Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 15

Devanagari script

दृष्ट्वा तत्र महायुद्धं श्रीमातालोलजिह्वयोः । यथादृष्टं यथाजातं शक्राग्रे स न्यवेदयत्

Transliteration

dṛṣṭvā tatra mahāyuddhaṃ śrīmātālolajihvayoḥ | yathādṛṣṭaṃ yathājātaṃ śakrāgre sa nyavedayat

Translation

ពេលឃើញនៅទីនោះ សង្គ្រាមដ៏ធំរវាង ស្រីមាតា និង លោលជិហ្វា គាត់បានទូលប្រាប់សក្រក (ឥន្ទ្រ) តាមដែលបានឃើញ និងតាមដែលបានកើតមាន ដោយមិនខុសប្លែក។

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• महायुद्धम्: a great battle
• महायुद्धम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महā (प्रातिपदिक) + युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महत् युद्धम्)

• श्रीमाता: of Śrīmātā (proper name)
• श्रीमाता: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + माता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान्/शोभना माता)

• लोलजिह्वयोः: of the two (with) flickering tongues
• लोलजिह्वयोः: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: लोल (प्रातिपदिक) + जिह्वा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; कर्मधारयः (लोला जिह्वा)

• यथादृष्टम्: as (it was) seen
• यथादृष्टम्: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयुक्तम् (as seen)

• यथाजातम्: as (it) occurred
• यथाजातम्: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् (as it happened)

• शक्राग्रे: before Indra
• शक्राग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (शक्रस्य अग्रे = in front of Indra)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• न्यवेदयत्: reported/informed
• न्यवेदयत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + विद् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: Nalakūbara arrives at a forest battleground: Śrīmātā radiant and composed, facing Lolajihva the rākṣasa; weapons/energies clash. Then Nalakūbara returns to Indra and reports precisely.

Characters & Entities

• Śrīmātā (Yoginī/Devī)
• Lolajihva (Rākṣasa)
• Śakra (Indra)
• Nalakūbara (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine feminine power safeguards holy terrain; truthful witnessing and accurate reporting support righteous action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, where Śrīmātā’s protective battle unfolds.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; the verse highlights protection of dharma through divine agency.