Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

Devanagari script

तथा पापीयसीं योनिं क्वचित्पापेन गच्छति । साम्ये पुण्यान्ययोश्चैव मानुषीं योनिमाप्तवान्

Transliteration

tathā pāpīyasīṃ yoniṃ kvacitpāpena gacchati | sāmye puṇyānyayoścaiva mānuṣīṃ yonimāptavān

Translation

ដូច្នេះដែរ ដោយអំពើបាប សត្វលោកខ្លះទៅកាន់យោនីទាប និងពោរពេញដោយបាប; តែពេលបុណ្យនិងបាបស្មើគ្នា នោះបានទទួលកំណើតជាមនុស្ស។

Word by Word

• तथा: thus, likewise
• तथा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/likewise)

• पापीयसीम्: more sinful, worse
• पापीयसीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + ईयसुन् (तद्धित; comparative)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; तुलनात्मक-विशेषण (comparative)

• योनिम्: womb, birth-state
• योनिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन

• क्वचित्: sometimes, somewhere
• क्वचित्: Desha-kala-adhikarana (Locative/देश-कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनिश्चित-देश/कालवाचक (sometimes/somewhere)

• पापेन: by sin
• पापेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन; हेतु/करणार्थ (by/through sin)

• गच्छति: goes, attains
• गच्छति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• साम्ये: in (a state of) equality
• साम्ये: Adhikarana (Condition/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: साम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; अवस्था-वाचक (in equality)

• पुण्यानि: merits
• पुण्यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• अयोः: of the two (merit and sin)
• अयोः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अयम्/इदम्? (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6/सम्बन्ध), द्विवचन; पाठानुसार ‘अयोः’ = ‘अनयोः’ (of the two) इति सन्धि-लोप/पाठभेद सम्भाव्य

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed, just
• एव: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)

• मानुषीम्: human
• मानुषीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; विशेषण

• योनिम्: womb, birth
• योनिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन

• आप्तवान्: has obtained, attained
• आप्तवान्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √आप् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्तवत्; past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तरि (having obtained)

Speaker

Śrī Guru (continuing instruction)

Skanda Dialogue

Listener: Rājan

Visual Art Cues

Scene: A triptych-like allegory: dark, cramped forms suggesting lower yonis on one side; luminous, refined forms suggesting higher yonis on the other; in the center, a human figure at a crossroads, with the guru indicating the path of dharma.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Human life is a karmic midpoint and therefore a crucial opportunity to choose dharma and seek liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it frames the moral urgency of practice in human life.