Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 16›Shloka 40
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40

Devanagari script

मानस्तोकेति संमृंज्य शिरो लिंपेच्च त्र्यंबकम् । त्रियायुषादिभिर्मंत्रैर्ललाटे च भुजद्वये । स्कंधे च लेपयेद्भस्म सजलं मंत्रभावितम्

Transliteration

mānastoketi saṃmṛṃjya śiro liṃpecca tryaṃbakam | triyāyuṣādibhirmaṃtrairlalāṭe ca bhujadvaye | skaṃdhe ca lepayedbhasma sajalaṃ maṃtrabhāvitam

Translation

ពេលសូត្រ “មានស តោកេ…” គួរលូតនិងលាបលើក្បាល; បន្ទាប់មកដោយមន្ត្រ “ត្រ្យំបកម…” និងមន្ត្រដែលចាប់ផ្តើម “ត្រីយាយុស…” គួរលាបភស្មដែលបានបញ្ចូលអានុភាពមន្ត្រ ហើយលាយទឹកបន្តិច លើថ្ងាស លើដៃទាំងពីរ និងលើស្មាទាំងពីរ។

Word by Word
मानस्तोक“mānas toka” (mantra phrase)
मानस्तोक:
Sambandha (Part of quoted mantra)
TypeNoun
Rootमानस्तोक (मन्त्र-पद; प्रातिपदिकवत्)
Formमन्त्रनाम; अव्ययवत् उद्धृत-पदम्
इतिthus
इति:
Quotation marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
संमृज्यhaving wiped/cleansed
संमृज्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + मृज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (Gerund), पूर्वकर्म
शिरःthe head
शिरः:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
लिम्पेत्should smear/apply
लिम्पेत्:
Kriya (Injunctive action)
TypeVerb
Rootलिप् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
त्र्यम्बकम्Tryambaka (Śiva)
त्र्यम्बकम्:
Karma (Object/Deity invoked)
TypeNoun
Rootत्र्यम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; शिवनाम
त्रियायुषादिभिःwith (mantras) beginning with Triyāyuṣ
त्रियायुषादिभिः:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootत्रियायुष + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; (त्रियायुषादयः मन्त्राः)
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
ललाटेon the forehead
ललाटे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
चand
च:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
भुजद्वयेon the two arms
भुजद्वये:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootभुज + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; (द्वौ भुजौ)
स्कन्धेon the shoulder
स्कन्धे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
चand
च:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
लेपयेत्should apply/smear
लेपयेत्:
Kriya (Injunctive action)
TypeVerb
Rootलिप् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative sense: cause to smear/apply)
भस्मash
भस्म:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
सजलम्mixed with water, moist
सजलम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (भस्म)
मन्त्रभावितम्consecrated by mantras
मन्त्रभावितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमन्त्र + भावित (प्रातिपदिक; √भू/भाव् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; विशेषण (भस्म) अर्थे ‘मन्त्रेण भावितम्’
Speaker

Śrī Rudra (Śiva)

Skanda Dialogue

Listener: Mahāmune (unnamed sage)

Visual Art Cues

Scene: A devotee applies wet, mantra-charged vibhūti to head, forehead, arms, and shoulders while chanting; a small water vessel and vibhūti bowl are beside him; the atmosphere is quiet and concentrated.

Characters & Entities
T
Tryambaka
B
Bhasma
M
Mantra
L
Lalāṭa (forehead)

FAQs

Devotion is embodied: mantra and sacred ash sanctify the practitioner’s limbs, turning the body into a field of worship.

No site is praised in this verse; it is a procedural instruction for Tripuṇḍra/bhasma application.

Apply mantra-empowered, slightly moistened bhasma to the head, forehead, both arms, and shoulders while reciting specified Vedic/Śaiva mantras.

←Previous Verse
Next Verse→