
ជំពូកនេះជាសន្ទនាធម្មវិជ្ជារវាងព្រះឥសីមារកណ្ឌេយ និងព្រះយុធិષ્ઠិរ អំពីដើមកំណើត និងវិធីបូជានៃ «ទេវតីរថ» ទីរថដ៏អស្ចារ្យលើទន្លេនರ್ಮទា (រេវា)។ គេបញ្ជាឲ្យទៅទស្សនាទេវតីរថ ដោយពោលថាទេវ ៣៣ អង្គបានទទួលជោគជ័យខ្ពស់បំផុតក្រោយពេលងូតទឹកនៅទីនោះ។ ព្រះយុធិષ્ઠិរ សួរថា តើទេវតាដែលធ្លាប់ចាញ់អសុរ (ដៃត្យ) អាចស្ដារជោគជ័យវិញដោយការងូតទឹកបានដូចម្តេច។ មារកណ្ឌេយប្រាប់ថា ព្រះឥន្ទ្រ និងទេវតាត្រូវបានបរាជ័យក្នុងសង្គ្រាម មានទុក្ខព្រួយ និងបែកចេញពីគ្រួសារ ហើយទៅសុំជ្រកកោនព្រះព្រហ្ម។ ព្រះព្រហ្មបង្រៀនថា ឱសថដើម្បីឈ្នះដៃត្យគឺ «តបស» លើច្រាំងនರ್ಮទា ព្រោះតបសជាកម្លាំងខ្ពស់បំផុត ហើយគ្មានមន្ត ឬកិច្ចការណាមួយស្មើនឹងអំណាចបរិសុទ្ធនៃទឹករេវាដែលបំផ្លាញបាប។ ទេវតាដឹកនាំដោយអគ្គនី ទៅធ្វើតបសយ៉ាងខ្លាំង រហូតបានសិទ្ធិ ហើយទីនោះត្រូវបានល្បីក្នុងលោកទាំងបីថា «ទេវតីរថ» អ្នកបំផ្លាញបាបទាំងអស់។ បន្ទាប់មក ជំពូកកំណត់វិន័យ និងផល៖ អ្នកមានសម្រិតសម្រាំង ងូតទឹកដោយសទ្ធា ទទួលផលដូចគុជខ្យង; ការផ្តល់អាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ បង្កើនបុណ្យជាច្រើនដង; ការមានថ្មបរិសុទ្ធ (ទេវសិលា) បន្ថែមពុណ្យ។ ការអនុវត្តពាក់ព័ន្ធនឹងមរណភាពខ្លះៗ (បោះបង់ជីវិតដោយសន្យាសង្ឃ, ចូលភ្លើង) ត្រូវបានភ្ជាប់នឹងគោលដៅយូរអង្វែង ឬខ្ពស់។ នៅទីរថនេះ ការងូតទឹក ជបៈ ហោមៈ ស្វាធ្យាយ និងការបូជា ក្លាយជាផល «មិនរលាយ»។ ផលស្រទីចុងក្រោយថា អ្នកអាន ឬស្តាប់រឿងរំលាយបាបនេះ នឹងរួចពីទុក្ខ និងទៅដល់លោកទេវ។
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत राजेन्द्र देवतीर्थमनुत्तमम् । येन देवास्त्रयस्त्रिंशत्स्नात्वा सिद्धिं परां गताः
ព្រះមារកណ្ឌេយៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់មក ឱ ព្រះរាជាធិរាជ អ្នកគួរទៅកាន់ទេវតីរត្ថដ៏អស្ចារ្យឥតប្រៀប; នៅទីនោះ ទេវតា៣៣អង្គបានងូតទឹកហើយឈានដល់សិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់»។
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । कथं तात सुराः सर्वे दानवैर्बलवत्तरैः । निर्जितास्तत्र तीर्थे च स्नात्वा सिद्धिं परां गताः
យុធិស្ឋិរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះគ្រូដ៏គួរគោរព តើហេតុអ្វីបានជាទេវតាទាំងអស់ត្រូវដានវៈដែលមានកម្លាំងលើសឈ្នះ ហើយទោះជាយ៉ាងណា ដោយងូតទឹកនៅទីរត្ថនោះវិញ ពួកគេបានឈានដល់សិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់?»
Verse 3
मार्कण्डेय उवाच । पुरा दैत्यगणैरुग्रैर्युद्धेऽतिबलवत्तरैः । इन्द्रो देवगणैः सार्द्धं स्वराज्याच्च्यावितो नृप
ព្រះមារកណ្ឌេយៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «កាលពីបុរាណ ឱ ព្រះនរេន្ទ្រ ក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងក្រុមដៃត្យៈដ៏សាហាវ និងមានកម្លាំងលើសលប់ ព្រះឥន្ទ្រ ព្រមទាំងក្រុមទេវតា ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីអាណាចក្ររបស់ព្រះអង្គ»។
Verse 4
हस्त्यश्वरथयानौघैर्मर्दयित्वा वरूथिनीम् । विध्वस्ता भेजिरे मार्गं प्रहारैर्जर्जरीकृताः
ដោយរលកនៃដំរី សេះ រទេះសង្គ្រាម និងយានយន្តដែលវាយបុកកងទ័ពរបស់ពួកគេ ឲ្យត្រូវកិនបំផ្លាញ ពួកគេក៏ខ្ទេចខ្ទី; ត្រូវវាយប្រហាររហូតបាក់បែក ហើយរត់គេចតាមផ្លូវ។
Verse 5
जम्भशुम्भैश्च कूष्माण्डकुहकादिभिः । वेपमानार्दिताः सर्वे ब्रह्माणमुपतस्थिरे
ដោយទទួលទុក្ខ និងញ័រខ្លាច ព្រោះជម្ពៈ សុម្ពៈ និងអ្នកដទៃដូចជា កូṣម៉ាណ្ឌ និងកុហកៈ ពួកគេទាំងអស់បានចូលទៅរកព្រះព្រហ្ម ដើម្បីសុំជម្រក និងជំនួយ។
Verse 6
प्रणम्य शिरसा देवं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । तदा विज्ञापयामासुर्देवा वह्निपुरोगमाः
ព្រះទេវតាដែលមានអគ្គិជាមុខដឹកនាំ បានឱនក្បាលប្រណម្យចំពោះព្រះព្រហ្ម ព្រះបរមេឋិនដ៏ទេវភាព; បន្ទាប់មកពួកគេបានទូលបង្គំសំណូមពរ។
Verse 7
पश्य पश्य महाभाग दानवैः शकलीकृताः । वियोजिताः पुत्रदारैस्त्वामेव शरणं गताः
“សូមមើល សូមមើល ឱ មហាភាគ! ពួកទានវៈបានបំបែកយើងឲ្យខ្ទេចខ្ទី។ បែកចេញពីកូនប្រុស និងភរិយា យើងបានមកសុំជម្រកតែចំពោះអ្នកប៉ុណ្ណោះ។”
Verse 8
परित्रायस्व देवेश सर्वलोकपितामह । नान्या गतिः सुरेशान त्वां मुक्त्वा परमेश्वर
“សូមព្រះអង្គសង្គ្រោះយើង ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ឱ ពិតាមហៈនៃលោកទាំងអស់! ឱ សុរេសាន ឱ ព្រះបរមេស្វរ ក្រៅពីព្រះអង្គ យើងគ្មានទីពឹងផ្សេងទៀតឡើយ។”
Verse 9
ब्रह्मोवाच । दानवानां विघातार्थं नर्मदातटमास्थिताः । तपः कुरुध्वं स्वस्थाः स्थ तपो हि परमं बलम्
ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដើម្បីបំផ្លាញពួកដានវៈ ចូរឈរមាំនៅលើច្រាំងទន្លេនរមទា។ ចូរធ្វើតបៈ ហើយស្ថិតមាំ—ព្រោះតបៈជាកម្លាំងដ៏អធិកបំផុត»
Verse 10
नान्योपायो न वै मन्त्रो विद्यते न च मे क्रिया । विना रेवाजलं पुण्यं सर्वपापक्षयंकरम्
«ខ្ញុំមិនមានវិធីផ្សេងទៀតទេ—មិនមានមន្ត្រ និងមិនមានពិធីកិច្ចណាមួយ—ក្រៅតែទឹកបរិសុទ្ធនៃរេវា ដែលបំផ្លាញបាបទាំងអស់»
Verse 11
दारिद्र्यव्याधिमरणबन्धनव्यसनानि च । एतानि चैव पापस्य फलानीति मतिर्मम
ភាពក្រីក្រ ជំងឺ មរណៈ ការចងក្រង និងវិបត្តិនានា—ទាំងនេះជាផលនៃបាប; នេះជាមតិដ៏មាំមួនរបស់ខ្ញុំ។
Verse 12
एवं ज्ञात्वा ततश्चैव तपः कुरुत दुष्करम् । तथा चैव सुराः सर्वे देवा ह्यग्निपुरोगमाः
ដូច្នេះ ពេលបានដឹងហើយ ចូរធ្វើតបៈដ៏លំបាក។ ហើយពិតប្រាកដ ព្រះទេវទាំងអស់—មានព្រះអគ្គនីជាមេដឹកនាំ—ក៏បានធ្វើដូចគ្នា។
Verse 13
तच्छ्रुत्वा वचनं तथ्यं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । नर्मदामागताः सर्वे देवा ह्यग्निपुरोगमाः
ពេលបានឮព្រះបន្ទូលដ៏ពិតប្រាកដរបស់ព្រះព្រហ្ម ព្រះបរមេស្ឋិន ព្រះទេវទាំងអស់—មានព្រះអគ្គនីជាមេដឹកនាំ—ក៏បានមកដល់ទន្លេនរមទា។
Verse 14
चेरुर्वै तत्र विपुलं तपः सिद्धिमवाप्नुवन् । तदाप्रभृति तत्तीर्थं देवतीर्थमनुत्तमम्
នៅទីនោះ ពួកគេបានអនុវត្តតបៈយ៉ាងធំធេង ហើយបានសម្រេចសិទ្ធិ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទីរតីរនោះល្បីថា «ទេវតីរថ» ជាកន្លែងងូតទឹកបរិសុទ្ធដ៏អស្ចារ្យបំផុត។
Verse 15
गीयते त्रिषु लोकेषु सर्वपापक्षयंकरम् । तत्र गत्वा च यो मर्त्यो विधिना संयतेन्द्रियः
វាត្រូវបានសរសើរនៅក្នុងលោកទាំងបីថា ជាទីកន្លែងបំផ្លាញបាបទាំងអស់។ ហើយមនុស្សណាដែលទៅដល់ទីនោះ ដោយសង្រ្គោះអារម្មណ៍តាមវិធីពិធី—
Verse 16
स्नानं समाचरेद्भक्त्या स लभेन्मौक्तिकं फलम् । यस्तु भोजयते विप्रांस्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप
បើគាត់ងូតទឹកនៅទីនោះដោយភក្តី គាត់នឹងទទួលផលដ៏មានតម្លៃដូចគុជខ្យង។ ហើយអ្នកណាដែលបម្រើអាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍នៅទីរថនោះឯង ឱ ព្រះអម្ចាស់មនុស្ស—
Verse 17
स लभेन्मुख्यविप्राणां फलं साहस्रिकं नृप । तत्र देवशिला रम्या महापुण्यविवर्धिनी
គាត់នឹងទទួលផលពាន់ដង ឱ ព្រះរាជា ស្មើនឹងកុសលនៃការបម្រើព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម។ នៅទីនោះក៏មាន «ទេវ-សិលា» ដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលបង្កើនមហាបុណ្យយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 18
संन्यासेन मृता ये तु तेषां स्यादक्षया गतिः । अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप
ប៉ុន្តែអ្នកដែលស្លាប់ក្នុងស្ថានភាពសន្យាស នឹងបានគតិអមតៈមិនរលាយ។ ហើយអ្នកណាដែលធ្វើអគ្គនិ-ប្រវេស (ចូលទៅក្នុងភ្លើង) នៅទីរថនោះ ឱ ព្រះអម្ចាស់មនុស្ស—
Verse 19
रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवम् । एवं स्नानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम्
គាត់នឹងស្នាក់នៅក្នុងលោករបស់ព្រះរុទ្រា រហូតដល់មហាប្រល័យ។ ដូច្នេះមាន ការងូតទឹកបរិសុទ្ធ ការសូត្រមន្ត្រ (ជប) ការថ្វាយភ្លើង (ហោម) ការស្វាធ្យាយ និងការអរចនាទេវតា—
Verse 20
सुकृतं दुष्कृतं वाऽपि तत्र तीर्थेऽक्षयं भवेत् । एष ते विधिरुद्दिष्ट उत्पत्तिश्चैव भारत
មិនថា កុសល ឬ អកុសលណាមួយ ដែលបានធ្វើនៅទីរថៈនោះ ក៏ក្លាយជាផលមិនរលាយ (អក្ស័យ)។ នេះហើយជាវិធីវិន័យដែលបានបញ្ជាក់ដល់អ្នក ឱ ភារតៈ ព្រមទាំងរឿងកំណើតរបស់វា។
Verse 21
देवतीर्थस्य निखिला यथा वै शङ्कराच्छ्रुता । पठन्ति ये पापहरं सर्वदुःखविमोचनम्
អ្នកណាដែលសូត្រអានរឿងរ៉ាវទាំងស្រុងនៃទេវតីរថៈ ដូចដែលបានស្តាប់ពីព្រះសង្គរា ការសូត្រនោះក្លាយជាអ្នកបំបាត់បាប និងជាអ្នកដោះលែងពីទុក្ខទាំងអស់។
Verse 22
देवतीर्थस्य चरितं देवलोकं व्रजन्ति ते
អ្នកដែលស្តាប់ឬសូត្រអានចរិតដ៏បរិសុទ្ធនៃទេវតីរថៈ នឹងទៅដល់ទេវលោក។
Verse 37
। अध्याय
អធ្យាយ — សញ្ញាសម្គាល់ “ជំពូក/បទ”។