Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 15

Devanagari script

अन्धक उवाच । जय कृष्णाय हरये विष्णवे जिष्णवे नमः । हृषीकेश जगद्धात्रे अच्युताय महात्मने

Transliteration

andhaka uvāca | jaya kṛṣṇāya haraye viṣṇave jiṣṇave namaḥ | hṛṣīkeśa jagaddhātre acyutāya mahātmane

Translation

អន្ធកៈបាននិយាយថា៖ «ជ័យជំនះដល់ព្រះក្រឹṣṇa! សូមនមស្ការ​ដល់ហរិ ដល់វិṣṇu ដល់អ្នកឈ្នះដែលមិនអាចឈ្នះបាន។ ឱ ហ្រឹṣីកេśa អ្នកទ្រទ្រង់លោកទាំងមូល សូមក្រាបថ្វាយបង្គំដល់អច្យុត មហាត្មា»។

Word by Word

• अन्धकः: Andhaka
• अन्धकः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्धक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन

• जय: victory (to)
• जय: Sambodhana (Benediction/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: जय-शब्दः; जयघोषरूपेण अव्ययीभूत (victory-cry/interjection)

• कृष्णाय: to Kṛṣṇa
• कृष्णाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन

• हरये: to Hari
• हरये: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन

• विष्णवे: to Viṣṇu
• विष्णवे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन

• जिष्णवे: to the victorious one
• जिष्णवे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: जिष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नमः-शब्दः; नमस्कारार्थक-अव्यय (salutation particle), प्रायः चतुर्थी-योगे

• हृषीकेश: O Hṛṣīkeśa
• हृषीकेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हृषीक (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; हृषीकाणाम् ईशः

• जगद्धात्रे: to the sustainer of the world
• जगद्धात्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + धातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; जगतः धाता

• अच्युताय: to Acyuta
• अच्युताय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अ-च्युत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; नञ्-पूर्वक नाम

• महात्मने: to the great-souled one
• महात्मने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: मह (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; महा आत्मा यस्य (as epithet)

Speaker

Andhaka

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa) as frame-listener; audience of the Purāṇa

Visual Art Cues

Scene: Andhaka, humbled, begins a ringing hymn: ‘Jaya Kṛṣṇa’—hands folded, eyes uplifted; Kṛṣṇa stands as world-sustainer, calm and radiant.

Characters & Entities

• Andhaka
• Kṛṣṇa
• Hari
• Viṣṇu
• Hṛṣīkeśa
• Acyuta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even an adversary is uplifted by nāma and stuti; praising the Lord redirects the mind from violence to devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the focus is on Viṣṇu’s names within the Revā Khaṇḍa setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, nāma-smaraṇa (invoking divine names) and stotra (praise) as devotional practice.