Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

कृतपुण्याश्च ते लोकाः शोकाय न भवन्ति ते । ये पिबन्ति जलं पुण्यं पार्वतीपतिसिन्धुजम्

Transliteration

kṛtapuṇyāśca te lokāḥ śokāya na bhavanti te | ye pibanti jalaṃ puṇyaṃ pārvatīpatisindhujam

Translation

មនុស្សទាំងនោះមានបុណ្យកុសលរួចហើយ; ពួកគេមិនសមនឹងទុក្ខសោកទេ—គឺអ្នកដែលផឹកទឹកបរិសុទ្ធ ដែលកើតពីទន្លេរបស់ព្រះស្វាមីនៃបារវតី (ព្រះសិវៈ)។

Word by Word

• कृतपुण्याः: having performed merit
• कृतपुण्याः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-समाना)
• Type: Adjective
• Root: कृत + पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); कर्मधारयः (कृतं पुण्यं येषाम्/कृतपुण्यः = having done merit)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• लोकाः: people; worlds
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• शोकाय: for sorrow
• शोकाय: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• भवन्ति: become; are
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• पिबन्ति: drink
• पिबन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• पुण्यम्: holy, meritorious
• पुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषणम् (जलम्)

• पार्वतीपतिसिन्धुजम्: born from Pārvatī’s lord (Śiva-origin)
• पार्वतीपतिसिन्धुजम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पार्वतीपति + सिन्धुज (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्वतीपतेः सिन्धुजम् = river-born from the Lord of Pārvatī, i.e., Śiva) विशेषणम् (जलम्)

Speaker

Sūta (deduced; Āvantya Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims cup their hands to sip Narmadā water at dawn; a Śiva-liṅga shrine nearby; their faces calm, with a subtle aura indicating ‘kṛta-puṇya’; sorrow personified retreats into shadow.

Characters & Entities

• Narmadā (Revā)
• Pārvatīpati (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-water connected to Śiva is depicted as a source of puṇya that alleviates grief and strengthens auspicious destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā (Revā) and her sanctified waters, revered as Śiva-associated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Drinking the holy river-water (tīrtha-jala-pāna) is praised as a meritorious act.