Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दद्याद्विप्राय कांचनम् । नाभिमात्रे जले तिष्ठन्स लभेतार्बुदं फलम्

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā dadyādviprāya kāṃcanam | nābhimātre jale tiṣṭhansa labhetārbudaṃ phalam

Translation

នៅទីរថៈនោះ អ្នកណាដែលងូតទឹក ហើយបរិច្ចាគមាសដល់ព្រាហ្មណ៍ ដោយឈរនៅក្នុងទឹកដល់កម្រិតផ្ចិត នោះនឹងទទួលបានផល “អរពុទ” (arbuda) ដ៏មហាសាលមិនអាចរាប់បាន។

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• तीर्थे: in the sacred place
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund)

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; should give

• विप्राय: to a brāhmaṇa
• विप्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; Dative singular

• काञ्चनम्: gold
• काञ्चनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Object

• नाभिमात्रे: (in) navel-deep
• नाभिमात्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: नाभि + मात्र (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘जले’; ‘up to the navel’

• जले: in water
• जले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• तिष्ठन्: standing
• तिष्ठन्: Karta (Agent participle)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘standing’ (agreeing with सः/यः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Correlative pronoun

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; would obtain

• अर्बुदम्: a crore (vast amount)
• अर्बुदम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; numeral sense ‘a crore/ten million’

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; apposition to अर्बुदम्

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kaubera-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king)

Visual Art Cues

Scene: A devotee stands navel-deep in river water holding a small gold piece in a cloth; a brāhmaṇa on the steps receives with blessing gesture; other pilgrims watch; sunlight glints on water.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa (Vipra)
• Kaubera-tīrtha
• Narmadā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is completed by dāna; charity performed in a sanctified setting multiplies spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kaubera-tīrtha (within the Narmadā tīrtha-pañcaka sequence).

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe, stand navel-deep in the water, and give gold (kāṃcana) to a brāhmaṇa.