Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं वचनं यत्त्वयोदितम् । यो गुरुः सर्वदेवानां योगिनां चैव सर्वदा

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | etadāścaryamatulaṃ vacanaṃ yattvayoditam | yo guruḥ sarvadevānāṃ yogināṃ caiva sarvadā

Translation

យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះវាចា៖ ពាក្យដែលអ្នកបាននិយាយនេះ អស្ចារ្យ និងមិនមានអ្វីប្រៀបបាន—ថា ព្រះអង្គដែលជាគ្រូរបស់ទេវតាទាំងអស់ និងយោគីទាំងឡាយជានិច្ច (ក៏អាចត្រូវឥទ្ធិពលបែបនោះបាន)។

Word by Word

• युधिष्ठिरः: Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)

• आश्चर्य: wonderful
• आश्चर्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)

• अतुलम्: incomparable
• अतुलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)

• वचनम्: statement, speech
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्रीलिङ्ग (pronoun), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• उदितम्: spoken, uttered
• उदितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद्+वद्/वच् → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक; past passive participle)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• गुरुः: teacher, guru
• गुरुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• सर्वदेवानाम्: of all the gods
• सर्वदेवानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• योगिनाम्: of yogins
• योगिनाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Avadharana (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Speaker

Yudhiṣṭhira

Skanda Dialogue

Listener: Vyāsa

Visual Art Cues

Scene: Courtly-forest hermitage dialogue: Yudhiṣṭhira, hands folded, expresses astonishment before Vyāsa seated in tapas posture; subtle aura indicating Śiva as guru of devas and yogins.

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Śiva (as guru, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True dharma inquiry begins with wonder and humility, seeking the hidden cause behind divine events.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly, the ongoing discussion supports the Śiva-tīrtha māhātmya within Dharmāraṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a question that sets up the explanation.