
អធ្យាយនេះព្រះវ្យាសប្រាប់ដល់ព្រះមហាក្សត្រអំពីទេវីអំណាចមួយដែលតាំងនៅទិសខាងត្បូង ជាថាមពលការពារសម្រាប់វង្សត្រកូល និងទីលំនៅ។ ទេវីត្រូវបានហៅដោយនាមជាច្រើន ដូចជា Śāntā Devī, Śrīmātā, Kulamātā និង Sthānamātā ហើយត្រូវបានពិពណ៌នាតាមរូបសញ្ញា៖ មានដៃច្រើន កាន់ឧបករណ៍ដូចជា កណ្ដឹង (ghaṇṭā), ត្រីសូល (triśūla), ខ្សែគ្រាប់ (akṣamālā), កមណ្ឌលុ (kamaṇḍalu) មានរូបសត្វជាវាហនៈ និងពណ៌សម្លៀកបំពាក់ខ្មៅ និងក្រហម។ ក៏មានការភ្ជាប់ទេវីជាមួយការតាំងទីរបស់ព្រះវិṣṇu ការបំផ្លាញដៃត្យ និងការបង្ហាញថាជារូបសារ៉ស្វតី។ បន្ទាប់មក អធ្យាយបង្ហាញវិធីបូជាដោយលំអិត៖ ផ្កា ក្លិនក្រអូប (កាំផ័រ, អាគរុ, ចន្ទន៍) ពន្លឺចង្កៀង និងធូប ព្រមទាំងនិវេដ្យៈអាហារ ដូចជា គ្រាប់ធញ្ញជាតិ បង្អែម បាយសា (payasa) និងមូដក (modaka) ហើយត្រូវបំបៅព្រះព្រាហ្មណ៍ និងកុមារី។ គេត្រូវធ្វើនិវេដនាឲ្យត្រឹមត្រូវ មុនចាប់ផ្តើមកិច្ចការមង្គលណាមួយ។ ផលានិសង្សត្រូវបានបញ្ជាក់ថា នាំឲ្យឈ្នះក្នុងសង្គ្រាម និងការប្រកួត បំបាត់ឧបសគ្គ ជោគជ័យក្នុងពិធីសាសនា (អាពាហ៍ពិពាហ៍, upanayana, sīmanta) ទ្រព្យសម្បត្តិ ចំណេះដឹង កូនចៅ និងចុងក្រោយទទួលស្ថានភាពខ្ពង់ខ្ពស់ក្រោយស្លាប់ ដោយព្រះសារ៉ស្វតីប្រទានពរ។ អធ្យាយនេះបញ្ចូលរូបវិទ្យា បច្ចេកទេសពិធី និងធម៌សីល ដើម្បីចាប់ផ្តើមសកម្មភាពក្រោមការការពាររបស់ទេវី។
Verse 1
व्यास उवाच । दक्षिणे स्थापिता राजञ्छांता देवी महाबला । सा विविधाम्बरधरा वनमालाविभूषिता
វ្យាសបានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រះរាជា នៅទិសខាងត្បូង បានប្រតិស្ឋានទេវី សាន្តា អ្នកមានកម្លាំងដ៏មហិមា។ នាងស្លៀកពាក់វស្ត្រចម្រុះ និងតុបតែងដោយមាលាផ្កាព្រៃ។
Verse 2
तामसी सा महाराज मधुकैटभनाशिनी । विष्णुना तत्र वै न्यस्ता शिवपत्नी नृपोत्तम
ឱ មហារាជ នាងគឺ តាមសី អ្នកបំផ្លាញ មធុ និង កៃតភ។ ឱ ព្រះនរោត្តម នៅទីនោះឯង ព្រះវិស្ណុបានប្រតិស្ឋាននាង—នាងជាព្រះភរិយារបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 3
सा चैवाष्टभुजा रम्या मेघश्यामा मनोरमा । कृष्णांबरधरा देवी व्याघ्रवाहनसंस्थिता
ទេវីនោះពិតជាស្រស់ស្អាត មានដៃប្រាំបី ពណ៌ស្រអែមដូចពពកភ្លៀង និងគួរឱ្យចាប់ចិត្ត។ នាងស្លៀកវស្ត្រខ្មៅ ហើយអង្គុយលើខ្លាជាវាហនៈ។
Verse 4
द्वीपिचर्मपरीधाना दिव्याभरणभूषिता । घंटात्रिशूलाक्षमालाकमंडलुधरा शुभा
នាងពាក់ស្បែកខ្លាឃ្មុំខ្លារខិន (leopard) ជាវស្ត្រ និងតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការទិព្វ។ ទេវីដ៏មង្គល កាន់កណ្តឹង ត្រីសូល អក្សមាលា និងកមណ្ឌលុ។
Verse 5
अलंकृतभुजा देवी सर्वदेवनमस्कृता । धनं धान्यं सुतान्भोगान्स्वभक्तेभ्यः प्रयच्छति
ព្រះទេវីមានព្រះពាហុតុបតែងវិចិត្រ ដែលទេវតាទាំងអស់គោរពនមស្ការ ប្រទានដល់អ្នកសក្ការៈរបស់ព្រះនាង នូវទ្រព្យសម្បត្តិ ធញ្ញជាតិ កូនចៅ និងសុខសម្បទានៃជីវិត។
Verse 6
पूजयेत्कमलै र्दिव्यैः कर्पूरागरुचंदनैः । तदुद्देशेन तत्रैव पूजयेद्द्विजसत्तमान्
គួរបូជាព្រះនាងដោយផ្កាឈូកទិព្វ កាពួរ ឈើអាករុ និងចន្ទន៍; ហើយដោយបំណងដូចគ្នានោះ នៅទីនោះឯង គួរគោរពសក្ការៈដល់ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរបំផុតផងដែរ។
Verse 7
कुमारीर्भोजयेदन्नैर्विविधैर्भक्तिभावतः । धूपैर्दीपैः फलैः रम्यैः पूजयेच्च सुरादिभिः
ដោយចិត្តសទ្ធា គួរឲ្យកុមារីទទួលទានអាហារជាច្រើនប្រភេទ; ហើយគួរបូជាដោយធូប ប្រទីប ផ្លែឈើដ៏រីករាយ និងគ្រឿងនិវេទន៍ដូចជា សុរា ជាដើម តាមពិធី។
Verse 8
मांसैस्तु विविधैर्दिव्यैरथवा धान्यपिष्टजैः । अन्यैश्च विविधैर्धान्यैः पायसैर्वटकैस्तथा
អាចនិវេទន៍ដោយសាច់ជាច្រើនប្រភេទដ៏ប្រណិត ឬដោយម្ហូបធ្វើពីម្សៅធញ្ញជាតិ; ហើយក៏ដោយធញ្ញជាតិផ្សេងៗ ពាយស (បបរផ្អែម/ខីរ) និងវដក (នំចៀន) ផងដែរ។
Verse 9
ओदनैः कृशरापूपैः पूजयेत्सुसमाहितः । स्तुतिपाठेन तत्रैव शक्तिस्तोत्रैर्मनोहरैः
ដោយចិត្តផ្តោតមាំ គួរបូជាដោយឱទន (បាយស) ក្រឹសរា និងពូប (នំ); ហើយនៅទីនោះឯង គួរអានបទសរសើរ ជាស្តូត្រព្រះសក្តិដ៏ពិរោះរណ្តំចិត្ត។
Verse 10
रिपवस्तस्य नश्यंति सर्वत्र विजयी भवेत् । रणे राजकुले द्यूते लभते जयमंगलम्
សត្រូវរបស់គាត់ត្រូវវិនាស ហើយគាត់ក្លាយជាអ្នកឈ្នះគ្រប់ទីកន្លែង។ ទាំងក្នុងសមរភូមិ ក្នុងរាជសាលា និងសូម្បីតែក្នុងការប្រកួតសំណាង គាត់ទទួលបានជ័យមង្គលដ៏ប្រសើរ។
Verse 11
सौम्या शांता महाराज स्थापिता कुलमातृका । श्रीमाता सा प्रसिद्धा च माहात्म्यं शृणु भूपते
ឱ មហារាជ! នាងទន់ភ្លន់ និងស្ងប់ស្ងាត់ ត្រូវបានស្ថាបនាជាមាតានៃវង្សកុល។ នាងល្បីល្បាញក្នុងនាម “Śrīmātā”; ឱ ព្រះអធិរាជ សូមស្តាប់មហាត្ម្យដ៏បរិសុទ្ធរបស់នាង។
Verse 12
कुलमाता महाशक्तिस्तत्रास्ते नृपसत्तम । कुमारी ब्रह्मपुत्री सा रक्षार्थं विधिना कृता
ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ! នៅទីនោះ កុលមាតា—មហាសក្តិ—ស្ថិតនៅ។ នាងជាកុមារី ជាបុត្រីរបស់ព្រះព្រហ្មា ហើយត្រូវបានស្ថាបនាតាមវិធានសក្ការៈ ដើម្បីការពារ។
Verse 13
स्थानमाता च सा देवी श्रीमाता साभिधानतः । त्रिरूपा सा द्विजातीनां निर्मिता रक्षणाय च
ទេវីនោះក៏ជាស្ថានមាតា—មាតានៃទីស្ថាន—ផងដែរ; តាមនាម នាងគឺ “Śrīmātā”។ នាងមានបីរូប និងត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ការពារពួកទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) ផងដែរ។
Verse 14
कमण्डलुधरा देवी घण्टाभरणभूषिता । अक्षमालायुता राजञ्छुभा सा शुभरूपिणी
ឱ ព្រះរាជា! ទេវីកាន់កមណ្ឌលុ (ក្រឡាទឹកសក្ការៈ) តុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការរូបកណ្ដឹង ហើយពាក់អក្សមាលា (ខ្សែគ្រាប់បូជា)។ នាងជាមង្គល មានរូបរាងដ៏មង្គល។
Verse 15
कुमारी चादिमाता च स्थानत्राणकरापि च । दैत्यघ्नी कामदा चैव महामोहविनाशिनी
ព្រះនាងជាគុមារី ជាមាតាបឋម; ជាអ្នកអភិរក្សការពារទីសក្ការៈ។ ជាអ្នកសម្លាប់អសុរៈ ប្រទានបំណងត្រឹមត្រូវ និងបំផ្លាញមហាមោហៈ។
Verse 16
भक्तिगम्या च सा देवी कुमारी ब्रह्मणः सुता । रक्तांबरधरा साधुरक्तचंदनचर्चिता
ព្រះទេវីគុមារីនោះ អាចឈានដល់បានដោយភក្តិ; នាងជាព្រះកញ្ញារបស់ព្រះព្រហ្មា។ នាងស្លៀកពាក់ពណ៌ក្រហម ជាមង្គល និងលាបចន្ទន៍ក្រហម។
Verse 17
रक्तमाल्या दशभुजा पंचवक्त्रा सुरेश्वरी । चंद्रावतंसिका माता सुरा सुरनमस्कृता
ព្រះនាងពាក់មាលាក្រហម មានដៃដប់ និងមុខប្រាំ ជាព្រះអធិរាជនីនៃទេវតា។ មានព្រះចន្ទជាគ្រឿងអលង្ការ ជាមាតា ដែលទេវតា និងអសុរៈទាំងពីរ នមស្ការ។
Verse 18
साक्षात्सरस्वतीरूपा रक्षार्थं विधिना कृता । ओंकारा सा महापुण्या काजेशेन विनिर्मिता
ព្រះនាងបង្ហាញជារូបសរស្វតីដោយផ្ទាល់; ដើម្បីការពារ ព្រះព្រហ្មាបានបង្កើតតាមវិធីវិន័យ។ ព្រះនាងមានសភាពជាអោំការៈ ពោរពេញដោយបុណ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយកាជេឝ។
Verse 19
ऋषिभिः सिद्धयक्षा दिसुरपन्नगमानवैः । प्रणम्यांघ्रियुगा तेभ्यो ददाति मनसेप्सितम्
ឥសី សិទ្ធៈ យក្សៈ ទេវតា នាគ និងមនុស្ស ទាំងអស់គ្នា ក្រាបបង្គំចំពោះព្រះបាទទាំងគូររបស់នាង; នាងប្រទានអ្វីដែលចិត្តប្រាថ្នា។
Verse 20
पालयन्ती च संस्थानं द्विजातीनां हिताय वै । यथौरसान्सुतान्माता पालयन्तीह सद्गुणैः
នាងថែរក្សាស្ថាបនាសក្ការៈ ដើម្បីសេចក្តីប្រយោជន៍របស់ទ្វិជៈទាំងឡាយ ដូចម្តាយនៅលោកនេះថែទាំកូនប្រុសកើតពីខ្លួនដោយមេត្តា និងគុណធម៌ល្អ។
Verse 21
अथ पालयती देवी श्रीमाता कुलदेवता । उपद्रवाणि सर्वाणि नाशयेत्सततं स्तुता
ដូច្នេះ ព្រះនាងទេវីអ្នកអភិរក្ស—ស្រីមាតា ជាគុលទេវតា—ពេលត្រូវបានសរសើរជានិច្ច នាងបំផ្លាញឧបដ្រវ និងការរំខានទាំងអស់។
Verse 22
सर्वविघ्नोपशमनी श्रीमाता स्मरणेन हि । विवाहे चोपवीते च सीमंते शुभकर्मणि
ដោយគ្រាន់តែរលឹកដល់ស្រីមាតា នាងបន្ធូររាល់ឧបសគ្គទាំងពួង—ជាពិសេសក្នុងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ ពិធីអុបវីត (ខ្សែសក្ការៈ) និងពិធីសីមន្តោន្នយន ក្នុងកិច្ចមង្គលទាំងឡាយ។
Verse 23
सर्वेषु भक्तकार्येषु श्रीमाता पूज्यते सदा । यथा लंबोदरं देवं पूज यित्वा समारभेत्
ក្នុងកិច្ចការទាំងអស់របស់អ្នកមានភក្តី ស្រីមាតាត្រូវបានបូជាជានិច្ច; ដូចដែលគេតែងចាប់ផ្តើមការងារដោយបូជាព្រះលម្ពោទរ (គណេស) ជាមុនសិន។
Verse 24
कार्यं शुभं सर्वमपि श्रीमातरं तथा नृप । यत्किंचिद्भोजनं त्वत्र ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति
ឱ ព្រះរាជា ក្នុងកិច្ចមង្គលទាំងអស់ គួរគោរពបូជាស្រីមាតាដូច្នោះដែរ; ហើយអាហារណាដែលមាននៅទីនេះ គួរប្រគេនដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 25
अथवा विनिवेद्यं च क्रियते यत्परस्परम् । अनिवेद्य च तां राजन्कुर्वाणो विघ्नमेष्यति
ឬមួយទៀត ព្រះរាជា! អ្វីៗដែលមនុស្សធ្វើក្នុងការទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក គួរធ្វើក្រោយពីបានថ្វាយជូន និងជម្រាបដល់ព្រះទេវីជាមុន។ អ្នកណាធ្វើដោយមិនបានថ្វាយជូនជាមុន នឹងជួបឧបសគ្គ។
Verse 26
तस्मात्तस्यै निवेद्याथ ततः कर्म समारभेत् । तद्वरेणाखिलं कर्म अविघ्नेन हि सिद्धति । हेमंते शिशिरे प्राप्ते पूजयेद्धर्मपुत्रिकाम्
ដូច្នេះ ក្រោយពីបានថ្វាយជូនព្រះនាងជាមុនហើយ ទើបចាប់ផ្តើមការងារ។ ដោយព្រះពររបស់ព្រះនាង កិច្ចការទាំងអស់ពិតជាសម្រេចដោយគ្មានឧបសគ្គ។ ពេលរដូវហេមន្ត និងសិសិរ (រដូវរងា) មកដល់ គួរបូជាព្រះធម្មបុត្រីកា។
Verse 27
हेमपत्रे समालिख्य राजते वाथ कारयेत् । पादुकां चोत्तमां राजञ्छ्रीमातायै निवेदयेत्
ដោយសរសេរលើស្លឹកមាស—ឬឲ្យធ្វើជាប្រាក់—ព្រះរាជា គួរថ្វាយជូនព្រះស្រីមាតា នូវគូស្បែកជើងបាទុកា (pādukā) ដ៏ប្រសើរ។
Verse 28
स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा तिलामलकमिश्रितैः । वासोभिः सुमनोभिश्च दुकूलैः सुमनोहरैः
ក្រោយពីងូតទឹក និងធ្វើខ្លួនឲ្យបរិសុទ្ធហើយ (គួរបូជា) ដោយគ្រឿងបូជាដែលលាយគ្រាប់ល្ង និងអាមលកៈ; ហើយដោយសម្លៀកបំពាក់ និងអំណោយដ៏រីករាយ—ក្រណាត់ល្អស្រស់ស្អាត និងផ្កាក្រអូបគួរឲ្យចិត្តរីករាយ។
Verse 29
लेपयेच्चंदनैः शुभ्रैः कुकुमैः सिंदुरासकैः । कर्पूरागुरुकस्तूरीमिश्रितैः कर्द्दमैस्तथा
គួរលាប (ព្រះទេវី) ដោយលាបចន្ទន៍សស្អាតភ្លឺថ្លា ជាមួយកុកុម (សាហ្វ្រុង) និងសិន្ទូរពណ៌ក្រហម; ហើយដូចគ្នានេះ ដោយគ្រឿងលាបក្រអូបដែលលាយកាំភ័រ អគរុ និងកស្តូរីផងដែរ។
Verse 30
कर्णिकारैश्च कह्लारैः करवीरैः सितारुणैः । चंपकैः केतकीभिश्च जपा कुसुमकैस्तथा
គួរបូជាដោយផ្កាកណ្ណិការ ផ្កាកហ្លារ (ផ្កាឈូក) ផ្កាករវីរពណ៌ស និងក្រហម ព្រមទាំងផ្កាចម្បក ផ្កាកេតកី និងផ្កាជបា (ហ៊ីប៊ីស្កុស) ដោយសក្ការៈ។
Verse 31
यक्षकर्द्दमकैश्चैव विल्वपत्रैरखंडितैः । पालाशजातिपुष्पैश्च वटकैर्माषसंभवैः । पूपभक्तादिदालीभिस्तोषयेच्छाकसंचयैः
ហើយដោយយក្សករទម (លាបក្រអូប), ស្លឹកបិល្វៈដែលមិនខូច, ផ្កាបាលាស និងផ្កាជាតិ (មល្លិ), និងវដក/វដាធ្វើពីមាស (សណ្តែកខ្មៅ) រួមទាំងពូបា បាយស cooked និងម្ហូបផ្សេងៗ—គួរធ្វើឲ្យព្រះទេវីពេញព្រះហឫទ័យដោយម្ហូបបន្លែច្រើនប្រភេទ។
Verse 32
धूपदीपादिपूर्वं तु पूजयेज्जगदंबिकाम् । तद्धियैव कुमारीर्वै विप्रानपि च भोजयेत् । पायसैर्घृतयुक्तैश्च शर्करामिश्रितैर्नृप
តែជាមុនសិន គួរបូជាព្រះជគទំបិកា ដោយធូប ប្រទីប និងអ្វីៗដទៃទៀត។ ដោយចេតនានោះដែរ ឱ ព្រះរាជា គួរឲ្យកុមារី និងព្រាហ្មណ៍ទទួលភោជន៍ ដោយបាយផ្អែម (បាយស/ខៀរ) លាយជាមួយគី និងស្ករ។
Verse 33
पक्वान्नैर्मोदकाद्यैश्च तर्पयेद्भक्तिभावतः । तर्प्यमाणे द्विजैकस्मिन्सहस्रफलमश्नुते
ដោយអាហារស cooked និងមោទកៈជាដើម គួរធ្វើឲ្យពួកគេពេញចិត្តដោយចិត្តភក្តិ។ បើសូម្បីតែព្រាហ្មណ៍ម្នាក់បានពេញចិត្តដូច្នេះ នឹងទទួលបានផលបុណ្យពាន់ដង។
Verse 34
दैत्यानां घातकं स्तोत्रं वाचयेच्च पुनः पुनः । एकाग्रमानसो भूत्वा श्रीमातरं स्तुवीय यः
គួរអានស្តោត្រាដែលជាអ្នកបំផ្លាញពួកដៃត្យា ម្តងហើយម្តងទៀត។ អ្នកណាដែលមានចិត្តឯកាគ្រ ហើយសរសើរព្រះស្រីមាតា ដូច្នេះ…
Verse 35
तस्य तुष्टा वरं दद्यात्स्नापिता पूजिता स्तुता । अनिष्टानि च सर्वाणि नाशयेद्धर्मपुत्रिका
ពេលនាងពេញព្រះហឫទ័យដោយការងូតទឹក បូជា និងសរសើរ នាងជា “កូនស្រីនៃធម៌” នឹងប្រទានពរ ហើយបំផ្លាញអមង្គលទាំងអស់។
Verse 36
अपुत्रो लभते पुत्रान्नि र्धनो धनवान्भवेत् । राज्यार्थी लभते राज्यं विद्यार्थी लभते च ताम्
អ្នកគ្មានកូននឹងបានកូន អ្នកក្រីក្រនឹងក្លាយជាអ្នកមាន; អ្នកប្រាថ្នារាជ្យនឹងបានអធិបតេយ្យ និងអ្នកស្វែងរកវិជ្ជានឹងបានវិជ្ជានោះផងដែរ។
Verse 37
श्रियोर्थी लभते लक्ष्मीं भार्यार्थी लभते च ताम् । प्रसादाच्च सरस्वत्या लभते नात्र संशयः
អ្នកស្វែងរកសិរីមង្គលនឹងបានព្រះលក្ខ្មី; អ្នកប្រាថ្នាប្រពន្ធក៏បាននាងដែរ។ ដោយព្រះគុណនៃព្រះសរស្វតី ផលទាំងនេះបានមក—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 38
अन्ते च परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं सरस्वत्याः प्रसादतः
នៅទីបញ្ចប់ ដោយព្រះគុណនៃព្រះសរស្វតី មនុស្សម្នាក់ពិតប្រាកដនឹងបានដល់ស្ថានដ៏ប្រសើរបំផុត ដែលសូម្បីទេវតាក៏ពិបាកទទួលបាន។