Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 82

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु करोति यमतर्पणम् । व्याधिदोषविनाशार्थं क्लेशदोषोप शांतये । यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चांतकाय च । वैवस्वताय कालाय दध्नाय परमेष्ठिने

tatra snātvā naro yastu karoti yamatarpaṇam | vyādhidoṣavināśārthaṃ kleśadoṣopa śāṃtaye | yamāya dharmarājāya mṛtyave cāṃtakāya ca | vaivasvatāya kālāya dadhnāya parameṣṭhine

ក្រោយងូតទឹកនៅទីនោះ អ្នកណាធ្វើពិធីតර්បណៈ (tarpaṇa) សម្រាប់ព្រះយម ដើម្បីបំផ្លាញកំហុសនៃជំងឺ និងដើម្បីសម្រួលមលិននៃទុក្ខទោស នោះគេថ្វាយទៅកាន់ ព្រះយម ព្រះធម្មរាជ ម្រឹត្យុ អន្តក វൈവស្វត កាល ដធ្ន និង បរមេស្ឋិន។

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्-प्रत्यय (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषणार्थक/विरोधार्थक-निपात (particle: emphasis/contrast)
करोतिdoes/performs
करोति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यमतर्पणम्the offering (tarpana) to Yama
यमतर्पणम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यमस्य तर्पणम्)
व्याधिदोषविनाशार्थम्for the destruction of disease and faults
व्याधिदोषविनाशार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन; समासः (व्याधि-दोषयोः विनाशस्य अर्थः)
क्लेशदोषोपशांतयेfor the pacification of afflictions and faults
क्लेशदोषोपशांतये:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootक्लेश (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + उपशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; समासः (क्लेश-दोषयोः उपशान्तिः)
यमायto Yama
यमाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
धर्मराजायto Dharmarāja
धर्मराजाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य राजा)
मृत्यवेto Death
मृत्यवे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अंतकायto Antaka (the Ender)
अंतकाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअंतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
वैवस्वतायto Vaivasvata (son of Vivasvat)
वैवस्वताय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
कालायto Time
कालाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
दध्नायto Dadhna (a name/epithet)
दध्नाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदध्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; नामरूप (epithet)
परमेष्ठिनेto Parameṣṭhin (the Supreme Lord)
परमेष्ठिने:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Dharmavāpī (contextual)

Type: kund

Scene: At the water’s edge after bathing, a devotee performs tarpaṇa—pouring water through the fingers—invoking Yama’s many names; the mood is solemn yet calming, with a sense of cosmic order.

D
Dharmavāpī
Y
Yama
D
Dharmarāja
M
Mṛtyu
A
Antaka
V
Vaivasvata
K
Kāla
D
Dadhna
P
Parameṣṭhin

FAQs

Ritual offerings aligned with dharma—especially to Yama as cosmic judge—are said to remove obstacles, disease-caused faults, and inner afflictions.

The tīrtha “there” refers to Dharmavāpī in the Dharmāraṇya Māhātmya sequence.

After bathing, perform Yama-tarpaṇa, invoking Yama by multiple epithets (Yama, Dharmarāja, Mṛtyu, Antaka, Vaivasvata, Kāla, etc.).