន្ត្រីនោះ បានយាងទៅកាន់អាស្រមរបស់មុនី។
Verse 64
तमाश्रमे समासीनं प्रणनाम महीपतिः । शांडिल्यस्तु महातेजा राजानं प्राप्तमाश्रमम्
នៅក្នុងអាស្រម ព្រះមហាក្សត្របានក្រាបបង្គំចំពោះមុនីដែលអង្គុយនៅទីនោះ។ ហើយព្រះឥសីសណ្ឌិល្យៈ អ្នកភ្លឺរលោងដោយតេជៈធម៌ដ៏មហិមា ក៏បានឃើញព្រះរាជាមកដល់អាស្រម។
Verse 65
दृष्ट्वा पाद्यादिभिः पूज्य स्वागतं व्याजहार सः । शांडिल्य उवाच । शतानीक किमर्थं त्वमाश्रमं प्राप्तवान्मम
ពេលឃើញព្រះរាជាមក មុនីបានគោរពបូជាទទួលស្វាគមន៍ដោយពិធីបាទ្យៈជាដើម ដូចជាទឹកលាងជើង និងអ្វីៗផ្សេងទៀត ហើយបានពោលពាក្យស្វាគមន៍។ សណ្ឌិល្យៈបានមានវាចា៖ «ឱ សតានីកៈ អ្នកមកដល់អាស្រមរបស់ខ្ញុំ ដោយហេតុអ្វី?»
Verse 66
यत्कर्तव्यमिदानीं ते तद्वदस्व करोम्यहम् । मुनिमेवं वदंतं तं प्रत्यवादीद्युगंधरः
«ឥឡូវនេះ អ្វីដែលគួរធ្វើសម្រាប់អ្នក សូមប្រាប់មក ខ្ញុំនឹងធ្វើ»។ ពេលមុនីពោលដូច្នេះ យុគន្ធរៈក៏បានឆ្លើយតប។
Verse 67
भगवन्नेष वै राजा पुत्रालाभेन कर्षितः । भवंतं शरणं प्राप्तः सांप्रतं पुत्रकारणात्
«បពិត្រព្រះភគវន្ត ព្រះរាជានេះត្រូវទុក្ខកង្វល់ដោយមិនបានព្រះរាជបុត្រ។ ឥឡូវនេះ ព្រះអង្គបានមកសុំជ្រកកោនចំពោះព្រះអង្គ ដើម្បីស្វែងរកហេតុនៃការទទួលបានព្រះរាជបុត្រ»។
Verse 68
अस्यापुत्रत्वजं दुःखं त्वमपाकर्तुमर्हसि । इति तस्य वचः श्रुत्वा शांडिल्यो मुनिसत्तमः
“សូមលោកគួរបំបាត់ទុក្ខដែលកើតពីការខ្វះបុត្រនេះចេញទៅ” ពេលបានឮពាក្យនោះ សាណ្ឌិល្យ មុនីដ៏ប្រសើរបំផុត (បានឆ្លើយ)។
Verse 69
पुत्रलाभवरं तस्मै प्रतिजज्ञे नृपाय वै । स राज्ञो वरदः श्रीमान्कौशांबीमेत्य सादरम्
ចំពោះព្រះរាជានោះ គាត់បានសន្យាដោយពិតថា នឹងប្រទានពរឲ្យបានបុត្រ។ បន្ទាប់មក ព្រះមហាបុរសអ្នកប្រទានពរដ៏រុងរឿងនោះ បានទៅកាន់កៅសាំបីដោយក្តីគោរព ដើម្បីព្រះរាជា។
Verse 70
पुत्रेष्ट्या पुत्रकामस्य याजकोऽभून्महामुनिः । ततो मुनिप्रसादेन राजा दशरथोपमः
សម្រាប់ព្រះរាជាដែលប្រាថ្នាបុត្រ មហាមុនីបានក្លាយជាព្រះបូជាចារ្យប្រតិបត្តិពិធីយជ្ញ «ពុត្រេស្ឋី»។ បន្ទាប់មក ដោយព្រះគុណមុនី ព្រះរាជានោះបានក្លាយដូចទសរថៈ គឺបានពរជ័យនៃកូនចៅ។
Verse 71
यज्वा राममिव प्राप सहस्रानीकमात्मजम् । एवं विधूमः संजज्ञे शतानीकान्नृपोत्तमात्
ក្រោយពេលប្រតិបត្តិយជ្ញរួច គាត់បានទទួលបុត្រឈ្មោះ សហស្រានីក ដូច (ទសរថៈបាន) ព្រះរាម។ ដូច្នេះ វិធូមៈបានកើតពីព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ សតានីក។
Verse 72
अत्रांतरे मंत्रिवरस्सेनानीस्तु महीपतेः । द्विजो नर्मवयस्यश्च पुत्रान्प्रापुः कुलोचितान्
ក្នុងពេលនោះដែរ មន្ត្រីដ៏ប្រសើររបស់ព្រះរាជា និងមេបញ្ជាការកងទ័ព រួមទាំងទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណ៍) និងមិត្តស្និទ្ធដែលមានពាក្យកំប្លែង ក៏បានទទួលបុត្រដែលសមស្របនឹងកិត្តិយសត្រកូលរបស់ខ្លួន។
Verse 73
पुत्रो युगंधरस्यासीन्माल्यवान्नाम भृत्यकः । यौगंधरायणो नाम्ना मन्त्रशास्त्रेषु कोविदः
កូនប្រុសរបស់ យុគន្ធរ មានអ្នកបម្រើឈ្មោះ ម៉ាល្យវាន ដែលគេស្គាល់ថា យៅគន្ធរាយណៈ ជាអ្នកជំនាញក្នុងសាស្ត្រនៃមន្ត្រ នីតិ និងរដ្ឋកិច្ច។
Verse 74
विप्रतीकस्य तनयः पुष्पदन्तो बभूव ह । रुमण्वानिति विख्यातः परसैन्यविमर्दनः
កូនប្រុសរបស់ វិប្រតីក គឺ ពុស្បទន្ត; គាត់ល្បីឈ្មោះថា រុមណ្វាន ជាអ្នកបំផ្លាញកងទ័ពសត្រូវ។
Verse 75
वल्लभस्य तदा जज्ञे तनयो वै बलोत्कटः । वसंतक इति ख्यातो नर्मकर्मसु कोविदः
បន្ទាប់មក វល្លភ មានកូនប្រុសមួយរូប កម្លាំងខ្លាំងក្លាខ្លាំងណាស់; គាត់ល្បីថា វសន្តក ជំនាញក្នុងសិល្បៈនៃកំប្លែង និងការកម្សាន្តដ៏រីករាយ។
Verse 76
अथ ते ववृधुः सर्वे राजपुत्रपुरोगमाः । पञ्चहायनतां तेषु यातेषु तदनंतरम्
បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់បានលូតលាស់ឡើង ដោយមានព្រះរាជកុមារជាមុខ; ហើយពេលពួកគេឈានដល់អាយុប្រាំឆ្នាំហើយ នោះហេតុការណ៍បន្ទាប់ក៏កើតមាន។
Verse 77
अलंबुसापि स्वर्वेश्या भूपतेः कृतवर्मणः । अयोध्यायां महापुर्यां कन्या जाता मृगावती
ហើយ អលម្បុសា អប្សរាសួគ៌ ក៏បានមកកាន់ព្រះមហាក្សត្រ ក្រឹតវರ್ಮន; នៅក្នុងមហានគរ អយោធ្យា មានកូនស្រីមួយកើតឡើង ឈ្មោះ ម្រឹគាវតី។
Verse 78
एवं विधूममुख्यास्ते जज्ञिरे क्षितिमण्डले । अत्रांतरे महासत्त्वो दुष्टसानुचरो बली
ដូច្នេះ មេដឹកនាំទាំងនោះ—ចាប់ពី វិធូមមុខ ជាដើម—បានកើតលើផ្ទៃផែនដី។ នៅចន្លោះនោះ មានមហាសត្វមួយ អំណាចខ្លាំង និងមានអ្នកតាមដានអាក្រក់ បានលេចឡើង។
Verse 79
अहिदंष्ट्र इति ख्यातो महादैत्यो बलोत्कटः । युक्तः स्थूलशिरोनामा सहायेन दुरात्मना
មានទានវៈដ៏ធំមួយ កាចសាហាវដោយកម្លាំង បានល្បីឈ្មោះថា «អហិដំស្ត្រ»។ គាត់បានរួមដៃជាមួយសហាយអាក្រក់ឈ្មោះ «ស្ថូលសិរៈ»។
Verse 80
रुरोध देवनगरं बबाध विबुधानपि । वर्तमाने दिवि महासमरे सुररक्षसाम्
គាត់បានឡោមព័ទ្ធទីក្រុងរបស់ទេវតា ហើយក៏ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់ពួកវិបុធផងដែរ។ នៅពេលនោះ នៅលើស្ថានសួគ៌ សង្គ្រាមដ៏ធំរវាងទេវ និងរាក្សស កំពុងរំភើបឡើង។
Verse 81
आनिनाय शतानीकं सहायार्थं पुरंदरः । स यौवराज्ये तनयं विधाय विधिना नृपः
ពុរន្ទរ (ឥន្ទ្រ) បាននាំ «សតានីក» មកជាសម្ព័ន្ធមិត្តដើម្បីជួយ។ ព្រះរាជានោះបានតាំងព្រះរាជបុត្រជា «យុវរាជ» តាមពិធីបែបបទ។
Verse 82
प्रतस्थे रथमास्थाय युद्धाय दितिजैः सह । नीतो मातलिनाभ्येत्य सादरं स धनुर्धरः
វីរបុរសអ្នកកាន់ធ្នូនោះ បានឡើងលើរថ ហើយចេញដំណើរទៅសង្គ្រាមប្រឆាំងពួកកូនរបស់ទិតិ។ មាតលីបានចូលមកជិត ហើយនាំគាត់ទៅមុខដោយក្តីគោរព។
Verse 83
विधाय प्रेक्षकान्देवाञ्जघान दितिजान्रणे । अथ दैत्याधिपः सोऽपि निहतः समरे दिवि
ក្រោយរៀបចំឲ្យព្រះទេវតាទាំងឡាយជាសាក្សី ព្រះអង្គបានវាយបំផ្លាញអសុរៈកូនចៅនាងទិតិ ក្នុងសមរភូមិ។ បន្ទាប់មក មេដៃត្យនោះក៏ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមលើស្ថានសួគ៌។
Verse 84
ततः शक्रस्य वचसा परेतं नृपपुंगवम् । रथमारोप्य सहसा कौशांबीं मातलिर्ययौ
បន្ទាប់មក តាមព្រះបញ្ជារបស់សក្រក (ឥន្ទ្រ) ម៉ាតលីបានលើកព្រះមហាក្សត្រអ្នកប្រសើរបំផុត ដែលបានស្លាប់ហើយ ឡើងលើរថយ៉ាងរហ័ស ហើយធ្វើដំណើរទៅកៅសាំបី។
Verse 85
नीत्वा महीतलमसौ तत्सुताय न्यवेदयत् । ततः सहस्रानीकोपि विलप्य वहुदुखितः
ពេលនាំចុះមកលើផែនដី គាត់បានជូនដំណឹងដល់ព្រះរាជបុត្រា។ បន្ទាប់មក សហស្រានីកក៏យំសោកស្តាយ ដោយទុក្ខធំធេងគ្របដណ្តប់។
Verse 86
मंत्रिभिः सह संभूय प्रेतकार्यं न्यवर्तयत् । मृतं ज्ञात्वा पतिं राज्ञी सहैवानुममार च
ក្រោយប្រជុំជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយ គាត់បានធ្វើពិធីសព (ព្រេតការ្យ) តាមធម៌ប្រពៃណី។ ព្រះមហេសីពេលដឹងថាព្រះស្វាមីស្លាប់ ក៏ស្លាប់តាមទៅដែរ។
Verse 87
महिष्या सह संप्राप्ते भूपाले कीर्तिशेषताम् । भेजे राज्यं शतानीकतनयो मंत्रिणां गिरा
ពេលព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះមហេសីឯក បានលាចាកទៅ ដល់ស្ថានភាពដែលនៅសល់តែព្រះកិត្តិនាម បុត្ររបស់សតានីកក៏ទទួលរាជ្យ តាមពាក្យណែនាំរបស់មន្ត្រីទាំងឡាយ។
Verse 88
युगन्धरे विप्रतीके वल्लभे च मृते सति । यौगन्धरायणमुखास्तत्पुत्राः सर्व एव हि
កាលណា យុគន្ធរ វិប្រតីក និង វល្លភ បានទទួលមរណភាពហើយ នោះកូនប្រុសទាំងអស់របស់ព្រះអង្គ—ចាប់ពី យោគន្ធរាយណៈ ជាដើម—នៅសល់ពិតប្រាកដ ដើម្បីបន្តរាជធម៌។
Verse 89
शतानीक सुतस्यास्य तत्तत्कार्यमकुर्वत । एवं स पालयामास महीं राजसुतो बली
ពួកគេបានអនុវត្តកិច្ចការទាំងឡាយទាំងអស់សម្រាប់ព្រះរាជបុត្រនៃ សតានីក នោះ។ ដូច្នេះ ព្រះរាជកុមារដ៏ខ្លាំងក្លា បានគ្រប់គ្រង និងការពារផែនដី។
Verse 90
याते काले महेन्द्रेण सनन्दनमहोत्सवे । निमंत्रितस्तत्कथितां भाविनीमशृणोत्कथाम्
កាលពេលសមស្របមកដល់ ពេលដែល មហេន្ទ្រ បានរៀបចំមហោត្សវៈដ៏អធិកសម្រាប់ សនន្ទន នោះគេបានអញ្ជើញគាត់ទៅទីនោះ ហើយគាត់បានស្តាប់ពីគាត់អំពីរឿងរ៉ាវនៃអនាគតដែលនឹងកើតមាន។
Verse 91
स्वर्योषिद्ब्रह्मणः शापादयोध्यायायामलंबुसा । जाता मृगावती कन्या भूपतेः कृतवर्मणः
ដោយសារព្រះព្រហ្មបានដាក់បណ្តាសា នាងអប្សរាសួគ៌ អលំបុសា បានកើតនៅ អយោធ្យា ជាកញ្ញានាម ម្រឹគាវតី ជាព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ក្រឹតវර්មន។
Verse 92
विधूम नामा च वसुस्त्वं नाकललनां पुरा । तामेव ब्रह्मसदने दृष्ट्वानिलहृतांशुकाम्
កាលពីមុន អ្នកគឺជា វសុ មួយអង្គឈ្មោះ វិធូម ហើយនាងជានារីសួគ៌។ ពេលបានឃើញនាងនោះឯងនៅក្នុងសភាព្រះព្រហ្ម—ខណៈដែលខោអាវរបស់នាងត្រូវខ្យល់បក់យកទៅ—ចិត្តអ្នកក៏រន្ធត់ឡើងក្នុងអន្តរ។
Verse 93
तदैव मादनाक्रांतः शापान्मर्त्यत्वमागतः । सैव ते दयिता राजन्भाविनी न चिरात्सखे
នៅគ្រានោះឯង ដោយត្រូវមោហៈស្នេហាឈ្លានពាន អ្នកបានទទួលបណ្តាសា ហើយធ្លាក់ចូលសភាពមនុស្សស្លាប់បាន។ ឱ ព្រះរាជា មិត្តអើយ នារីនោះឯង នឹងក្លាយជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកក្នុងពេលឆាប់ៗ។
Verse 94
यदा त्वमात्मनः पुत्रं राज्ये संस्थाप्य भूपते । मृगावत्या स्त्रिया सार्द्धं दक्षिणस्योदधेस्तटे
នៅពេលដែលអ្នក ឱ ព្រះភូបតិ ស្ថាបនាព្រះរាជបុត្ររបស់ខ្លួនឡើងលើរាជសింహាសន៍ ហើយទៅជាមួយនារីម្រឹគាវតី ដល់ឆ្នេរសមុទ្រខាងត្បូង—
Verse 95
चक्रतीर्थे महापुण्ये फुल्लग्रामसमीपतः । स्नानं करिष्यसि तदा शापान्मुक्तो भविष्यसि
ជិតភូមិ ផុល្លក្រាម នៅចក្រ-ទីរថៈដ៏មានបុណ្យធំ អ្នកនឹងធ្វើស្នាន; នៅពេលនោះ អ្នកនឹងរួចផុតពីបណ្តាសា។
Verse 96
इति प्रोवाच भगवन्सत्यलोके पितामहः । इतींद्रवचनं श्रुत्वा सहस्रानीकभूपतिः
ដូច្នេះ ព្រះបិតាមហៈដ៏គួរគោរព (ព្រះព្រហ្ម) បានមានព្រះបន្ទូលនៅសត្យលោក។ ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់ឥន្ទ្រាแล้ว ព្រះរាជា សហស្រានីក—
Verse 97
तथोद्वाहकृतोत्साहः समामंत्र्य शचीपतिम् । कौशांबीं प्रस्थितो हृष्टः स तिलोत्तमया पथि
ដូច្នេះ ដោយមានកម្លាំងចិត្តចង់រៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ គាត់បានលាព្រះសចីបតិ (ឥន្ទ្រា)។ ដោយសេចក្តីរីករាយ គាត់បានចេញដំណើរទៅកៅសាំបី ហើយមាននាង ទិលោត្តមា ដំណើររួមតាមផ្លូវ។
Verse 98
स्मरन्किमपि तां कांतां भाषमाणामनन्यधीः । ध्यायञ्छतक्रतुवचो नालुलोके महीपतिः
នៅពេលនាងកំពុងនិយាយ ព្រះរាជា—ចិត្តផ្តោតលើនាងតែមួយ—វិញតែចងចាំស្រីស្នេហាផ្សេងម្នាក់; ហើយដោយលង់ក្នុងព្រះវាចនៈរបស់ សតក្រតុ (ឥន្ទ្រ) ម្ចាស់ផែនដីមិនបានសូម្បីតែមើលទៅនាង។
Verse 99
सा शशाप नृपं सुभ्रूरनादरतिर स्कृता । आहूयमानोपि मया सहस्रानीक भूपते
នាងសុភ្រុ (មានចិញ្ចើមស្រស់) ដែលត្រូវមើលរំលងដោយភាពមិនអើពើ បានដាក់បណ្តាសាព្រះរាជា៖ «ឱ សហស្រានីក ភូបតិ ម្ចាស់កងទ័ពរាប់ពាន់! ទោះខ្ញុំហៅក៏ដោយ អ្នកមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ឡើយ»។
Verse 100
मृगावतीं हृदा ध्यायन्किमर्थं मामुपेक्षसे । सौभाग्यमत्ता मानिन्यो न सहंतेऽवधीर णाम्
«អ្នកគិតសមាធិលើ ម្រឹគាវតី នៅក្នុងបេះដូង ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមើលរំលងខ្ញុំ? ស្ត្រីមានមោទនភាព ដែលមមាញឹកដោយសំណាង មិនអាចអត់ធ្មត់ការប្រមាថបានទេ»។
Verse 101
मामवज्ञाय यां राजन्हृदा ध्यायसि सांप्रतम् । तया चतुर्दशसमा वियुक्तस्त्वं भविष्यसि
«ឱ ព្រះរាជា ដោយប្រមាថខ្ញុំ ស្ត្រីដែលអ្នកកំពុងគិតសមាធិនៅក្នុងបេះដូងឥឡូវនេះ—អ្នកនឹងត្រូវបែកចេញពីនាង ហើយរស់នៅដោយការព្រាត់ព្រៀងរយៈពេលដប់បួនឆ្នាំ»។
Verse 102
इति शप्तवतीं राजा तामु वाच तिलोत्तमाम् । तामेव यदि लभ्येयं तनुजां कृतवर्मणः
ដូច្នេះ ក្រោយនាងបាននិយាយបណ្តាសា ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ ទិលោត្តមា ថា៖ «បើខ្ញុំអាចទទួលបាននាងនោះ—កូនស្រីរបស់ ក្រឹតវರ್ಮន—បានវិញ!»
Verse 103
चतुर्दशसमा दुःखं सहिष्ये तद्वियोगजम् । इत्युक्त्वा तद्गतमना नृपः प्राया न्निजां पुरीम्
«អស់រយៈពេលដប់បួនឆ្នាំ ខ្ញុំនឹងអត់ធ្មត់ទុក្ខដែលកើតពីការបែកពីគ្នា»។ ព្រះរាជាបានមានព្រះហฤទ័យចងចាំនាង ហើយចេញដំណើរទៅកាន់រាជធានីរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 104
ततः कालेन तनया भूपतेः कृतवर्मणः । तमाससाद दयिता सर्वस्वं पुष्पधन्वनः
បន្ទាប់មក កាលពេលបានកន្លងទៅ កូនស្រីរបស់ព្រះភូបតិ ក្រឹតវර්មន បានមកដល់គាត់—នាងជាព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ ជាសព្វសារពើរបស់ ពុស្ពធន្វន (កាមទេវ)។
Verse 105
मृगावती समासाद्य विला सतरुवल्लरीम् । विभ्रमांभोधिलहरीं ननंद मदनद्युतिः
ពេលបានទទួលម្រឹគាវតី—ដូចវល្លិ៍នៃសេចក្តីរីករាយលើដើមឈើនៃការលេងសប្បាយ ដូចរលកលើសមុទ្រនៃព្រះគុណ—គាត់ក៏រីករាយ ភ្លឺរលោងដោយពន្លឺនៃសេចក្តីស្នេហា។
Verse 106
सा तस्माद्गर्भमाधत्त भवानीवेंदुशेखरात् । पांडिम्ना शशिलेखेव पीपूषक्षालिता बभौ
នាងបានមានគភ៌ពីគាត់ ដូចព្រះភវានីមានគភ៌ពីព្រះសិវៈអ្នកមានព្រះចន្ទជាមកុដ; ហើយដោយភាពស្លេកស្រាលៗ នាងភ្លឺរលោង ដូចចន្ទកន្ទុយដែលត្រូវលាងដោយកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ។
Verse 107
सुन्दरी दौर्हृदव्यक्तेरथ पौरंदरीव दिक् । रराज राजमहिषी रजनीकरगर्भिणी
បន្ទាប់មក ព្រះមហេសីដ៏ស្រស់ស្អាត ពេលអាការៈប្រាថ្នានៃគភ៌ចាប់ផ្តើមបង្ហាញ នាងភ្លឺរលោង—ដូចទិសបូព៌ាដែលព្រះពុរន្ទរ (ឥន្ទ្រ) អធិស្ឋាន—ដោយមាន “អ្នកបង្កើតរាត្រី” គឺព្រះចន្ទ ស្ថិតនៅក្នុងគភ៌។
Verse 108
सा दौर्हृदवशाद्राज्ञी यंयं काममकाम यत् । सुदुर्लभमपिप्रेम्णा तत्तत्सर्वं समाहरत्
ដោយសារកម្លាំងនៃក្តីប្រាថ្នាក្នុងចិត្ត ព្រះមហេសីមានបំណងអ្វីក៏ដោយ ទោះបីកម្ររកយ៉ាងខ្លាំង ក៏ព្រះរាជា ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ បានប្រមូលនាំមកឲ្យគ្រប់យ៉ាង។
Verse 109
पत्यौ समीहितकरे सा कदाचिन्मृगावती । स्वेच्छया वै मतिं चक्रे रक्तवापीनिमज्जने
ទោះបីព្រះស្វាមីជាអ្នកបំពេញបំណងក៏ដោយ ម្រឹគាវតីនៅថ្ងៃមួយ ដោយចិត្តស្ម័គ្រខ្លួន បានសម្រេចចិត្តចុះជ្រមុជស្នានក្នុងអាងទឹកពណ៌ក្រហម។
Verse 110
अभिलाषं सविज्ञाय मृगावत्या महीपतिः । कौसुम्भसलिलैः पूर्णां क्षणाद्वापीमकारयत्
ព្រះមហាក្សត្រយល់ដឹងពីបំណងរបស់ម្រឹគាវតី ក៏បញ្ជាឲ្យធ្វើអាងទឹកមួយភ្លាមៗ ហើយបំពេញដោយទឹកពណ៌ក្រហមដូចពណ៌កូសុម្ភ។
Verse 111
तस्मिन्रक्तजले राज्ञी स्नानं सादरमातनोत् । ततस्तां रक्ततोयार्द्रां फुल्लकिंशुकसन्निभाम्
ក្នុងទឹកក្រហមនោះ ព្រះមហេសីបានស្នានដោយក្តីគោរព; បន្ទាប់មក ព្រះនាងសើមជ្រាបដោយទឹកក្រហម ហាក់ដូចដើមកិំសុកៈដែលកំពុងរីកពេញផ្កា។
Verse 112
राजस्त्रीमामिषधिया सुपर्णकुलसंभवः । जहार विकटः पक्षी मुग्धां दग्धविधेर्वशात्
ដោយយល់ច្រឡំថាព្រះនារីរាជវង្សជាសាច់ សត្វបក្សីធំសម្បើមមួយ កើតពីវង្សសុបណ៌—ដោយអំណាចវាសនាដ៏ឆេះរោល—បានឆក់យកនារីសុចរិតនោះទៅ។
Verse 113
नीत्वा विहायसा दूरं स तामचलसन्निभः । तत्याजमोहविवशामुदयाचलकंदरे
ដោយនាំនាងហោះតាមមេឃទៅឆ្ងាយ បក្សីដ៏ដូចភ្នំនោះ ដែលត្រូវមោហៈគ្របសង្កត់ បានបោះបង់នាងនៅក្នុងរូងភ្នំនៃភ្នំទិសកើត។
Verse 114
लब्धसंज्ञा शनैः कंपविलोलतनुवल्लरी । दृग्भ्यामुत्पलतुल्याभ्यां मुहुरश्रूण्यवर्तयत्
នាងបានស្ដារស្មារតីឡើងវិញបន្តិចម្តងៗ រាងកាយស្ដើងស្រឡូនរបស់នាងញ័រ និងរំកិលដូចវល្លិ; ហើយដោយភ្នែកដូចផ្កាឈូក នាងបានបង្ហូរទឹកភ្នែកម្តងហើយម្តងទៀត។
Verse 115
हा नाथ मंदभाग्याहं त्वद्वियोगेनपीडिता । का गतिः क्व नु गच्छामि द्रक्ष्यामि त्वन्मुखं कदा
“អូ ព្រះនាថ! ខ្ញុំជាមនុស្សអភ័ព្វ ត្រូវទុក្ខវេទនាដោយការបែកពីព្រះអង្គ។ ខ្ញុំមានទីពឹងអ្វី—ខ្ញុំនឹងទៅទីណា? ពេលណាខ្ញុំនឹងបានឃើញព្រះមុខព្រះអង្គម្ដងទៀត?”
Verse 116
इत्युक्त्वा गजसिंहानां पुरोभूद्वधकांक्षिणी । सा सर्वकेसरिगजैस्त्यक्ता न निधनं गता
នាងនិយាយដូច្នេះហើយ មានបំណងចង់ស្លាប់ ក៏ទៅឈរមុខដំរី និងសីហៈ; ប៉ុន្តែទោះបីសីហៈ និងដំរីទាំងអស់បោះបង់នាង ក៏នាងមិនបានជួបមរណភាពឡើយ។
Verse 117
आपत्काले नृणां नूनं मरणं नैव लभ्यते । अतिदीनं समाकर्ण्य तस्याः क्रंदितमुन्मुखाः
ពិតប្រាកដណាស់ នៅពេលមានគ្រោះអាសន្ន មនុស្សសូម្បីតែមរណភាពក៏មិនងាយទទួលបាន។ លឺសំឡេងយំសោកដ៏អាណិតអាសូរខ្លាំងរបស់នាង ពួកគេក៏បង្វែរមុខទៅរកនាង។
Verse 118
मृगा निष्पंदगतयो न तृणान्यप्यभक्षयन् । ततस्तां करुणासिंधुर्मुनिपुत्रस्तथास्थिताम्
សត្វក្តាន់ទាំងឡាយស្ងៀមស្ងាត់ មិនស៊ីស្មៅសូម្បីតែមួយសន្លឹក។ បន្ទាប់មក កូនប្រុសមុនី អ្នកមានមហាករុណាដូចសមុទ្រ បានឃើញព្រះមហាក្សត្រីឈរនៅក្នុងសភាពដូច្នោះ។
Verse 119
रुदतीं कृपया राज्ञीं समानीय स्वमाश्रमम् । न्यवेदयच्च तां राज्ञीं गुरवे जमदग्नये । जमदग्निस्तु धर्मात्मा तामाश्वासयदंतिके
ដោយក្តីមេត្តាករុណា គាត់បាននាំព្រះមហាក្សត្រីដែលកំពុងយំ ទៅកាន់អាស្រមរបស់ខ្លួន ហើយបានជម្រាបដល់គ្រូរបស់ខ្លួន គឺជមដគ្នី អំពីព្រះមហាក្សត្រីនោះ។ ជមដគ្នី មុនីមានព្រលឹងធម៌ បានលួងលោមព្រះនាងនៅជិតៗ។
Verse 120
जमदग्निरुवाच । तथा जानीहि मां भद्रे कृतवर्मा यथा तव
ជមដគ្នីមានវាចា៖ «ឱ ស្ត្រីមានសិរីមង្គល ចូរដឹងថា ខ្ញុំសម្រាប់អ្នក ក៏ដូចគ្នានឹង ក្រឹតវರ್ಮា សម្រាប់អ្នកដែរ»។
Verse 121
एवमाश्वासिता तत्र कृपया जमदग्निना । चक्रे तत्रैव सा वासमाश्रमे मुनिसंकुले
ដូច្នេះ ព្រះនាងបានទទួលការលួងលោមនៅទីនោះ ដោយករុណារបស់ជមដគ្នី ហើយបានស្នាក់នៅក្នុងអាស្រមនោះឯង ដែលពោរពេញដោយមុនីជាច្រើន។
Verse 122
ततस्स्वल्पेन कालेन विशाखमिव पार्वती । असूत तनयं बाला शौर्यधैर्यगुणान्वितम्
បន្ទាប់មក មិនយូរប៉ុន្មាន ដូចព្រះនាងបារវតីប្រសូតវិសាខៈ នារីវ័យក្មេងនោះបានប្រសូតកូនប្រុសមួយ អ្នកពោរពេញដោយគុណធម៌នៃសេចក្តីក្លាហាន និងសេចក្តីអត់ធ្មត់មាំមួន។
Verse 123
सूतिकागृहकृत्यानि यानि कार्याणि बंधुभिः । चक्रिरे मातृवत्तानि मृगावत्या मुनिस्त्रियः
ភរិយានៃមុនីទាំងឡាយ បានប្រតិបត្តិកិច្ចទាំងអស់ក្នុងបន្ទប់សម្រាលកូនសម្រាប់ម្រឹគាវតី ដូចជានាងជាមាតារបស់ខ្លួន ដូចដែលសាច់ញាតិធ្វើ។
Verse 124
तं सुजातं नृपसुतं कापि वागशरीरिणी । उदयाचलजातत्वाच्चकारोदयनाभिधम्
ចំពោះព្រះរាជបុត្រដែលកើតមកដោយសុជាតិ នោះមានសំឡេងអសរីរៈមួយលេចឡើង; ព្រោះកើតជិតភ្នំឧទយាចលា ទើបដាក់នាមថា «ឧទយន»។
Verse 125
आश्रमे स मुनीन्द्रेण कृतचूडादिकव्रतः । जग्राह सकला विद्या जमदग्नेर्महामुनेः
នៅក្នុងអាស្រម មុនីឥន្ទ្រាបានធ្វើពិធីចូឌា និងសំស្ការាផ្សេងៗឲ្យគាត់; បន្ទាប់មក គាត់បានរៀនវិទ្យាទាំងសព្វពីមហាមុនី ជមទគ្និ។
Verse 126
युवा नृपसुतः सोऽयं कदाचिन्मृगयापरः । अपश्यदेकं भुजगं व्याधेन दृढसंयतम्
ម្តងមួយ ព្រះរាជបុត្រវ័យក្មេងនោះចូលចិត្តការប្រមាញ់; គាត់បានឃើញពស់មួយ ត្រូវអ្នកប្រមាញ់ចាប់រឹតបន្តឹងយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 127
उवाच स कृपायुक्तो व्याध मुंच भुजंगमम् । किं करिष्यस्यनेन त्वं नैनं हिंसितुर्महसि
ដោយចិត្តពោរពេញដោយមេត្តា គាត់បាននិយាយថា «ឱ អ្នកប្រមាញ់ អ្នកចូរលែងពស់នេះចេញ។ អ្នកនឹងធ្វើអ្វីជាមួយវា? អ្នកមិនគួរធ្វើបាបវាទេ»។
Verse 128
तमुवाच ततो व्याधः सर्पेणानेन पूरुष । धनधान्यादिकं लप्स्ये ग्रामेषु नगरेषु च
បន្ទាប់មក អ្នកប្រមាញ់បាននិយាយទៅកាន់បុរសនោះថា៖ «ដោយអាស្រ័យលើពស់នេះ ខ្ញុំនឹងទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិ—ស្រូវអង្ករ ប្រាក់មាស និងអ្វីៗផ្សេងទៀត—ទាំងក្នុងភូមិ និងក្នុងទីក្រុងផងដែរ»
Verse 129
अतोहं जीविकामेनं नैव मोक्ष्ये कथंचन । इत्युक्त्वा पेटिकायां तं वबंध शबराधमः
«ដូច្នេះ ដើម្បីជីវិតចិញ្ចឹមខ្លួន ខ្ញុំមិនអាចដោះលែងវាបានឡើយ មិនថាវិធីណាក៏ដោយ»។ និយាយរួច អ្នកសបរាដ៏ទាបថោកនោះបានចងវាទុកក្នុងប្រអប់តូចមួយ។
Verse 130
बद्धमालोक्य भुजगं शबराय धनार्थिने । अमोचयत्स्वजननीदत्तं दत्त्वा स कंकणम्
ពេលឃើញពស់ត្រូវបានចង សេបានដោះលែងវា ដោយប្រគល់កងដៃដែលម្តាយរបស់ខ្លួនបានផ្តល់ឲ្យ ទៅឲ្យសបរាដែលលោភលន់ទ្រព្យ។
Verse 131
मोचितस्तेन सर्पोऽसौ नरो भूत्वा कृतांजलिः । सख्यं कृत्वा च सहसा तं पातालं निनाय वै
ពេលត្រូវបានដោះលែងដោយគាត់ ពស់នោះបានក្លាយជាមនុស្ស ដោយប្រណម្យដៃគោរព។ ហើយដោយបង្កើតមិត្តភាពភ្លាមៗ វាបាននាំគាត់ចុះទៅកាន់បាតាលា ពិតប្រាកដ។
Verse 132
किन्नराख्येन नागेन धृतराष्ट्रसुतेन सः । पातालं प्राविशत्तत्र न्यवसत्पूजितस्सुखम्
ជាមួយនាគឈ្មោះ «គិន្នរ» ដែលជាកូនប្រុសរបស់ ធ្រឹតរាស្ត្រា គាត់បានចូលទៅកាន់បាតាលា។ នៅទីនោះ គាត់បានស្នាក់នៅដោយសុខសាន្ត ត្រូវបានគោរពបូជា។
Verse 133
धृतराष्ट्रस्य तनयां भगिनीं किन्नरस्य च । ललिताख्यां गुणोपेतां प्रियां भेजे नृपात्मजः
ព្រះរាជបុត្រាបានទទួលលលិតា ជាទីស្រឡាញ់ នាងមានគុណធម៌ និងគុណលក្ខណៈល្អ ជាកូនស្រីរបស់ធ្រឹតរាស្ត្រ និងជាប្អូនស្រីរបស់គិន្នរ។
Verse 134
सा तस्माज्जनयामास पुत्रमप्रतिमौजसम् । ततः सा ललिता प्राह त्वरितोदयनं प्रति
ពីព្រះអង្គ នាងបានប្រសូតកូនប្រុសមួយ ដែលមានកម្លាំងអស្ចារ្យគ្មានអ្វីប្រៀបបាន។ បន្ទាប់មក លលិតាបាននិយាយទៅកាន់ ត្វរិតោទយន។
Verse 135
ललितोवाच । अहं विद्या धरी पूर्वं सुकर्णी नाम नामतः । शापात्सर्पत्वमाप्तास्मि शापांतो गर्भ एष मे
លលិតាបាននិយាយថា៖ «កាលពីមុន ខ្ញុំជាវិទ្យាធរី មាននាមថា សុករណី។ ដោយសារពាក្យសាប ខ្ញុំបានទទួលសភាពជាពស់; ការមានផ្ទៃពោះនេះជាចុងបញ្ចប់នៃសាបនោះ»។
Verse 136
ततोऽमुं प्रतिगृह्णीष्व पुत्रमप्रतिमौजसम् । तांबूलीं स्रजमम्लानां वीणां घोषवतीमपि
ដូច្នេះ សូមទទួលកូនប្រុសនេះ ដែលមានកម្លាំងអស្ចារ្យគ្មានអ្វីប្រៀបបាន; ហើយសូមទទួលទាំងស្លឹកស៊ីរី មាលាដែលមិនស្រក និងវីណាដែលមានសំឡេងក្រអូបកង្វក់ផងដែរ។
Verse 137
तथेति प्रतिजग्राह तत्सर्वं नृपनंदनः । पश्यतां सर्वसर्पाणां साप्यगच्छद्विहायसम्
ដោយពោលថា «តថាស្តុ» ព្រះរាជបុត្រាបានទទួលយកទាំងអស់នោះ។ នៅចំពោះមុខពស់ទាំងឡាយ នាងក៏បានចាកទៅកាន់មេឃ។
Verse 138
ततः सोऽपि गृहीत्वा तु वीणां मालां च पुत्रकम् । दुःखितामात्मजननीं द्रषुकामस्त्वरान्वितः
បន្ទាប់មក គាត់ក៏យកវីណា កម្រងផ្កា និងកូនប្រុសតូចរបស់ខ្លួន ហើយប្រញាប់ទៅ ដោយប្រាថ្នាចង់ជួបមាតាដែលកំពុងទុក្ខសោក។
Verse 139
श्वशुरादीननुज्ञाप्य सहसा स्वाश्रमं ययौ । जननीं शोकसंतप्तामाश्वस्तां जमदग्निना
ក្រោយទទួលអនុញ្ញាតពីឪពុកក្មេក និងអ្នកដទៃៗ គាត់ក៏ប្រញាប់ទៅអាស្រមរបស់ខ្លួន ដែលនៅទីនោះ មាតាដែលត្រូវសោកាដុតដាល ត្រូវបានជមដគ្នីលួងលោមហើយ។
Verse 140
समेत्य तोषयामास वृत्तं चास्यै न्यवेदयत् । तदा प्रहृष्टहृदया सा बभूव मृगावती
ពេលបានជួប គាត់បានលួងលោមមាតា ហើយប្រាប់រឿងរ៉ាវទាំងអស់ដែលបានកើតឡើង; នៅពេលនោះ បេះដូងនាងម្រឹគាវតីពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ។
Verse 141
अत्रांतरे स शबरः कौशांब्यां वणिजं ययौ । सहस्रानीकनामांकं विक्रेतुं मणिकंकणम्
ក្នុងពេលនោះឯង សបរៈបានទៅរកពាណិជ្ជករម្នាក់នៅកៅសាំបី ដើម្បីលក់កងដៃត្បូងមណី ដែលមានសញ្ញានាមសហស្រានីក។
Verse 142
राजमुद्रां समालोक्य कंकणे स वणिग्वरः । शबरेण समं गत्वा सर्वं राज्ञे न्यवेदयत्
ពេលឃើញត្រារដ្ឋនៅលើកងដៃ នោះពាណិជ្ជករដ៏ឆ្នើមបាននាំសបរៈទៅជាមួយ ហើយទូលបង្គំរាយការណ៍អស់ទាំងអំពីព្រះរាជា។
Verse 143
ततः सहस्रानीकोऽयं तत्प्राप्य मणिकंकणम् । मृगावतीविप्रयोगविषाग्निपरिपीडितः
បន្ទាប់មក ព្រះសហស្រានីកា ពេលទទួលបានកងដៃប្រណិតប្រកបដោយមណីនោះ ក៏នៅតែរងទុក្ខដោយភ្លើងពិសនៃការបែកព្រាត់ពីនាងម្រឹគាវតី។
Verse 144
तद्बाहुसंगपीयूष शीकरासारशीतलम् । कंकणं हृदये न्यस्य विललाप सुदुःखितः
ព្រះองค์យកកងដៃនោះដាក់លើព្រះហទ័យ—ត្រជាក់ដូចពពុះអម្រឹតពីអោបអង្គរបស់នាង—ហើយទ្រង់យំរំលែកដោយទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 145
उवाच च कथं लब्धं कंकणं शबर त्वया । स चैवमुक्तस्तत्प्राप्ति क्रमं तस्मै न्यवेदयत्
ហើយព្រះองค์មានព្រះបន្ទូលថា «ឱ សបរៈ អ្នកបានកងដៃនេះមកដោយរបៀបណា?» ពេលត្រូវសួរដូច្នេះ សបរៈបានប្រាប់លំដាប់ការទទួលបានទាំងមូល។
Verse 146
शबरस्य वचः श्रुत्वा सहस्रानीकभूपतिः । प्रतस्थे मंत्रिभिः सार्द्धं प्रियालोकनकौतुकी
ពេលស្តាប់ពាក្យសបរៈ ព្រះបាទសហស្រានីកា ក៏ចេញដំណើរជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយ ដោយក្តីកម្សាន្តចិត្តក្នុងសង្ឃឹមបានឃើញនាងជាទីស្រឡាញ់។
Verse 147
यत्रेंदुभास्क रमुखा लभंते सहसोदयम् । तमेव गिरिमुद्दिश्य सहसा सोऽभ्यगच्छत
ទៅកាន់ភ្នំនោះឯង ដែលគេនិយាយថាព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យរះរួមគ្នា ព្រះองค์បានប្រញាប់ប្រញាល់ទៅភ្លាមៗ ហើយចូលទៅជិត។
Verse 148
किंचिन्मार्गं समुल्लंघ्य तस्थौ विश्रांतसैनिकः । तस्मिन्विनिद्रे दयितासंगमध्यानतत्परे
ក្រោយឆ្លងកាត់ផ្លូវបន្តិច គាត់បានឈប់សម្រាក ហើយទ័ពក៏បានសម្រាកផងដែរ។ នៅទីនោះ ពេលអស់កម្លាំងនិងងងុយគេងចូលមក ចិត្តគាត់បានលង់ក្នុងសមាធិគិតដល់ការរួមស្នេហាជាមួយនារីជាទីស្រឡាញ់។
Verse 149
वसंतको विचित्रास्तु कथयामास वै कथाः । तत्कथाश्रवणेनैव तां रात्रिं स निनाय वै
បន្ទាប់មក វសន្តក បាននិយាយរឿងអស្ចារ្យចម្រុះជាច្រើន។ ដោយស្តាប់រឿងទាំងនោះតែប៉ុណ្ណោះ គាត់បានកន្លងផុតរាត្រីទាំងមូល។
Verse 150
ततः कालेन ककुभं प्राप्य जंभारिपालिताम् । जमदग्न्याश्रमं गत्वा निर्वैरहरिकुंजरम्
បន្ទាប់មក តាមកាលសម័យ គាត់បានទៅដល់កកុភៈ ដែលស្ថិតក្រោមការការពាររបស់សត្រូវនៃជម្ភៈ (ព្រះឥន្ទ្រ)។ រួចគាត់បានទៅកាន់អាស្រមរបស់មុនី ជមដគ្នី ជាទីកន្លែងដែលសត្វតោ និងដំរីក៏រស់នៅដោយគ្មានសត្រូវគ្នា។
Verse 151
तपस्यंतं मुनिं दृष्ट्वा शिरसा प्रणनाम सः । आशीर्वादेन स मुनिः प्रतिजग्राह तं नृपम्
ពេលឃើញមុនីកំពុងប្រតិបត្តិតបស្យា គាត់បានឱនក្បាលក្រាបបង្គំ។ មុនីនោះក៏ទទួលស្វាគមន៍ព្រះរាជាដោយប្រទានពរ។
Verse 152
विधिवत्पूजयामास पाद्यार्घ्याचमनीयकैः । उवाच च महीपालं धर्मार्थसहितं वचः
បន្ទាប់មក គាត់បានបូជាតាមពិធីវិធី ដោយប្រគេនទឹកលាងជើង (បាទ្យៈ) អរឃ្យៈសម្រាប់គោរព និងទឹកសម្រាប់អាចមនីយៈ។ រួចគាត់បាននិយាយទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រ ពាក្យដែលប្រកបដោយធម៌ និងអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ត្រឹមត្រូវ។
Verse 154
भविष्यति दिशां जेता सिंहसंहननो युवा । पौत्र एष महाभाग तथा द्युदयनात्मजः
ឱ មហាភាគ! ចៅប្រុសរបស់អ្នកនេះ—កូនប្រុសរបស់ ឌ្យុទយានៈ—នឹងក្លាយជាយុវជនអ្នកឈ្នះទិសទាំងឡាយ មានកាយកម្លាំងដូចសិង្ហ។
Verse 155
इयं मृगावती भार्या पाति व्रत्यपरायणा । तदेतांस्त्रीन्महाराज प्रतिगृह्णीष्व मा चिरम्
នាងនេះគឺ ម្រឹគាវតី ជាភរិយាដែលស្មោះត្រង់ចំពោះវ្រត និងធម៌វិន័យ; ដូច្នេះ ឱ មហារាជ សូមទទួលនាងដោយមិនយូរ។
Verse 156
उक्त्वैवं मुनिना दत्तांस्तान्गृहीत्वा महीपतिः । प्रियासहायः स्वपुरीं प्रतस्थे मंत्रिभिर्वृतः
បន្ទាប់ពីមុនីបានពោលដូច្នោះ ស្តេចបានទទួលអំណោយដែលឥសីប្រទាន; ហើយដោយមានព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ជាគូដំណើរ និងមានមន្ត្រីព័ទ្ធជុំវិញ ព្រះអង្គបានចេញដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 157
ततः प्रविश्य कौशांबीं नगरीं स नृपोत्तमः । स्मरञ्छक्रस्य वचनं मानुषं जन्म कुत्सयन्
បន្ទាប់មក ព្រះនរេន្ទ្រល្អឥតខ្ចោះនោះ បានចូលទៅក្នុងទីក្រុង កៅសាំបី; ដោយរំលឹកព្រះវាចនៈរបស់ឥន្ទ្រៈ ហើយមើលងាយសភាពនៃកំណើតជាមនុស្ស។
Verse 158
महीमुदयनायैव ददौ पुत्राय धीमते । तस्मिन्नुदयने पुत्र राज्यपालनदक्षिणे
ព្រះអង្គបានប្រគល់ផែនដី គឺរាជ្យ ដល់ព្រះរាជបុត្រាដ៏ប្រាជ្ញា ឧទយានៈ។ ហើយនៅពេលដែលព្រះរាជបុត្រា ឧទយានៈ នោះមានជំនាញក្នុងការពាររាជ្យ,
Verse 159
राज्यभारं विनिक्षिप्य स शापविनिवृत्तये । वसंतकरुमण्वद्भ्यां मृगावत्या च भार्यया
ដោយដាក់ចោលភារកិច្ចនៃរាជ្យ ហើយប្រាថ្នាចង់រួចផុតពីបណ្តាសា គាត់បានចេញដំណើរជាមួយ វសន្តករុមណ្វ និងភរិយា ម្រឹគាវតី។
Verse 160
यौगन्धरायणेनापि मंत्रिपुत्रेण संयुतः । चक्रतीर्थे महापुण्ये दक्षिणस्योदधेस्तटे
គាត់ក៏មាន យោគន្ធរាយណៈ កូនប្រុសរដ្ឋមន្ត្រី រួមដំណើរផងដែរ ហើយពួកគេបានទៅកាន់ ចក្រតីរថៈ ដ៏មានបុណ្យធំ នៅលើឆ្នេរសមុទ្រខាងត្បូង។
Verse 161
स्नानं कर्तुं ययौ तूर्णं सर्वतीर्थोत्त मोत्तमे । वाहनैर्वातरंहोभिरचिराल्लवणोदधिम्
ដើម្បីធ្វើស្នានបរិសុទ្ធ គាត់បានទៅយ៉ាងរហ័សកាន់ទីរថៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះជាងទីរថៈទាំងអស់; ដោយយានជំនិះលឿនដូចខ្យល់ មិនយូរគាត់បានដល់សមុទ្រអំបិល។
Verse 162
संप्राप्य चक्रतीर्थं च स्नानं चक्रुर्यथाविधि । तेषु च स्नातमात्रेषु चक्रतीर्थे नृपादिषु
ពេលទៅដល់ ចក្រតីរថៈ ពួកគេបានធ្វើស្នានតាមវិធីប្បញ្ញត្តិ; ហើយនៅពេលដែលស្តេច និងអ្នកដទៃទៀតទើបតែស្នាននៅចក្រតីរថៈនោះ…
Verse 163
विनष्टं तत्क्षणादेव मानुष्यमतिकुत्सितम् । ततो विधूतपापास्ते स्वं रूपं प्रतिपेदिरे
នៅក្នុងខណៈនោះឯង សភាពមនុស្សដ៏គួររិះគន់បំផុតរបស់ពួកគេបានរលាយបាត់; បន្ទាប់មក ពេលបាបត្រូវបានលាងចេញ ពួកគេបានទទួលវិញនូវរូបពិតរបស់ខ្លួន។
Verse 164
दिव्यांबरधराः सर्वे दिव्यमाल्यानुलेपनाः । विमानानि महार्हाणि समारुह्य विभूषिताः
ពួកគេទាំងអស់ស្លៀកពាក់អាវព្រះទិព្វ តុបតែងដោយកម្រងផ្កាសួគ៌ និងលាបក្លិនក្រអូបទិព្វ ហើយឡើងជិះវីមានដ៏អស្ចារ្យមានតម្លៃខ្ពស់ រុងរឿងដោយអលង្ការ។
Verse 165
तत्तीर्थं बहु मन्वानाः स्वशापच्छेदकारणम् । पश्यतां सर्वलोकानां स्वर्गलोकं ययुस्तदा
ដោយគោរពបូជាទីរថៈនោះយ៉ាងខ្លាំងថាជាមូលហេតុកាត់ផ្តាច់បណ្តាសារបស់ខ្លួន ពួកគេបានចេញដំណើរទៅកាន់សួគ៌លោក នៅចំពោះមុខមនុស្សទាំងអស់ដែលកំពុងមើល។
Verse 166
तदाप्रभृति ते सर्वे ज्ञात्वा तत्तीर्थवैभवम् । पावने चक्रतीर्थेऽस्मिन्स्नानं कुर्वंति सर्वदा
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ពួកគេទាំងអស់បានដឹងពីសិរីល្អនៃទីរថៈនោះ ហើយតែងតែធ្វើស្នាននៅចក្រាទីរថៈដ៏បរិសុទ្ធនេះជានិច្ច។
Verse 167
एवं प्रभावं तत्तीर्थं ये समागत्य मानवाः । स्नानं सकृच्च कुर्वंति ते सर्वे स्वर्गवासिनः
ទីរថៈនោះមានអานุភាពដូច្នេះ៖ មនុស្សណាដែលមកដល់ទីនោះ ហើយធ្វើស្នានសូម្បីតែម្តង ក៏ទាំងអស់នោះក្លាយជាអ្នកស្នាក់នៅសួគ៌។
Verse 168
एवं वः कथितं विप्रा विधूमचरितं महत् । यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । यं यं कामयते कामं तं सर्वं शीघ्रमाप्नुयात्
ដូច្នេះហើយ ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ប្រវត្តិដ៏មហិមារបស់វិធូមៈ ត្រូវបានប្រាប់ដល់អ្នក។ អ្នកណាដែលមានចិត្តផ្តោតអារម្មណ៍ អានជាបទសូត្រឬស្តាប់ជំពូកនេះ បំណងណាដែលគេចង់បាន ក៏នឹងទទួលបានទាំងអស់ដោយឆាប់រហ័ស និងពេញលេញ។
Verse 193
नरनाथ मृगावत्यां जातोऽयं तनयस्तव । यशोनिधिर्महातेजा रामचंद्र इवापरः
ឱ ព្រះរាជានៃមនុស្ស ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះองค์នេះបានប្រសូត្រពីនាង ម្រឹគាវតី—ជាសមុទ្រនៃកេរ្តិ៍ឈ្មោះ មានពន្លឺមហាតេជៈ ដូចជាព្រះរាមចន្ទ្រាមួយទៀត។