Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 101

Devanagari script

एतद्बाणकृतं स्तोत्रं श्रुत्वा देवो महेश्वरः । क्रोधं मुक्त्वा प्रसन्नात्मा तदा वचनमब्रवीत्

Transliteration

etadbāṇakṛtaṃ stotraṃ śrutvā devo maheśvaraḥ | krodhaṃ muktvā prasannātmā tadā vacanamabravīt

Translation

ពេលបានស្តាប់ស្តូត្រដែលបាណបាននិពន្ធ ព្រះមហេស្វរៈបានលះបង់កំហឹង។ ដោយព្រះហឫទ័យស្ងប់សុខ និងពេញដោយព្រះគុណ បន្ទាប់មកព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ។

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; स्तोत्रम् इत्यस्य विशेषणम्

• बाणकृतम्: made by Bāṇa
• बाणकृतम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बाण + कृत (कृ धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; षष्ठी-तत्पुरुषः (बाणेन कृतम्)

• स्तोत्रम्: hymn
• स्तोत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत्वा
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (Nominative)

• महेश्वरः: Mahēśvara (Great Lord)
• महेश्वरः: Apposition (Same referent as देवः)
• Type: Noun
• Root: महा + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (Nominative); कर्मधारयः (महान् ईश्वरः)

• क्रोधम्: anger
• क्रोधम्: Karma (Object of muktvā)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative)

• मुक्त्वा: having released/abandoned
• मुक्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: मुच् (धातु) → मुक्त्वा
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• प्रसन्नात्मा: one whose mind was pleased
• प्रसन्नात्मा: Karta (Descriptive of subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (Nominative); बहुव्रीहिः (प्रसन्नः आत्मा यस्य सः)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• वचनम्: words/speech
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative)

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual; immediately before Īśvara speaks)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Maheśvara’s expression softens: from fierce to serene; Bāṇa stands with folded hands; the atmosphere shifts from stormy to calm, indicating krodha-mokṣa and prasannatā.

Characters & Entities

• Bāṇa
• Maheśvara
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere stotra (devotional praise) transforms hostility into grace; devotion softens even fierce divine anger.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The wider Revā Khaṇḍa setting (Narmadā region) frames the narrative; the immediate verses lead toward the Jvāleśvara-associated locale formed by Tripura’s fiery fragments.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly—this verse emphasizes the power of hearing/reciting hymns (stotra-śravaṇa/stuti).