Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

Devanagari script

हे पुत्रकौ युवां बाल्ये कृतविद्यौ सुवर्चसौ । वैवाहिकोयं समयो वर्तते युवयोः समम्

Transliteration

he putrakau yuvāṃ bālye kṛtavidyau suvarcasau | vaivāhikoyaṃ samayo vartate yuvayoḥ samam

Translation

«ឱ កូនប្រុសជាទីស្រឡាញ់ទាំងពីរ អ្នកទាំងពីរបានបញ្ចប់ការសិក្សាតាំងពីកុមារភាព ហើយភ្លឺរលោងដោយសេចក្តីល្អឯក។ ឥឡូវនេះ ពេលវេលាសមរម្យសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បានមកដល់សម្រាប់អ្នកទាំងពីរដូចគ្នា»។

Word by Word

• हे: O!
• हे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हे (अव्यय)
• Form: सम्बोधनार्थक अव्यय (vocative particle)

• पुत्रकौ: O two sons
• पुत्रकौ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, द्विवचन

• युवाम्: you two
• युवाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उभयलिङ्ग-प्रयोग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम

• बाल्ये: in childhood
• बाल्ये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बाल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अधिकरण)

• कृतविद्यौ: having completed learning / well-educated
• कृतविद्यौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; तत्पुरुष (कृता विद्या ययोः / कृतविद्यौ = ‘educated’)

• सुवर्चसौ: radiant, of good lustre
• सुवर्चसौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + वर्चस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; तत्पुरुष (सु-वर्चस्)

• वैवाहिकः: pertaining to marriage
• वैवाहिकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वैवाहिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण—‘समयः’

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• समयः: time, occasion
• समयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वर्तते: is occurring, is present
• वर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• युवयोः: of you two / for you two
• युवयोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम

• समम्: equally, together
• समम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण)

Speaker

The two Brahmin parents (addressing their sons)

Visual Art Cues

Scene: Parents addressing sons with affectionate authority; subtle wedding symbols (garlands, turmeric, a kalasha) foreshadowing vivāha; sons attentive and radiant.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Āśrama-dharma is orderly: after disciplined study, one should enter gṛhastha life at the appropriate time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; the verse concerns dharmic life-stages rather than sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

It points to vivāha as the next prescribed rite of life, without detailing the ceremony.