Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 43

Devanagari script

सहिता ऋषिसंघैश्च तथा सिद्धसुरासुरैः । एवमुक्ता महादेव उमया सहितो विभुः

Transliteration

sahitā ṛṣisaṃghaiśca tathā siddhasurāsuraiḥ | evamuktā mahādeva umayā sahito vibhuḥ

Translation

ដោយមានក្រុមឫសីជាច្រើន និងសិទ្ធៈ ទេវៈ និងអសុរៈរួមជាមួយ—ពេលត្រូវបានទូលដូច្នេះ—ព្រះមហាទេវ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានអំណាចសព្វគ្រប់ ស្ថិតជាមួយព្រះអុមា។

Word by Word

• सहिता: accompanied
• सहिता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सह (उपसर्ग) + इ (धातु) → सहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (उमा/देवी)

• ऋषिसंघैः: with groups of sages
• ऋषिसंघैः: Sahakari (Association/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: ऋषि + संघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋषीणां संघैः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• तथा: also
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• सिद्धसुरासुरैः: with Siddhas, gods, and demons
• सिद्धसुरासुरैः: Sahakari (Association/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध + सुर + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (सिद्धाः च सुराः च असुराः च)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: ‘thus’)

• उक्ता: having been addressed/spoken to
• उक्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थक (passive sense)

• महादेवः: Mahādeva (Śiva)
• महादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् + देवः)

• उमया: with Umā
• उमया: Sahakari (Association/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• सहितः: accompanied
• सहितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सह (उपसर्ग) + इ (धातु) → सहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (विभुः/महादेवः)

• विभुः: the Lord
• विभुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

Speaker

Sūta (narrative description)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra (assembly locus)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: A sage/interlocutor

Visual Art Cues

Scene: A grand congregation on the riverbank: ṛṣis with matted locks, siddhas in luminous forms, devas radiant, asuras formidable yet present; Śiva stands with Umā as the axis of the assembly.

Characters & Entities

• Mahādeva (Śiva)
• Umā
• Ṛṣis
• Siddhas
• Devas
• Asuras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred events at tīrthas are witnessed by beings across realms, implying that tīrtha-mahātmya has cosmic scope.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā setting where Śiva and Umā are described amid a cosmic assembly.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative verse situating the divine dialogue in a grand assembly.