Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 78›Shloka 29
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 29

Devanagari script

प्लवो नदीनां पतिरङ्गनानां राजा च सद्वृत्तरतः प्रजानाम् । धनं नराणामृतवस्तरूणां गतं गतं यौवनमानयन्ति

Transliteration

plavo nadīnāṃ patiraṅganānāṃ rājā ca sadvṛttarataḥ prajānām | dhanaṃ narāṇāmṛtavastarūṇāṃ gataṃ gataṃ yauvanamānayanti

Translation

ទូកជាដូចជា ‘ម្ចាស់’ នៃទន្លេទាំងឡាយ; ប្តីជាម្ចាស់នៃស្ត្រី; ហើយស្តេចដែលប្រកាន់សុចរិតជាម្ចាស់នៃប្រជារាស្ត្រ។ ដូចគ្នានេះ ទ្រព្យសម្បត្តិជាទីពឹងរបស់មនុស្ស; ហើយសម្រាប់អ្នកនៅក្នុងរដូវកាលនៃជីវិត—ជាពិសេសវ័យយុវវ័យ—វាដូចជានាំយុវភាពត្រឡប់មកវិញម្តងហើយម្តងទៀត។

Word by Word
प्लवःa boat
प्लवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
नदीनाम्of rivers
नदीनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — Genitive plural (of rivers)
पतिःa lord
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
अङ्गनानाम्of women
अङ्गनानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — Genitive plural (of women)
राजाa king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय — समुच्चयार्थक (conjunction)
सद्वृत्तरतःdevoted to good conduct
सद्वृत्तरतः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् + वृत्त + रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; विशेषण (qualifying राजा)
प्रजानाम्of the people
प्रजानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — Genitive plural (of subjects/people)
धनम्wealth
धनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
नराणाम्of men
नराणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — Genitive plural (of men)
ऋतवस्तरूणाम्of youthful ones (lit. ‘seasoned/seasonal youths’)
ऋतवस्तरूणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootऋतवत् + तरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — Genitive plural; समासे पूर्वपदं विशेषणम् (of the seasonally-blooming youths / youthful ones)
गतम्gone
गतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Past participle used adverbially with repetition
गतम्gone (again)
गतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Repetition for emphasis (again and again)
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular (object)
आनयन्तिbring back, restore
आनयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — Present, 3rd person plural (bring)
Speaker

Rudra (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nārada-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau of analogies: a boat carrying people across a river; a household couple symbolizing protection; a righteous king among subjects; and finally a prosperous man whose vigor and confidence suggest ‘youth renewed’—all tied back to the Revā tīrtha merit.

Characters & Entities
R
Rājā

FAQs

The verse uses nīti-style analogies to show how supports (boat, ruler, wealth) uphold life; prosperity is portrayed as enabling vigor and stability.

It remains within the Revā Khaṇḍa’s Nārada/Nāradeśvara tīrtha discourse, elaborating worldly fruits associated with merit gained there.

No direct rite is prescribed; it is a phala-śruti style reflection on the utility of wealth gained through dharmic means.

←Previous Verse
Next Verse→