Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

सहसैव प्रबुद्धोऽसौ मुनिभिः कृतरक्षणः । प्रोवाच कश्चित्पुरुषो दंडहस्तः समागतः

Transliteration

sahasaiva prabuddho'sau munibhiḥ kṛtarakṣaṇaḥ | provāca kaścitpuruṣo daṃḍahastaḥ samāgataḥ

Translation

ទ្រង់ភ្ញាក់ស្មារតីឡើងភ្លាមៗ ដោយមានព្រះមុនីជនការពារ ហើយទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «មានបុរសម្នាក់មកដល់ កាន់ដំបងនៅក្នុងដៃ»។

Word by Word

• सहसा: suddenly
• सहसा: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• एव: indeed
• एव: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• प्रबुद्धः: awakened
• प्रबुद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-बुध् (धातु √बुध्)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘awakened’

• असौ: that one/he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• मुनिभिः: by sages
• मुनिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• कृतरक्षणः: protected/guarded
• कृतरक्षणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (√कृ, क्त) + रक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (‘कृतं रक्षणं यस्य/कृतं रक्षणम्’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• प्रोवाच: said
• प्रोवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-उच्/वच् (धातु √वच्)
• Form: लिट् (परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कश्चित्: a certain
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
• Form: अनिश्चितवाचक-सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पुरुषः: man/person
• पुरुषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• दण्डहस्तः: having a staff in hand
• दण्डहस्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दण्ड (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहिः (‘दण्डः हस्ते यस्य’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• समागतः: arrived
• समागतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु √गम्)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘arrived’

Speaker

The young prince (rājanya-kumārakaḥ) speaking

Visual Art Cues

Scene: The prince jolts awake, supported by sages forming a protective ring; he points or gestures anxiously, describing a staff-bearing man approaching; sages hold water pots and prayer beads, faces composed yet vigilant.

Characters & Entities

• muni (sages)
• puruṣa (a man)
• daṇḍa (staff)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharmic protection (rakṣā) is strengthened by saintly guardianship; clarity returns when one is sheltered by the wise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Rakṣaṇa (protective safeguarding) by sages is referenced, implying protective mantras/rites though not detailed here.