Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 34

Devanagari script

श्रीकृष्ण उवाच । स्वस्थानं गम्यतां देवाः स्वकीयां लभत प्रजाम् । दुष्टात्मानं हनिष्यामि तालमेघं महाबलम्

Transliteration

śrīkṛṣṇa uvāca | svasthānaṃ gamyatāṃ devāḥ svakīyāṃ labhata prajām | duṣṭātmānaṃ haniṣyāmi tālameghaṃ mahābalam

Translation

ព្រះស្រីក្រឹស្ណា មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះទេវទាំងឡាយ ចូរត្រឡប់ទៅស្ថានរបស់ខ្លួន ហើយទទួលប្រជារបស់ខ្លួនវិញ។ ខ្ញុំនឹងសម្លាប់ តាលមេឃ អ្នកមានចិត្តអាក្រក់ និងមហាកម្លាំងនោះ»។

Word by Word

• श्रीकृष्णः: Śrī Kṛṣṇa
• श्रीकृष्णः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीकृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—श्री + कृष्ण (कर्मधारय)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• स्वस्थानम्: to (your) own place
• स्वस्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वस्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—स्व + स्थान (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘own place’)

• गम्यताम्: let (it) be gone / go
• गम्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; भावे/आज्ञार्थे—‘let it be gone/let (you) go’

• देवाः: O gods
• देवाः: Sambodhyah (Addressed/सम्बोध्य)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन

• स्वकीयाम्: your own
• स्वकीयाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वकीय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifies प्रजाम्)

• लभत: obtain
• लभत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद

• प्रजाम्: offspring/subjects
• प्रजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• दुष्टात्मानम्: the wicked-souled one
• दुष्टात्मानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुष्टात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—दुष्ट + आत्मन् (कर्मधारय: ‘wicked-souled’)

• हनिष्यामि: I will kill
• हनिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• तालमेघम्: Tālamegha (name)
• तालमेघम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तालमेघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—ताल + मेघ (तत्पुरुष; नामधेय)

• महाबलम्: very strong
• महाबलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाबल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifies तालमेघम्); समासः—महा + बल (कर्मधारय: ‘great-strength’)

Speaker

Śrī Kṛṣṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devas (in-scene)

Visual Art Cues

Scene: Śrī Kṛṣṇa addresses the assembled devas, commanding them to return to their realms while he vows to slay the mighty demon Tālamegha; a court-of-gods atmosphere with martial resolve.

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Devas
• Tālamegha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord restores order not only by defeating evil but by re-establishing rightful governance and the welfare of beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the broader Revā Khaṇḍa context aligns the episode with Narmadā-region sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a vow of protection and action.