Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

Devanagari script

हनूमानं जनिसुतो वायुपुत्रो महाबलः । रामेष्टः फाल्गुनो गोत्रः पिङ्गाक्षोऽमितविक्रमः

Transliteration

hanūmānaṃ janisuto vāyuputro mahābalaḥ | rāmeṣṭaḥ phālguno gotraḥ piṅgākṣo'mitavikramaḥ

Translation

«គាត់គឺ ហនុមាន—កូននៃអញ្ចនា កូននៃវាយុ មានកម្លាំងដ៏មហិមា; ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះរាម; ស្ថិតក្នុងវង្សផាល្គុន; មានភ្នែកពណ៌ត្នោតលឿង និងមានវីរភាពមិនអាចវាស់បាន»

Word by Word

• हनूमानम्: Hanumān
• हनूमानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हनूमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• जनिसुतः: son of (his) mother
• जनिसुतः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: जननी (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जनन्याः सुतः)

• वायुपुत्रः: son of Vāyu
• वायुपुत्रः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Apposition)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वायोः पुत्रः)

• महाबलः: mighty/very strong
• महाबलः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महा (उपसर्ग/पूर्वपद) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारय (महद् बलं यस्य)

• रामेष्टः: dear to Rāma
• रामेष्टः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: राम (प्रातिपदिक) + इष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रामस्य इष्टः)

• फाल्गुनः: Phālguna (name/epithet)
• फाल्गुनः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Appellation)
• Type: Noun
• Root: फाल्गुन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नाम (epithet)

• गोत्रः: Gotra (clan-name)
• गोत्रः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Appellation)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नाम (as stated)

• पिङ्गाक्षः: brown-eyed
• पिङ्गाक्षः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पिङ्ग (प्रातिपदिक) + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (पिङ्गे अक्षिणी यस्य)

• अमितविक्रमः: of immeasurable valor
• अमितविक्रमः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अमित (प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (अमितो विक्रमो यस्य)

Speaker

Śiva (continuing the boon of names/epithets)

Characters & Entities

• Hanūmān
• Añjanā
• Vāyu
• Rāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering the devotee’s virtues—strength disciplined by devotion to Rāma—becomes a model for dharma and steadfast service.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly tied to the Narmadā tīrtha narrative frame of the Revā Khaṇḍa, where these names are bestowed for public benefit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied nāma-japa/stotra: recitation of Hanūmān’s epithets as a devotional practice.