Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

Devanagari script

ब्राह्मणः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैः स्त्रीभिश्च शक्तितः । तेऽपि यान्ति नरा लोके शांकरे सुरपूजिते

Transliteration

brāhmaṇaḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ śūdraiḥ strībhiśca śaktitaḥ | te'pi yānti narā loke śāṃkare surapūjite

Translation

ព្រះព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រីយៈ វៃស្យៈ សូទ្រ និងស្ត្រីទាំងឡាយផង—តាមសមត្ថភាព—មនុស្សទាំងនោះក៏ទៅដល់លោកសង្ករ (Śiva) ដែលទេវតាបូជាផងដែរ។

Word by Word

• ब्राह्मणः: a Brāhmaṇa
• ब्राह्मणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समुच्चय-निर्देशः (जातिविशेषः)

• क्षत्रियैः: with Kṣatriyas
• क्षत्रियैः: Sahakari (Associate/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सहार्थे (समुच्चय)

• वैश्यैः: with Vaiśyas
• वैश्यैः: Sahakari (Associate/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: वैश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• शूद्रैः: with Śūdras
• शूद्रैः: Sahakari (Associate/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• स्त्रीभिः: with women
• स्त्रीभिः: Sahakari (Associate/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• च: and
• च: Discourse/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• शक्तितः: according to one’s capacity
• शक्तितः: Sambandha/Modifier (सम्बन्ध/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
• Form: अव्यय; तद्धितान्त-अव्यय (तसिल्/तस्), अर्थः: यथाशक्ति (according to ability)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Discourse/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (also/even)

• यान्ति: go/attain
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; यान्ति इत्यस्य कर्ता

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• शांकरे: in Śaṅkara’s (Śiva’s) realm
• शांकरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शांकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (लोके)

• सुरपूजिते: worshipped by the gods
• सुरपूजिते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सुर + पूजित (प्रातिपदिक; पूजित = पूज् क्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (सुरैः पूजिते) विशेषणम् (लोके)

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śaṅkara sura-pūjita kṣetra at Revā (unspecified)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A diverse assembly—Brahmin, Kshatriya, Vaishya, Shudra, and women—offer lamps and flowers at a Śiva shrine by the river; devas appear in the sky honoring the worship, indicating ‘sura-pūjita’.

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Access to sacred merit is broadened: devotion and capacity-based participation, not birth alone, is emphasized in tīrtha fruits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā Khaṇḍa Śaiva tīrtha being described (connected with Śaṅkara/Karoḍeśvara worship).

What ritualistic prescription is mentioned?

Participation “according to ability” (śaktitaḥ) in the prescribed sacred works (such as worship/temple building) at the tīrtha.