Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 37

Devanagari script

यदिदं दृश्यते चक्रं किंचि त्स्थावरजंगमम् । पुनः संक्षिप्यते पुत्र जगत्प्राप्ते युगक्षये

Transliteration

yadidaṃ dṛśyate cakraṃ kiṃci tsthāvarajaṃgamam | punaḥ saṃkṣipyate putra jagatprāpte yugakṣaye

Translation

របបវដ្តដែលមើលឃើញនេះ—អ្វីៗទាំងអស់ទាំងស្ថាវរ និងចល—ឱកូនអើយ ពេលលោកដល់ចុងយុគ វានឹងត្រូវរួមបង្រួម និងទាញត្រឡប់វិញ។

Word by Word

• यत्: which/that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (relative; neuter nom/acc sg)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)

• दृश्यते: is seen/appears
• दृश्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (present, 3rd sg, middle/passive sense: 'is seen/appears')

• चक्रम्: cycle/wheel
• चक्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)

• किञ्चित्: something
• किञ्चित्: Visheshya (Appositive/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite: something)

• स्थावरजङ्गमम्: (comprising) immobile and mobile beings
• स्थावरजङ्गमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थावर (प्रातिपदिक) + जङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (the stationary and the moving)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: काल/पुनरावृत्तिबोधक-अव्यय (adverb: again)

• संक्षिप्यते: is withdrawn/contracted
• संक्षिप्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + क्षिप् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद/कर्मणि-प्रयोग (present, 3rd sg; is contracted/withdrawn)

• पुत्र: O son
• पुत्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (masc voc sg)

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)

• प्राप्ते: upon the arrival (of)
• प्राप्ते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (locative singular: 'when attained/at the arrival of')

• युगक्षये: at the end of the age
• युगक्षये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (masc loc sg); 'युगस्य क्षयः' (end of the yuga)

Speaker

Śiva (contextual; confirmed explicitly at 8.39)

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī (addressed as ‘putra’)

Visual Art Cues

Scene: The visible ‘wheel’ of existence retracts: beings and landscapes dissolve into subtle elements; a great cosmic inhalation drawing forms back into the unmanifest.

Characters & Entities

• Yuga
• Jagat
• Sthāvara
• Jaṅgama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All manifested forms—moving and unmoving—are impermanent and periodically withdrawn; detachment and dharma are urged within cyclical time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned; the teaching is metaphysical and cosmological.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.