
អធ្យាយនេះចាប់ផ្តើមដោយសូតាប្រកាសថានឹងនិទានអិតិហាសបរិសុទ្ធកម្ម អំពីទីរថៈគូ «គាយត្រី–សរស្វតី»។ រឿងត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះបាទបរិក្សិត៖ ពេលប្រមាញ់ ព្រះអង្គបានប្រមាថឥសីកំពុងសមាធិ ដោយដាក់ពស់ស្លាប់លើស្មារបស់ឥសី។ កូនឥសីឈ្មោះ ស្រឹង្គី សាបថថា ព្រះបាទនឹងស្លាប់ក្នុង៧ថ្ងៃ ដោយពស់តក្សកៈខាំ។ ព្រះបាទប្រឹងការពារ ខណៈព្រាហ្មណ៍មន្ត្រី កាស្យប ធ្វើដំណើរមកដោះពុល។ តក្សកៈរារាំងកាស្យប បង្ហាញអំណាចដោយដុតដើមពោធិ/ប៉េងប៉ោះធំមួយ ហើយកាស្យបប្រើមន្តឲ្យដើមឈើ និងបុរសលើវារស់ឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែតក្សកៈបញ្ចុះបញ្ចូលកាស្យបឲ្យត្រឡប់វិញដោយទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយចុងក្រោយ ព្រះបាទត្រូវស្លាប់ ពេលតក្សកៈក្លែងជាដង្កូវក្នុងផ្លែឈើ ហើយខាំព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក កាស្យបជួបវិបត្តិធម៌៖ សង្គមស្តីបន្ទោសថា គាត់មានសមត្ថភាពជួយជីវិត តែបដិសេធដោយលោភ។ គាត់ទៅសុំដំបូន្មានពីឥសី សាកល្យៈ។ សាកល្យៈបញ្ជាក់ក្បួនធម៌តឹងរឹងថា ការមិនជួយសង្គ្រោះជីវិតដោយដឹងច្បាស់ ព្រោះលោភ គឺជាបាបធ្ងន់ មានផលវិបាកទាំងសង្គម និងពិធីសាសនា។ ជាផ្លូវសង្រ្គោះ សាកល្យៈណែនាំឲ្យទៅតំបន់សមុទ្រខាងត្បូងជិតសេតុ និងទីកន្លែងពាក់ព័ន្ធឃណ្ឌមាទនៈ ដែលមានទីរថៈគូ គាយត្រី និងសរស្វតី។ កាស្យបធ្វើនិយម ងូតទឹកដោយសង្កល្បៈ ហើយបានបរិសុទ្ធភ្លាមៗ។ ព្រះនាងគាយត្រី និងសរស្វតីបង្ហាញខ្លួន ជាទម្រង់ស្នាក់នៅក្នុងទីរថៈ ប្រទានពរ និងទទួលស្តូត្ររបស់កាស្យប ដែលសរសើរព្រះនាងជារូបនៃវិទ្យា និងជាមាតានៃវេដៈ។ ចុងបញ្ចប់បញ្ជាក់ផលៈថា ការងូតទឹក ឬស្តាប់រឿងពាក់ព័ន្ធទីរថៈទាំងនេះ នាំឲ្យបានសេចក្តីបរិសុទ្ធកម្ម។
Verse 1
श्रीसूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि गायत्रीं च सरस्वतीम् । लक्ष्यीकृत्य कथामेकां पवित्रां द्विजसत्तमाः
ព្រះសូត្រ បានមានព្រះវាចា៖ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពោលពណ៌នាមហិមារបស់ គាយត្រី និង សរស្វតី ដោយគួរគត់។ ឱ ពួកទ្វិជសត្តមៈ សូមផ្តោតលើរឿងពិសិដ្ឋមួយនេះ។
Verse 2
कश्यपाख्यो द्विजः पूर्वमस्मिंस्तीर्थद्वये शुभे । स्नात्वातिमहतः पापाद्विमुक्तो नरकप्रदात्
កាលពីមុន មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ កាស្យបៈ; ដោយស្នាននៅទីរថៈមង្គលទាំងពីរនេះ គាត់បានរួចផុតពីបាបធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ដែលនាំទៅនរក។
Verse 3
ऋषय ऊचुः । मुने कश्यपनामासावकरोत्किं हि पातकम् । स्नात्वा तीर्थद्वयेप्यत्र यस्मान्मुक्तोऽभवत्क्षणात्
ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ ឱ មុនី, បុរសនោះឈ្មោះ កាស្យបៈ បានប្រព្រឹត្តបាបអ្វី ដល់ថ្នាក់ស្នាននៅទីរថៈទាំងពីរនៅទីនេះហើយ រួចផុតភ្លាមៗ?
Verse 4
एतन्नः श्रद्दधानानां ब्रूहि सूत कृपाबलात् । त्वद्वचोऽमृततृप्तानां न पिपासापि विद्यते
ឱ សូត្រ, ពួកយើងមានសទ្ធាពេញលេញ; សូមប្រាប់រឿងនេះដល់យើង ដោយអំណាចករុណារបស់អ្នក។ អ្នកដែលបានឆ្អែតចិត្តដោយអម្រឹតនៃពាក្យអ្នកហើយ មិនមានស្រេកឃ្លានអ្វីឡើយ។
Verse 5
श्रीसूत उवाच । गायत्र्याश्च सरस्वत्या माहात्म्यप्रतिपादकम् । इतिहासं प्रवक्ष्यामि शृण्वतां पापनाशनम्
ព្រះសូត្រ បានមានព្រះវាចា៖ ខ្ញុំនឹងពោលប្រវត្តិ (អិតិហាសៈ) ដែលបង្ហាញមហិមារបស់ គាយត្រី និង សរស្វតី; អ្នកណាស្តាប់ នឹងបានបំផ្លាញបាប។
Verse 6
अभिमन्युसुतो राजा परीक्षिन्नाम नामतः । अध्यास्ते हास्तिनपुरं पालयन्धर्मतो महीम्
មានព្រះមហាក្សត្រ ព្រះនាម បរិក្សិត ជាព្រះរាជបុត្រារបស់ អភិមន្យុ ទ្រង់គង់នៅ ហាស្ទិនបុរៈ ហើយការពារផែនដីតាមធម៌។
Verse 7
स राजा जातु विपिने चचार मृगया रतः । षष्टिवर्षवया भूपः क्षुत्तृष्णापरिपीडितः
ព្រះមហាក្សត្រនោះ ម្តងមួយ បានដើរលេងក្នុងព្រៃដោយចិត្តស្រឡាញ់ការប្រមាញ់។ ព្រះអង្គមានព្រះជន្ម៦០ឆ្នាំ ត្រូវទុក្ខដោយឃ្លាន និងស្រេកទឹក។
Verse 8
नष्टमेकं स विपिने मार्गयन्मृगमादरात् । ध्यानारूढं मुनिं दृष्ट्वा प्राह तं चीरवाससम्
ព្រះអង្គស្វែងរកសត្វក្តាន់មួយដែលវង្វេងក្នុងព្រៃដោយអស់ពីចិត្ត។ ទ្រង់បានឃើញមុនីមួយអង្គស្ថិតក្នុងសមាធិ ស្លៀកពាក់សំបកឈើ ហើយទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ទ្រង់។
Verse 9
मया बाणेन विपिने मृगो विद्धोऽधुना मुने । दृष्टः स किं त्वया विद्वन्विद्रुतो भयकातरः
«ឱ មុនី! នៅក្នុងព្រៃ ឥឡូវនេះសត្វក្តាន់មួយត្រូវព្រួញរបស់ខ្ញុំបាញ់ប៉ះ។ ឱ អ្នកប្រាជ្ញ! តើលោកបានឃើញវាទេ—កំពុងរត់គេចដោយភ័យខ្លាច?»
Verse 10
समाधिनिष्ठो मौनित्वान्न किं चिदपि सोऽब्रवीत् । ततो धनुरटन्याऽसौ स्कंधे तस्य महामुनेः
មុនីនោះស្ថិតមាំក្នុងសមាធិ និងកាន់វត្តមោនៈ មិនបាននិយាយអ្វីឡើយ។ បន្ទាប់មកបុរសនោះ (ព្រះរាជា) បានដាក់ធ្នូ និងកន្ត្រកព្រួញលើស្មារបស់មហាមុនី។
Verse 11
निधाय मृतसर्पं तु कुपितः स्वपुरं ययौ । मुनेस्तस्य सुतः कश्चिच्छृंगीनाम बभूव वै
ក្រោយពីដាក់ពស់ស្លាប់ (លើព្រះមុនី) ស្តេចដែលខឹងក៏ត្រឡប់ទៅក្រុងរបស់ខ្លួនវិញ។ មុនីនោះមានកូនប្រុសម្នាក់ពិតប្រាកដ ឈ្មោះ ស្រឹង្គី។
Verse 12
सखा तस्य कृशाख्योऽभूच्छृंगिणो द्विजसत्तमाः । सखायं शृङ्गिणं प्राह कृशाख्यः स सखा ततः
ឱ ព្រះទ្វិជសត្តមៈ មិត្តរបស់ស្រឹង្គីមានឈ្មោះ ក្រឹសា។ បន្ទាប់មក មិត្តនោះគឺក្រឹសា បាននិយាយទៅកាន់ស្រឹង្គី ជាសហាយរបស់ខ្លួន។
Verse 13
पिता तव मृतं सर्पं स्कंधेन वहतेऽधुना । मा भूद्दर्पस्तव सखे मा कृथास्त्वं मदं वृथा
«ឪពុករបស់អ្នកឥឡូវកំពុងសែងពស់ស្លាប់លើស្មា។ ឱ មិត្តអើយ កុំឲ្យមានមោទនភាពក្នុងចិត្តអ្នកឡើយ; កុំលង់ក្នុងអហង្គារដោយឥតប្រយោជន៍»។
Verse 14
सोऽवदत्कुपितः शृंगी दित्सुश्शापं नृपाय वै । मत्ताते शवसर्पं यो न्यस्तवान्मूढचेतनः
ពេលនោះ ស្រឹង្គីខឹងខ្លាំង ហើយមានបំណងនឹងបញ្ចេញសាបដល់ស្តេច ក៏និយាយថា៖ «មនុស្សចិត្តល្ងង់នោះ ដែលបានដាក់ពស់ស្លាប់លើឪពុករបស់ខ្ញុំ…»
Verse 15
स सप्तरात्रान्म्रियतां संदष्टस्तक्षकाहिना । शशापैवं मुनिसुतः सौभद्रेयं परीक्षितम्
«សូមឲ្យគេស្លាប់ក្នុងរយៈពេលប្រាំពីរយប់ ដោយត្រូវពស់នាគ តក្សកៈ ខាំ!» ដូច្នេះ កូនប្រុសមុនីបានសាប ពារីក្សិត ព្រះរាជបុត្ររបស់សុភទ្រា។
Verse 16
शमीकाख्यः पिता तस्य श्रुत्वा शप्तं सुतेन तम् । नृपं प्रोवाच तनयं शृंगिणं मुनिपुंगवः
ឪពុករបស់គេ គឺឥសីឈ្មោះ សមីកៈ ពេលបានឮថាព្រះរាជាត្រូវបានកូនប្រុសសាបសែនហើយ មហាមុនីដ៏ប្រសើរដូចគោឧសភក្នុងចំណោមឥសី បានហៅកូនឈ្មោះ ស្រឹង្គី មកនិយាយ។
Verse 17
रक्षकं सर्वलोकानां नृपं किं शप्तवानसि । अराजके वयं लोके स्थास्यामः कथमंजसा
‘ហេតុអ្វីបានជាអ្នកសាបសែនព្រះរាជា អ្នកអភិរក្សសកលលោក? បើលោកគ្មានព្រះមហាក្សត្រ តើយើងនឹងរស់នៅដោយសុខសាន្តបានដូចម្តេច?’
Verse 18
क्रोधेन पातकमभून्न त्वया प्राप्यते सुखम् । यः समुत्पादितं कोपं क्षमयैव निरस्यति
‘ដោយសេចក្តីកំហឹង បាបបានកើតឡើង; ដោយហេតុនេះ អ្នកមិនអាចទទួលបានសុខទេ។ អ្នកណាដែលបំបាត់កំហឹងដែលកើតឡើង ដោយ “ក្សមា” គឺការអត់ទោសតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកនោះទើបឈ្នះវាបានពិតប្រាកដ។’
Verse 19
इह लोके परत्रासावत्यंतं सुखमेधते । क्षमायुक्ता हि पुरुषा लभंते श्रेय उत्तमम्
‘ទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ សុខដ៏បរិបូរណ៍រីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង។ ព្រោះបុរសដែលមានក្សមា គឺការអត់ទោស នឹងទទួលបានសេចក្តីប្រសើរខ្ពស់បំផុត។’
Verse 20
ततः शमीकः स्वं शिष्यं प्राह गौरमुखाभिधम् । भो गौ मुख गत्वा त्वं वद भूपं परीक्षितम्
បន្ទាប់មក សមីកៈ បាននិយាយទៅកាន់សិស្សរបស់ខ្លួនឈ្មោះ គោរមុខៈ ថា៖ ‘ឱ គោរមុខៈ អ្នកចូរទៅ ហើយប្រាប់ព្រះរាជា បរិក្សិត។’
Verse 21
इमं शापं मत्सुतोक्तं तक्षकाहिविदंशनम् । पुनरायाहि शीघ्रं त्वं मत्समीपे महामते
បណ្ដាសានេះដែលកូនប្រុសខ្ញុំបានពោល នឹងនាំមកនូវការខាំនៃស្តេចពស់ តក្សកៈ។ ចូរត្រឡប់មកជួបខ្ញុំវិញជាប្រញាប់ ឱអ្នកមានប្រាជ្ញាដ៏អស្ចារ្យ។
Verse 22
एवमुक्तः शमीकेन ययौ गौरमुखो नृपम् । समेत्य चाब्रवीद्भूपं सौभद्रेयं परीक्षितम्
បន្ទាប់ពីត្រូវបានបញ្ជាដោយ ឥសី សមិកៈ នោះ គោរមុខៈ ក៏បានទៅជួបស្តេច ហើយនៅពេលជួបទ្រង់ គាត់បានទូលទៅកាន់ស្តេច បរិក្សិត ដែលជាបុត្ររបស់នាង សុភទ្រា។
Verse 23
दृष्ट्वा सर्पं पितुः स्कन्धे त्वया विनिहितं मृतम् । शमीकस्य सुतः शृंगी शशाप त्वां रुषान्वितः
ដោយឃើញពស់ងាប់ដែលទ្រង់បានដាក់នៅលើស្មារបស់ឪពុកខ្លួន នោះ ស្រឹង្គី ដែលជាកូនប្រុសរបស់ សមិកៈ បានខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានដាក់បណ្ដាសាទ្រង់។
Verse 24
एतद्दिनात्सप्तमेऽह्नि तक्षकेण महाहिना । दष्टो विषाग्निना दग्धो भूयादाश्वभिमन्युजः
នៅថ្ងៃទីប្រាំពីររាប់ចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ សូមឲ្យបុត្ររបស់ អភិមន្យុ ត្រូវស្តេចពស់ តក្សកៈ ខាំ ហើយត្រូវឆេះខ្លោចដោយភ្លើងនៃពិស។
Verse 25
एवं शशाप त्वां राजञ्छृंगी तस्य मुनेः सुतः । एतद्वक्तुं पिता तस्य प्राहिणोन्मां त्वदंतिकम्
បពិត្រមហាក្សត្រ ស្រឹង្គី ដែលជាកូនប្រុសរបស់ឥសីនោះ បានដាក់បណ្ដាសាទ្រង់បែបនេះ។ ដើម្បីទូលថ្វាយរឿងនេះ ឪពុករបស់គេបានបញ្ជូនទូលបង្គំមកគាល់ទ្រង់។
Verse 26
इतीरयित्वा तं भूपमाशु गौरमुखो ययौ । गते गौरमुखे पश्चाद्राजा शोकपरायणः
ក្រោយពោលដូច្នោះទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រ ហ្គោរាមុខៈបានចាកចេញដោយរហ័ស។ ពេលហ្គោរាមុខៈទៅហើយ ព្រះមហាក្សត្រក៏ជ្រួលជ្រាបក្នុងសោកសៅទាំងស្រុង។
Verse 27
अभ्रंलिहमथोत्तुंगमेकस्तंभं सुविस्तृतम् । मध्येगंगं व्यतनुत मंडपं नृपपुंगवः
បន្ទាប់មក ព្រះមហាក្សត្រដែលជាអ្នកឧត្តមក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ បានសង់មណ្ឌបខ្ពស់ធំទូលាយនៅកណ្ដាលទន្លេគង្គា គាំទ្រដោយសសរតែមួយ ដូចជាលិទ្ធពពក។
Verse 28
महागारुडमंत्रज्ञैरौषधज्ञैश्चिकित्सकैः । तक्षकस्य विषं हंतुं यत्नं कुर्वन्समाहितः
ដោយមានអ្នកជំនាញមន្តគារុឌដ៏មហិមា និងគ្រូពេទ្យដែលចេះឱសថស្មៅជ្រៅជ្រះ គាត់បានខិតខំដោយចិត្តសមាធិ ដើម្បីបំបាត់ពិសរបស់តក្សក។
Verse 29
अनेकदेवब्रह्मर्षिराजर्षिप्रवरान्वितः । आस्ते तस्मिन्नृपस्तुंगे मंडपे विष्णुभक्तिमान्
ដោយមានទេវតាជាច្រើន ព្រមទាំងព្រះឥសីបុរោហិត (ព្រហ្មឫសី) និងឥសីក្សត្រ (រាជឫសី) អ្នកឧត្តមៗជាមួយ ព្រះមហាក្សត្រអ្នកមានភក្តីចំពោះព្រះវិษ្ណុ បានស្នាក់នៅក្នុងមណ្ឌបខ្ពស់នោះ។
Verse 30
तस्मिन्नवसरे विप्रः काश्यपो मांत्रिकोत्तमः । राजानं रक्षितुं प्रायात्तक्षकस्य महाविषात्
នៅវេលានោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍កាស្យបៈ—ឧត្តមក្នុងចំណោមអ្នកចេះមន្ត—បានចេញដំណើរ ដើម្បីការពារព្រះមហាក្សត្រពីពិសដ៏សាហាវរបស់តក្សក។
Verse 31
सप्तमेऽहनि विप्रेंद्रो दरिद्रो धनकामुकः । अत्रांतरे तक्षकोऽपि विप्ररूपी समाययौ
នៅថ្ងៃទីប្រាំពីរ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរនោះ ទោះក្រីក្រក៏ដោយ តែមានក្តីប្រាថ្នាចង់បានទ្រព្យ ក៏ធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ។ នៅចន្លោះនោះ តក្សកៈក៏មកដល់ ដោយបំលែងជារូបព្រាហ្មណ៍។
Verse 32
मध्येमार्गं विलोक्याथ कश्यपं प्रत्यभाषत । ब्राह्मण त्वं कुत्र यासि वद मेऽद्य महामुने
ពេលមើលឃើញគាត់នៅកណ្ដាលផ្លូវ គាត់ក៏និយាយទៅកាន់ កាស្យបៈ ថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ អ្នកទៅទីណា? សូមប្រាប់ខ្ញុំថ្ងៃនេះ ឱ មហាមុនី»។
Verse 33
इति पृष्टस्तदावादीत्काश्यपस्तक्षकं द्विजाः । परीक्षितं महाराजं तक्षकोऽद्य विषाग्निना
ពេលត្រូវសួរដូច្នោះ កាស្យបៈបានឆ្លើយទៅកាន់ តក្សកៈ ថា៖ «ឱ ពួកទ្វិជៈ ទាំងឡាយ ថ្ងៃនេះ តក្សកៈ នឹងដុតមហារាជ បរិក្សិត ដោយភ្លើងនៃពិស»។
Verse 34
दक्ष्यते तं शमयितुं तत्समीपमुपैम्यहम् । इत्युक्तवंतं तं विप्रं तक्षकः पुनरब्रवीत्
«ខ្ញុំអាចបន្ធូរ (ពិស) នោះបាន ដូច្នេះខ្ញុំនឹងទៅជិតព្រះអង្គនោះ» ព្រាហ្មណ៍នោះបាននិយាយដូច្នេះ។ បន្ទាប់ពីគាត់និយាយហើយ តក្សកៈក៏និយាយតបគាត់ម្ដងទៀត។
Verse 35
तक्षकोहं द्विजश्रेष्ठ मया दष्टश्चिकित्सितुम् । न शक्यो ऽब्दशतेनापि महामंत्रायुतैरपि
«ខ្ញុំគឺ តក្សកៈ ឱ ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ។ អ្នកណាដែលត្រូវខ្ញុំខាំ មិនអាចព្យាបាលឲ្យជាសះស្បើយបានទេ ទោះជារយឆ្នាំក៏ដោយ ទោះជាមហាមន្ត្ររាប់ម៉ឺនក៏ដោយ»។
Verse 36
चिकित्सितुं चेन्मद्दष्टं शक्तिरस्ति तवाधुना । अनेकयोजनोच्छ्रायमिमं वटतरुं त्वहम्
បើឥឡូវនេះ អ្នកមានអំណាចពិតប្រាកដ ដើម្បីព្យាបាលអ្នកដែលត្រូវខ្ញុំខាំ នោះចូរមើល—ដើមពោធិ៍/ដើមប៉េងព្រៃ (វត) នេះ ខ្ពស់ជាច្រើនយោជន៍; ខ្ញុំនឹងសាកល្បងលើវាជាមុន។
Verse 37
दशाम्युज्जीवयैनं त्वं समर्थोऽस्ति ततो भवान् । इतीरयित्वा तं वृक्षमदशत्तक्षकस्तदा
«ខ្ញុំនឹងខាំវា—បើអ្នកអាចបាន ចូរធ្វើឲ្យវារស់ឡើងវិញ; នោះសមត្ថភាពរបស់អ្នកនឹងត្រូវបញ្ជាក់»។ និយាយដូច្នេះហើយ តក្សកៈបានខាំដើមឈើនោះភ្លាមៗ។
Verse 38
अभवद्भस्मसात्सोऽपि वृक्षोऽत्यंतं समूर्च्छितः । पूर्वमेव नरः कश्चित्तं वृक्षमधिरूढवान्
ដើមឈើនោះក៏ក្លាយជាផេះ សន្លប់ស្រពោនយ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែមុននោះ មានបុរសម្នាក់បានឡើងលើដើមឈើនោះរួចហើយ។
Verse 39
तक्षकस्य विषोल्काभिः सोऽपि दग्धोऽभवत्तदा । तं नरं न विजिज्ञाते तौ च काश्यपतक्षकौ
ដោយអណ្តាតភ្លើងដូចធ្យូងក្តៅនៃពិសរបស់តក្សកៈ បុរសនោះក៏ត្រូវដុតឆេះនៅពេលនោះដែរ។ ប៉ុន្តែទាំងកាស្យបៈ និងតក្សកៈ មិនបានស្គាល់ថាបុរសនោះជានរណាទេ។
Verse 40
काश्यपः प्रतिजज्ञेऽथ तक्षकस्यापि शृण्वतः । तन्मंत्रशक्तिं पश्यंतु सर्वे विप्रा हि नोऽधुना
បន្ទាប់មក កាស្យបៈបានធ្វើព្រមាន/សច្ចា ខណៈតក្សកៈកំពុងស្តាប់ថា៖ «ឥឡូវនេះ សូមឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងអស់ ចូរមើលឃើញអំណាចនៃមន្ត្រនោះរបស់ខ្ញុំ»។
Verse 41
इतीरयित्वा तं वृक्षं भस्मीभूतं विषाग्निना । अजीवयन्मन्त्रशक्त्या काश्यपो मांत्रिकोत्तमः
ពោលដូច្នេះហើយ កាស្យបៈ អ្នកជំនាញមន្ត្រដ៏ប្រសើរបំផុត បានប្រើអំណាចមន្ត្ររបស់ខ្លួន ឲ្យដើមឈើដែលត្រូវភ្លើងពិសឆេះរលាយជាផេះ នោះរស់ឡើងវិញ។
Verse 42
नरोऽपि तेन वृक्षेण साकमुज्जीवितोऽभवत् । अथाब्रवीत्तक्षकस्तं काश्यपं मंत्रकोविदम्
បុរសនោះក៏បានរស់ឡើងវិញជាមួយដើមឈើនោះដែរ។ បន្ទាប់មក តក្សកៈ បានអំពាវនាវទៅកាន់ កាស្យបៈ អ្នកចេះមន្ត្រយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។
Verse 43
यथा न मुनिवाङ्मिथ्या भवेदेवं कुरु द्विज । यत्ते राजा धनं दद्यात्ततोपि द्विगुणं धनम्
“ដើម្បីឲ្យពាក្យរបស់មុនីមិនក្លាយជាមោឃៈ សូមធ្វើដូចនេះ ឱ ទ្វិជៈ: ទ្រព្យណាដែលព្រះរាជានឹងប្រទានដល់លោក ខ្ញុំនឹងប្រទានទ្វេគុណជាងនោះ।”
Verse 44
ददाम्यहं निवर्तस्व शीघ्रमेव द्विजोत्तम । इत्युक्त्वानर्घ्यरत्नानि तस्मै दत्त्वा स तक्षकः
“ខ្ញុំនឹងឲ្យ; សូមត្រឡប់ទៅឆាប់ៗ ឱ ទ្វិជោត្តម।” ពោលដូច្នេះហើយ តក្សកៈ បានប្រគល់រតនៈដ៏មានតម្លៃមិនអាចវាស់បានឲ្យគាត់។
Verse 45
न्यवर्तयत्काश्यपं तं ब्राह्मणं मंत्रको विदम् । अल्पायुषं नृपं मत्वा ज्ञानदृष्ट्या स काश्यपः
ដូច្នេះ កាស្យបៈ ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកជំនាញមន្ត្រ បានត្រឡប់ក្រោយវិញ ព្រោះដោយទស្សនៈនៃប្រាជ្ញា លោកបានដឹងថា ព្រះរាជាមានអាយុខ្លី។
Verse 46
स्वाश्रमं प्रययौ तूष्णीं लब्धरत्नश्च तक्षकात् । सोऽब्रवीत्तक्षकः सर्वान्सर्पानाहूय तत्क्षणे
គាត់បានត្រឡប់ទៅអាស្រមរបស់ខ្លួនដោយស្ងៀមស្ងាត់ បន្ទាប់ពីទទួលបានរតនៈពីតក្សកៈ។ បន្ទាប់មក តក្សកៈបានហៅពស់ទាំងអស់មកភ្លាមៗ ហើយបានមានពាក្យ។
Verse 47
यूयं तं नृपतिं प्राप्य मुनीनां वेषधारिणः । उपहारफलान्याशु प्रयच्छत परीक्षिते
«ចូរអ្នកទាំងអស់ទៅរកព្រះរាជានោះ ដោយពាក់ព័ន្ធជាវេសមុនី ហើយប្រញាប់នាំផ្លែឈើជាអំណោយទៅថ្វាយព្រះបរិក្សិត»។
Verse 48
तथेत्युक्त्वा सर्वसर्पा ददू राज्ञे फलान्यमी । तक्षकोपि तदा तत्र कस्मिंश्चिद्बदरीफले
ពស់ទាំងអស់នោះបាននិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយបានថ្វាយផ្លែឈើដល់ព្រះរាជា។ ចំណែកតក្សកៈក៏នៅពេលនោះដែរ បានចូលទៅស្ថិតក្នុងផ្លែបដារីមួយ។
Verse 49
कृमिवेषधरो भूत्वा व्यतिष्ठद्दंशितुं नृपम् । अथ राजा प्रदत्तानि सर्पैर्ब्राह्मणरूपकैः
ដោយពាក់វេសជាដង្កូវ គាត់បានស្ទាក់រង់ចាំដើម្បីខាំព្រះរាជា។ បន្ទាប់មក ព្រះរាជាបានពិនិត្យមើលផ្លែឈើដែលពស់ទាំងនោះបានថ្វាយ ដោយបំលែងជារូបព្រាហ្មណ៍។
Verse 50
परीक्षिन्मंत्रवृद्धेभ्यो दत्त्वा सर्वफलान्यपि । कौतूहलेन जग्राह स्थूलमेकं फलं करे
ព្រះបរិក្សិតបានប្រគល់ផ្លែឈើទាំងអស់ដល់ព្រះអាចារ្យចាស់ទុំអ្នកចេះមន្ត្រា។ តែដោយក្តីចង់ដឹង ព្រះអង្គបានយកផ្លែធំមួយកាន់នៅក្នុងព្រះហស្ត។
Verse 51
अस्मिन्नवसरे सूर्योऽप्यस्ताचलमगाहत । मिथ्या ऋषिवचो मा भूदिति तत्रत्यमानवाः
នៅវេលានោះឯង សូម្បីតែព្រះអាទិត្យក៏លិចចូលទៅក្នុងភ្នំខាងលិច។ ដោយខ្លាចថាព្រះវាចនៈរបស់ឥសីនឹងក្លាយជាមិនពិត មនុស្សដែលមានវត្តមាននៅទីនោះក៏កើតក្តីកង្វល់។
Verse 52
अन्योयमवदन्त्सर्वे ब्राह्मणाश्च नृपास्तथा । एवं वदत्सु सर्वेषु फले तस्मिन्नदृश्यत
មនុស្សទាំងអស់—ទាំងព្រះព្រាហ្មណ៍ និងស្តេចទាំងឡាយ—បាននិយាយថា «នេះជារឿងផ្សេងទៀត»។ ខណៈពេលដែលគ្រប់គ្នានិយាយដូច្នេះ មានអ្វីមួយបានឃើញនៅក្នុងផ្លែនោះ។
Verse 53
फले रक्तकृमिः सर्वे राज्ञा चापि परीक्षिता । अयं किं मां दशेदद्य कृमिरित्युक्तवा न्नृपः
មនុស្សទាំងអស់បានឃើញដង្កូវពណ៌ក្រហមដូចឈាមនៅក្នុងផ្លែ ហើយស្តេចក៏បានពិនិត្យវាផងដែរ។ ស្តេចមានព្រះបន្ទូលថា «ដង្កូវនេះអាចធ្វើអ្វីដល់ខ្ញុំបាន—ថ្ងៃនេះវានឹងខាំខ្ញុំឬ?»
Verse 54
निदधे तत्फलं कर्णे सकृमि द्विजसत्तमाः । तक्षकोऽस्मिन्स्थितः पूर्वं कृमिरूपी फले तदा
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! គាត់បានយកផ្លែនោះ—ជាមួយដង្កូវ—ដាក់លើត្រចៀករបស់ខ្លួន។ ព្រោះតក្សកៈបានស្នាក់នៅក្នុងផ្លែនោះតាំងពីមុន ដោយបំលែងរូបជាដង្កូវនៅពេលនោះ។
Verse 55
निर्गत्य तत्फलादाशु नृपदे हमवेष्टयत् । तक्षकावेष्टिते भूपे पार्श्वस्था दुद्रुवुर्भयात्
វាបានចេញពីផ្លែនោះយ៉ាងរហ័ស ហើយរុំជុំវិញព្រះកាយស្តេច។ ពេលស្តេចត្រូវតក្សកៈរុំចង អ្នកដែលឈរនៅជិតៗក៏រត់គេចដោយភ័យខ្លាច។
Verse 56
अनंतरं नृपो विप्रास्तक्षकस्य विषाग्निना । दग्धोऽभूद्भस्मसादाशु सप्रासादो बलीयसा
បន្ទាប់មកភ្លាមៗ ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ព្រះរាជាជាមួយទាំងព្រះរាជវាំង ត្រូវបានភ្លើងពិសដ៏ខ្លាំងក្លារបស់តក្សកៈ ដុតឲ្យរលាយទៅជាផេះយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
Verse 57
कृत्वोर्ध्वदैहिकं तस्य नृपस्य सपुरोहिताः । मंत्रिणस्तत्सुतं राज्ये जनमेजयनामकम्
ក្រោយពេលបានធ្វើពិធីឧរធ្វទៃហិក (ពិធីក្រោយមរណៈ) សម្រាប់ព្រះរាជានោះរួច មន្ត្រីទាំងឡាយជាមួយព្រះបូរោហិតរាជវាំង បានស្ថាបនាព្រះរាជបុត្រាឈ្មោះ ជនមេជយៈ ឲ្យឡើងគ្រងរាជ្យ។
Verse 58
राजानमभ्यषिंचन्वै गजद्रक्ष णवांछया । तक्षकाद्रक्षितुं भूपमायातः काश्यपाभिधः
ពួកគេបានធ្វើពិធីអភិសេកស្តេច ដោយប្រាថ្នាឲ្យមានការការពារខ្សែស្រឡាយរាជវង្ស។ ហើយព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ កាស្យបៈ បានមកដល់ ដើម្បីការពារព្រះមហាក្សត្រពីតក្សកៈ។
Verse 59
यो ब्राह्मणो मुनिश्रेष्ठाः स सर्वैर्निंदितो जनैः । बभ्राम सकलान्देशाञ्छिष्टैः सर्वैश्च दूषितः
ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ ព្រាហ្មណ៍នោះត្រូវបានមនុស្សទាំងអស់និន្ទា។ ត្រូវបានអ្នកមានកិត្តិយសទាំងឡាយថ្កោលទោស ហើយគាត់បានវង្វេងទៅគ្រប់ស្រុកទាំងអស់ដោយភាពអាម៉ាស់។
Verse 60
अवस्थानं न लेभेऽसौ ग्रामे वाप्याश्रमेऽपि वा । यान्यान्देशानसौ यातस्तत्रतत्रमहाजनैः
គាត់រកមិនឃើញទីតាំងស្នាក់នៅឡើយ—មិនថានៅភូមិ ឬសូម្បីតែនៅអាស្រម។ ទៅដល់ស្រុកណាក៏ដោយ នៅទីនោះៗ មហាជនអ្នកដឹកនាំសហគមន៍បានចេញមកប្រឈមមុខគាត់។
Verse 61
तत्तद्देशान्निरस्तः स शाकल्यं शरणं ययौ । प्रणम्य शाकल्यमुनिं काश्यपो निन्दितो जनैः । इदं विज्ञापयामास शाकल्याय महात्मने
ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីទីកន្លែងមួយទៅមួយទៀត គាត់បានទៅសុំជ្រកកោនក្រោមព្រះមុនី សាកល្យ។ កាស្យបៈ ដែលត្រូវមនុស្សជាច្រើនបន្ទោស បានក្រាបបង្គំមុនីសាកល្យ ហើយបានទូលបញ្ជាក់រឿងនេះចំពោះមហាត្មាអង្គនោះ។
Verse 62
काश्यप उवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ शाकल्य हरिवल्लभ
កាស្យបៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះបរមគ្រូ! ឱ អ្នកដឹងធម៌ទាំងអស់—ឱ សាកល្យ អ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះហរិ—»
Verse 63
मुनयो ब्राह्मणाश्चान्ये मां निंदंति सुहृज्जनाः । नास्याहं कारणं जाने किं मां निंदंति मानवाः
«ព្រះមុនី ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងសូម្បីតែមិត្តសុចរិតផ្សេងៗ ក៏បន្ទោសខ្ញុំ។ ខ្ញុំមិនដឹងមូលហេតុទេ—ហេតុអ្វីមនុស្សទាំងឡាយចោទប្រកាន់ខ្ញុំ?»
Verse 64
ब्रह्महत्या सुरापानं गुरुस्त्रीगमनं तथा । स्तेयं संसर्गदोषो वा मया नाचरितः क्वचित्
«ការសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ ការផឹកសុរា ការចូលទៅរកភរិយាគ្រូ ការលួច ឬសូម្បីតែទោសនៃការសេពគប់អសុចរិត—ខ្ញុំមិនដែលប្រព្រឹត្តអ្វីទាំងនេះឡើយ»
Verse 65
अन्यान्यपि हि पापानि न कृतानि मया मुने । तथापि निंदंति जना वृथा मां बांधवादयः
«បាបផ្សេងៗទៀតផងដែរ ឱ ព្រះមុនី ខ្ញុំមិនបានប្រព្រឹត្តឡើយ; ទោះយ៉ាងណា មនុស្សទាំងឡាយ—ទាំងញាតិមិត្ត និងអ្នកដទៃ—បន្ទោសខ្ញុំដោយឥតមូលហេតុ»
Verse 66
जानासि चेत्त्वं शाकल्य मया दोषं कृतं वद । उक्तोऽथ काश्यपेनैवं शाकल्याख्यो महामुनिः । क्षणं ध्यात्वा बभाषे तं काश्यपं द्विजसत्तमाः
“បើអ្នកដឹង ឱ សាកល្យ ចូរប្រាប់ថា ខ្ញុំបានប្រព្រឹត្តកំហុសអ្វី?” ពេលកាស្យបបានមានព្រះវាចាដូច្នេះ មហាមុនីឈ្មោះសាកល្យបានសមាធិមួយភ្លែត ហើយបន្ទាប់មកបាននិយាយទៅកាន់កាស្យប អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទ្វិជៈ។
Verse 67
शाकल्य उवाच । परीक्षितं महाराजं तक्षकाद्रक्षितुं भवान्
សាកល្យបាននិយាយថា៖ “លោកគួរតែការពារមហារាជបរិក្សិតពីតក្សក—”
Verse 68
अयासीदर्धमार्गे तु तक्षकेण निवारितः । चिकित्सितुं समर्थोऽपि विषरोगादिपीडितम्
“លោកបានចេញដំណើរ ប៉ុន្តែកណ្ដាលផ្លូវត្រូវតក្សករារាំង; ទោះជាលោកមានសមត្ថភាពព្យាបាលអ្នកដែលរងទុក្ខដោយពិស និងជំងឺជាដើមក៏ដោយ।”
Verse 69
यो न रक्षति लोभेन तमाहुर्ब्रह्मघातकम् । क्रोधात्कामाद्भयाल्लोभान्मात्सर्यान्मोहतोऽपि वा
“អ្នកណាដែលដោយសារលោភលន់មិនការពារ គេហៅថា ‘អ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍’។ មិនថាដោយកំហឹង ដោយកាម ដោយភ័យ ដោយលោភ ដោយច្រណែន ឬសូម្បីដោយមោហៈ—”
Verse 70
यो न रक्षति विप्रेंद्र विषरोगातुरं नरम् । ब्रह्महा स सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः
“ឱ វិប្រេន្ទ្រ (អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍) អ្នកណាមិនការពារមនុស្សដែលរងទុក្ខដោយពិស ឬជំងឺ នោះមានបាបស្មើនឹងអ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ អ្នកផឹកស្រា អ្នកលួច និងអ្នករំលោភគ្រែគ្រូ (គុរុតល្បគៈ)។”
Verse 71
संसर्गदोषदुष्टश्च नापि तस्य हि निष्कृतिः । कन्याविक्रयिणश्चापि हयविक्रयिणस्तथा
អ្នកណាដែលត្រូវបានបំពុលដោយទោសនៃការសេពគប់អាក្រក់ នោះពិតជាមិនមានការលោះបាបឡើយ។ ដូចគ្នានេះ អ្នកលក់ក្មេងស្រីសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ និងអ្នកលក់សេះ ក៏ត្រូវបានទោសទណ្ឌ។
Verse 72
कृतघ्न स्यापि शास्त्रेषु प्रायश्चित्तं हि विद्यते । विषरोगातुरं यस्तु समर्थोपि न रक्षति
សូម្បីតែអ្នកអកតញ្ញូ ក៏មានការប្រាយស្ចិត្ដតាមគម្ពីរផងដែរ។ ប៉ុន្តែអ្នកណាដែលមានសមត្ថភាពហើយមិនការពារអ្នកដែលរងទុក្ខដោយពុល ឬជំងឺ—
Verse 73
न तस्य निष्कृतिः प्रोक्ता प्रायश्चित्तायुतैरपि । न तेन सह पंक्तौ च भुंजीत सुकृती जनः
សម្រាប់មនុស្សបែបនោះ មិនមានការលោះបាបត្រូវបានប្រកាសឡើយ ទោះបីធ្វើប្រាយស្ចិត្ដរាប់ម៉ឺនក៏ដោយ។ អ្នកមានបុណ្យមិនគួរទទួលទានក្នុងជួរដូចគ្នាជាមួយគាត់ទេ។
Verse 74
न तेन सह भाषेत न पश्येत्तं नरं क्वचित् । तत्संभाषणमात्रेण महापातकभाग्भवेत्
មិនគួរនិយាយជាមួយគាត់ ហើយក៏មិនគួរមើលឃើញបុរសនោះនៅទីណាទេ។ ត្រឹមតែការសន្ទនាជាមួយគាត់ប៉ុណ្ណោះ ក៏ក្លាយជាអ្នកមានភាគក្នុងមហាបាប។
Verse 75
परीक्षित्स महाराजः पुण्यश्लोकश्च धार्मिकः । विष्णुभक्तो महायोगी चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता
មហារាជ បរិក្សិត មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះបរិសុទ្ធ និងឈរជាប់ក្នុងធម៌; ជាភក្តិរបស់ព្រះវិษ្ណុ ជាមហាយោគី និងជាអ្នកការពាររបបចាតុរវណ្ណៈ។
Verse 76
व्यासपुत्राद्धरिकथां श्रुतवान्भक्तिपूर्वकम् । अरक्षित्वा नृपं तं त्वं वचसा तक्षकस्य यत्
ទោះបីអ្នកបានស្តាប់កថាសក្ការៈនៃព្រះហរិពីកូនប្រុសរបស់វ្យាស ដោយចិត្តភក្តិ ក៏ដោយ អ្នកនៅតែមិនបានការពារព្រះរាជានោះ ព្រោះពាក្យសាបសង្ស័យដែលពាក់ព័ន្ធនឹង តក្សក។
Verse 77
निवृत्तस्तेन विप्रेंद्रैर्बांधवैरपि दूष्यसे । स परीक्षिन्महाराजो यद्यपि क्ष णजीवितः
ព្រោះអ្នកបានត្រឡប់ចេញពីកាតព្វកិច្ច អ្នកត្រូវបានបន្ទោសដោយព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ និងសូម្បីតែសាច់ញាតិរបស់ខ្លួនផង។ មហារាជា បរិក្ខិត នោះ ទោះជាជីវិតនៅសល់តែបន្តិចបន្តួច,—
Verse 78
तथापि यावन्मरणं बुधैः कार्यं चिकित्सनम् । यावत्कण्ठगताः प्राणा मुमूर्षोर्मानवस्य हि
ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកប្រាជ្ញត្រូវធ្វើការព្យាបាលរហូតដល់មរណៈ—ដរាបណាដង្ហើមជីវិត (ប្រាណ) របស់អ្នកជិតស្លាប់ មិនទាន់ឡើងដល់បំពង់កទេ គឺរហូតដល់វិនាទីចុងក្រោយ។
Verse 79
तावच्चिकित्सा कर्तव्या कालस्य कुटिला गतिः । इति प्राहुः पुरा श्लोकं भिषग्वैद्याब्धिपारगाः
ដរាបនោះត្រូវធ្វើការព្យាបាល ព្រោះដំណើររបស់កាលវេលា វៀចវេរ និងមិនអាចទាយទុកបាន។ ដូច្នេះ ក្នុងកាលបុរាណ វេជ្ជបណ្ឌិតដែលបានឆ្លងកាត់សមុទ្រនៃវិជ្ជាព្យាបាល បាននិយាយស្លោកនេះ។
Verse 80
अतश्चिकित्साशक्तोऽपि यस्मादकृतभेषजः । अर्धमार्गे निवृत्तस्त्वं तेन तं हतवानसि । शाकल्येनैवमुदितः काश्यपः प्रत्यभाषत
ដូច្នេះ ទោះបីអ្នកមានសមត្ថភាពព្យាបាលក៏ដោយ ព្រោះអ្នកមិនបានផ្តល់ថ្នាំ និងបានត្រឡប់នៅកណ្ដាលផ្លូវ ដោយហេតុនោះអ្នកបានសម្លាប់គាត់។ ពេលសាកល្យា និយាយដូច្នេះ កាស្យបៈបានឆ្លើយតប។
Verse 81
काश्यप उवाच । ममैतद्दोषशांत्यर्थमुपायं वद सुव्रत
កាស្យបៈបាននិយាយថា «ឱ អ្នកមានវ្រតដ៏ល្អ ប្រសិនបើសូមប្រាប់វិធីដើម្បីបន្ធូរបាបកំហុសនេះរបស់ខ្ញុំ»
Verse 82
येन मां प्रतिगृह्णीयुर्बांधवाः ससुहृज्जनाः
«ដោយវិធីណា សាច់ញាតិរបស់ខ្ញុំ—ជាមួយមិត្ត និងអ្នកប្រាថ្នាល្អ—នឹងទទួលយកខ្ញុំវិញ?»
Verse 83
कृपां मयि कुरुष्व त्वं शाकल्य हरिवल्लभ । काश्यपेनैवमुक्तस्तु शाकल्योपि मुनीश्वरः । क्षणं ध्यात्वा जगादैवं काश्यपं कृपया तदा
«សូមមេត្តាខ្ញុំផង ឱ សាកល្យ អ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់ហរិ»។ ពេលកាស្យបនិយាយដូច្នេះ មុនីឥស្វរ សាកល្យ បានសមាធិគិតមួយភ្លែត ហើយបន្ទាប់មកនិយាយទៅកាស្យបដោយករុណា។
Verse 84
शाकल्य उवाच । अस्य पापस्य शात्यर्थमुपायं प्रवदामि ते
សាកល្យបាននិយាយថា «ដើម្បីបន្ធូរបាបនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីវិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ»
Verse 85
तत्कर्त्तव्यं त्वया शीघ्रं विलंबं मा कृथा द्विज । दक्षिणांबुनिधौ सेतौ गंधमादनपर्वते
«ចូរធ្វើកិច្ចនេះឲ្យឆាប់ កុំយឺតយ៉ាវឡើយ ឱ ទ្វិជៈ។ នៅសេតុក្នុងសមុទ្រខាងត្បូង លើភ្នំគន្ធមាទន…»
Verse 86
अस्ति तीर्थद्वयं विप्रा गायत्री च सरस्वती । तत्र त्वं स्नानमात्रेण शुद्धो भूयाश्च तत्क्षणे
ឱ ព្រាហ្មណ៍! មានទីរថៈបរិសុទ្ធពីរ គឺ កាយត្រី និង សរស្វតី។ គ្រាន់តែចុះងូតទឹកនៅទីនោះ អ្នកនឹងបានសុទ្ធសាធភ្លាមៗ។
Verse 87
गायत्र्या च सरस्वत्या जलवात स्पृशो नरः । विधूय सर्वपापानि स्वर्गं यास्यंति निर्मलाः
មនុស្សណាដែលប៉ះទឹក (សូម្បីខ្យល់បរិសុទ្ធ) នៃ កាយត្រី និង សរស្វតី នឹងបោសសំអាតបាបទាំងអស់ ហើយទៅសួគ៌ដោយភាពស្អាតឥតមន្ទិល។
Verse 88
तद्याहि शीघ्र विप्र त्वं गायत्रीं च सरस्वतीम् । इत्युक्तः काश्यपस्तेन शाकल्येन द्विजोत्तमाः
ដូច្នេះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ ចូរប្រញាប់ទៅកាន់ កាយត្រី និង សរស្វតី។ ដូច្នេះហើយ សាកល្យៈ អ្នកប្រសើរនៅក្នុងពួកទ្វិជៈ បានប្រាប់កាស្យប។
Verse 89
नत्वा मुनिं च शाकल्यं तमापृच्छ्य मुनीश्वरम् । तेन चैवाभ्यनुज्ञातः प्रययौ गन्धमादनम्
កាស្យបបានក្រាបបង្គំមុនី សាកល្យៈ ហើយសុំលាចាកមុនីឥស្វរៈនោះ; ពេលទទួលបានការអនុញ្ញាតពីគាត់ ក៏ចេញដំណើរទៅកាន់ គន្ធមាទន។
Verse 90
तत्र गत्वा च गायत्रीसरस्वत्यौ च काश्यपः । नत्वा तीर्थद्वयं भक्त्या दण्डपाणिं च भैरवम्
ពេលទៅដល់ទីនោះ កាស្យបបានចូលទៅកាន់ កាយត្រី និង សរស្វតី។ ដោយសេចក្តីភក្តិ គាត់បានក្រាបបង្គំទីរថៈទាំងពីរ ហើយក៏ក្រាបបង្គំភៃរវៈ ដណ្ឌបាណិ អ្នកកាន់ដំបងផងដែរ។
Verse 91
संकल्पपूर्वं तत्तीर्थे सस्नौ नियमसंयुतः । तीर्थद्वये स्नानमात्रान्मुक्तपापोऽथ काश्यपः
ដោយធ្វើសង្កល្បៈជាមុន និងគោរពវិន័យសម្រិតសម្រាំង កាស្យបៈបានងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅទីរថៈនោះ។ ដោយតែការងូតនៅទីរថៈទាំងពីរ បាបទាំងឡាយរបស់គាត់ក៏រលាយអស់។
Verse 92
तीर्थद्वयस्य तीरेऽसौ किंचित्कालं तु तस्थिवान् । तस्मिन्काले च गायत्रीसरस्वत्यौ मुनीश्वराः
គាត់បានស្នាក់នៅមួយរយៈតិចតួចលើច្រាំងនៃទីរថៈទាំងពីរ។ នៅពេលនោះឯង ឱ មុនីឥស្វរាទាំងឡាយ កាយត្រី និង សរស្វតី កំពុងនឹងបង្ហាញព្រះអង្គនៅទីនោះ។
Verse 93
प्रादुर्बभूवतुर्मूर्ते सर्वाभरणभूषिते । देव्यौ ते स नमस्कृत्य काश्यपो भक्तिपूर्वकम्
ទេវីទាំងពីរនោះបានបង្ហាញជារូបកាយ ពាក់ព័ន្ធដោយគ្រឿងអលង្ការគ្រប់ប្រភេទ។ កាស្យបៈបានក្រាបនមស្ការដោយភក្តីចិត្ត។
Verse 94
के युवां रूपसंपन्ने सर्वालंकारसंयुते । इति पप्रच्छ दृष्ट्वा ते काश्यपो हृष्टमानसः । तेन पृष्टे च गायत्रीसरस्वत्यौ तमूचतुः
«អ្នកទាំងពីរជានរណា—មានរូបសោភា និងពាក់គ្រឿងអលង្ការគ្រប់យ៉ាង?» ដូច្នេះ កាស្យបៈដែលមានចិត្តរីករាយ បានសួរពេលឃើញពួកនាង។ ពេលត្រូវសួរ កាយត្រី និង សរស្វតី បានឆ្លើយទៅកាន់គាត់។
Verse 95
गायत्रीसरस्वत्यावूचतुः । काश्यपावां हि गायत्रीसरस्वत्यौ विधिप्रिये
កាយត្រី និង សរស្វតី បានមានព្រះវាចា៖ «ឱ កាស្យបៈ អ្នកជាទីស្រឡាញ់នៃវិធិធម៌ ពួកយើងនេះហើយជាកាយត្រី និង សរស្វតីពិតប្រាកដ»។
Verse 96
एतत्तीर्थस्वरूपेण नित्यं वर्तावहे त्वतः । अत्र तीर्थद्वये स्नानादावां तुष्टे तवाधुना
យើងទាំងពីរស្ថិតនៅទីនេះជានិច្ច ក្នុងសភាពជាទីរថៈនេះផ្ទាល់។ ដោយការងូតទឹករបស់អ្នកនៅទីរថៈទាំងពីរនេះ ឥឡូវយើងទាំងពីរពេញព្រះហឫទ័យចំពោះអ្នក។
Verse 97
वरं मत्तो वृणीष्व त्वं यदिष्टं काश्यप द्विज । स्नांति तीर्थद्वये येऽत्र दास्यावस्तदभीप्सितम्
ឱ កាស្យបៈ ព្រះទ្វិជៈ អ្នកចូរជ្រើសពរពីយើង តាមដែលអ្នកប្រាថ្នា។ ហើយអ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីនេះ ក្នុងទីរថៈទាំងពីរនេះ យើងនឹងប្រទានអ្វីដែលគេប៉ងប្រាថ្នា។
Verse 98
श्रुत्वा वचस्तद्गायत्रीसरस्वत्योः स काश्यपः । तुष्टाव वाग्भिरग्र्याभिस्ते देव्यौ वेधसः प्रिये
លុះកាស្យបៈបានឮព្រះវាចារបស់គាយត្រី និងសរស្វតីហើយ គាត់បានសរសើរទេវីទាំងពីរ—ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះសೃષ્ટា (ព្រះព្រហ្មា)—ដោយបទស្តុតិដ៏ឧត្តម។
Verse 99
काश्यप उवाच । चतुराननगेहिन्यौ जगद्धात्र्यौ नमाम्यहम् । विद्यास्वरूपे गायत्री सरस्वत्यौ शुभे उभे
កាស្យបៈបានពោលថា៖ ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះទេវីទាំងពីរ ដែលស្ថិតនៅក្នុងគេហដ្ឋាននៃព្រះមានបួនព្រះមុខ (ព្រះព្រហ្មា) ជាអ្នកទ្រទ្រង់លោក—គាយត្រី និងសរស្វតី ជាសភាពនៃវិជ្ជា ទាំងពីរជាមង្គល។
Verse 100
सृष्टिस्थित्यंतकारिण्यौ जगतो वेदमातरौ । हव्यकव्यस्वरूपे च चंद्रादित्यविलोचने
ទេវីទាំងពីរ ជាអធិបតីលើការបង្កើត ការរក្សា និងការលាយបាត់; ជាមាតានៃវេទសម្រាប់លោកទាំងមូល។ ទេវីទាំងពីរមានសភាពជាគ្រឿងបូជាដល់ទេវតា និងបិត្របុព្វជន (ហវ្យ-កវ្យ) ហើយព្រះនេត្ររបស់ទេវីគឺព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ។
Verse 110
काश्यपोऽपि कृतार्थः सन्स्व देशं प्रति निर्ययौ । बांधवा ब्राह्मणाः सर्वे काश्यपं गतकिल्बिषम्
កាស្យបៈក៏បានសម្រេចបំណងហើយ ក៏ចេញដំណើរទៅកាន់ប្រទេសរបស់ខ្លួន។ ហើយសាច់ញាតិទាំងអស់ គឺព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ បានគោរពបូជាកាស្យបៈដែលបានរួចផុតពីបាបហើយ។
Verse 113
यो गायत्र्यां सरस्वत्यां स स्नातफलमश्नुते
អ្នកណាដែលងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅក្នុងគាយត្រី និងនៅក្នុងសរស្វតី អ្នកនោះទទួលបានផលពេញលេញនៃការងូតទឹកសក្ការៈ។